Discovery of Metteyya the Awakened One with Awareness Universe(FOAINDMAOAU)
From Kushinara Nibbana Bhumi Pagoda in
 116 CLASSICAL LANGUAGES in BUDDHA'S own Words through http://sarvajan.ambedkar.orgat White Home 668, 5A main Road, 8th Cross, HAL 3rd Stage, Punya Bhumi Bengaluru- Magadhi Karnataka State -PRABUDDHA BHARAT
Categories:

Archives:
Meta:
September 2020
M T W T F S S
« Aug    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930  
02/12/16
Filed under: General, Sutta Pitaka, Tipiṭaka
Posted by: site admin @ 2:41 am


http://www.tipitaka.org/knda/

Talking Book in Kannada - Buddha11:06 mins

The story of Gautham Buddha, the founder of one of the major religions
in the world - Buddhism, it depicts his journey from a prince to an awakened being

      
Please correct this Google Translation in your Mother Tongue. That will be your exercise !

16) Classical Kannada
Tipiṭaka (Kannada)

೩. ಓಪಮ್ಮವಗ್ಗೋ
೪. ಮಹಾಯಮಕವಗ್ಗೋ

ಉಪರಿಪಣ್ಣಾಸಪಾಳಿ೧. ದೇವದಹವಗ್ಗೋ

೨. ಅನುಪದವಗ್ಗೋ


೨. ಅನುಪದವಗ್ಗೋ


೧. ಅನುಪದಸುತ್ತಂ


೯೩. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ।
ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ। ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –


‘‘ಪಣ್ಡಿತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ; ಮಹಾಪಞ್ಞೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ; ಪುಥುಪಞ್ಞೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ; ಹಾಸಪಞ್ಞೋ [ಹಾಸುಪಞ್ಞೋ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)],
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ; ಜವನಪಞ್ಞೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ; ತಿಕ್ಖಪಞ್ಞೋ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ; ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಪಞ್ಞೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ; ಸಾರಿಪುತ್ತೋ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಡ್ಢಮಾಸಂ ಅನುಪದಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಂ ವಿಪಸ್ಸತಿ। ತತ್ರಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಅನುಪದಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಹೋತಿ।


೯೪.
‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ
ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಯೇ ಚ ಪಠಮೇ
ಝಾನೇ [ಪಠಮಜ್ಝಾನೇ (ಕ॰ ಸೀ॰ ಪೀ॰ ಕ॰)] ಧಮ್ಮಾ ವಿತಕ್ಕೋ
ಚ ವಿಚಾರೋ ಚ ಪೀತಿ ಚ ಸುಖಞ್ಚ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾ ಚ, ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಂ
ಛನ್ದೋ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ಮನಸಿಕಾರೋ – ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ
ಅನುಪದವವತ್ಥಿತಾ ಹೋನ್ತಿ। ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ವಿದಿತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ
ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಅಬ್ಭತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಂ ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ, ಹುತ್ವಾ ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ ತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ [ಅಪ್ಪಟಿಬನ್ಧೋ (ಕ॰)] ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ಅತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ಅತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ [ಅತ್ಥಿತೇವಸ್ಸ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)] ಹೋತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ
ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಯೇ ಚ ದುತಿಯೇ ಝಾನೇ
ಧಮ್ಮಾ – ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದೋ ಚ ಪೀತಿ ಚ ಸುಖಞ್ಚ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾ ಚ, ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ
ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಂ ಛನ್ದೋ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ
ಉಪೇಕ್ಖಾ ಮನಸಿಕಾರೋ – ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಅನುಪದವವತ್ಥಿತಾ ಹೋನ್ತಿ। ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ
ವಿದಿತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಅಬ್ಭತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಸೋ ಏವಂ
ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಂ ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ, ಹುತ್ವಾ ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ
ತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ
ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ಅತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।
ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ಅತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ ಹೋತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ
ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಚ ವಿಹರತಿ ಸತೋ ಚ ಸಮ್ಪಜಾನೋ, ಸುಖಞ್ಚ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ। ಯಂ ತಂ ಅರಿಯಾ
ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖವಿಹಾರೀ’ತಿ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ।
ಯೇ ಚ ತತಿಯೇ ಝಾನೇ ಧಮ್ಮಾ – ಸುಖಞ್ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ
ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾ ಚ, ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಂ ಛನ್ದೋ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಂ
ಸತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ಮನಸಿಕಾರೋ – ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಅನುಪದವವತ್ಥಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ
ವಿದಿತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಅಬ್ಭತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಸೋ ಏವಂ
ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಂ ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ, ಹುತ್ವಾ ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ
ತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ
ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ಅತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।
ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ಅತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ ಹೋತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ
ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ಪುಬ್ಬೇವ ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ
ಉಪೇಕ್ಖಾಸತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಯೇ ಚ ಚತುತ್ಥೇ ಝಾನೇ
ಧಮ್ಮಾ – ಉಪೇಕ್ಖಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ ಪಸ್ಸದ್ಧತ್ತಾ ಚೇತಸೋ ಅನಾಭೋಗೋ
ಸತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾ ಚ, ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಂ ಛನ್ದೋ
ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ಮನಸಿಕಾರೋ – ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಅನುಪದವವತ್ಥಿತಾ
ಹೋನ್ತಿ। ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ವಿದಿತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ
ಅಬ್ಭತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಂ ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ,
ಹುತ್ವಾ ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ ತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯಾಏ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ
ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ಅತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ಅತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ ಹೋತಿ।


‘‘ಪುನ
ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ ಪಟಿಘಸಞ್ಞಾನಂ
ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ ‘ಅನನ್ತೋ ಆಕಾಸೋ’ತಿ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ
ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಯೇ ಚ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೇ ಧಮ್ಮಾ – ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಚ
ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾ ಚ ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಂ ಛನ್ದೋ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ
ಉಪೇಕ್ಖಾ ಮನಸಿಕಾರೋ – ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಅನುಪದವವತ್ಥಿತಾ ಹೋನ್ತಿ। ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ
ವಿದಿತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಅಬ್ಭತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಸೋ ಏವಂ
ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಂ ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ, ಹುತ್ವಾ ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ
ತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ
ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ಅತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।
ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ಅತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ ಹೋತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಬ್ಬಸೋ
ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ಅನನ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ
ವಿಹರತಿ। ಯೇ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನೇ ಧಮ್ಮಾ – ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಚ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾ
ಚ, ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಂ ಛನ್ದೋ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ
ಮನಸಿಕಾರೋ – ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಅನುಪದವವತ್ಥಿತಾ ಹೋನ್ತಿ। ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ವಿದಿತಾ
ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಅಬ್ಭತ್ಥಂ
ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಂ ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ, ಹುತ್ವಾ
ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ ತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ
ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ಅತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ
ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ಅತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ ಹೋತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀ’ತಿ
ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಯೇ ಚ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನೇ ಧಮ್ಮಾ –
ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಚ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾ ಚ, ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಂ
ಛನ್ದೋ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ಮನಸಿಕಾರೋ – ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ
ಅನುಪದವವತ್ಥಿತಾ ಹೋನ್ತಿ। ತ್ಯಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ವಿದಿತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ
ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ವಿದಿತಾ ಅಬ್ಭತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಏವಂ ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ
ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ, ಹುತ್ವಾ ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ ತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ
ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ಅತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ಅತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ ಹೋತಿ।


೯೫. ‘‘ಪುನ
ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ
ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ತಾಯ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಸತೋ ವುಟ್ಠಹತಿ। ಸೋ
ತಾಯ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಸತೋ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಯೇ ಧಮ್ಮಾ [ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ (ಸೀ॰)] ಅತೀತಾ ನಿರುದ್ಧಾ ವಿಪರಿಣತಾ ತೇ ಧಮ್ಮೇ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ
– ‘ಏವಂ ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ, ಹುತ್ವಾ ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ ತೇಸು
ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ
ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ಅತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।
ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ಅತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ ಹೋತಿ।


೯೬.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ
ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಪಞ್ಞಾಯ ಚಸ್ಸ ದಿಸ್ವಾ ಆಸವಾ ಪರಿಕ್ಖೀಣಾ
ಹೋನ್ತಿ। ಸೋ ತಾಯ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಸತೋ ವುಟ್ಠಹತಿ। ಸೋ ತಾಯ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಸತೋ
ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಯೇ ಧಮ್ಮಾ ಅತೀತಾ ನಿರುದ್ಧಾ ವಿಪರಿಣತಾ ತೇ ಧಮ್ಮೇ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ – ‘ಏವಂ
ಕಿರಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋನ್ತಿ, ಹುತ್ವಾ ಪಟಿವೇನ್ತೀ’ತಿ। ಸೋ ತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು
ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ
ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ‘ನತ್ಥಿ ಉತ್ತರಿ ನಿಸ್ಸರಣ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।
ತಬ್ಬಹುಲೀಕಾರಾ ನತ್ಥಿತ್ವೇವಸ್ಸ ಹೋತಿ।


೯೭. ‘‘ಯಂ ಖೋ ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಅರಿಯಸ್ಮಿಂ ಸೀಲಸ್ಮಿಂ, ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಅರಿಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ, ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಅರಿಯಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ,
ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಅರಿಯಾಯ ವಿಮುತ್ತಿಯಾ’ತಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತಮೇವ ತಂ ಸಮ್ಮಾ
ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಅರಿಯಸ್ಮಿಂ ಸೀಲಸ್ಮಿಂ, ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ
ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಅರಿಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ, ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಅರಿಯಾಯ
ಪಞ್ಞಾಯ, ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಅರಿಯಾಯ ವಿಮುತ್ತಿಯಾ’ತಿ। ಯಂ ಖೋ ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ ,
ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಭಗವತೋ ಪುತ್ತೋ ಓರಸೋ ಮುಖತೋ ಜಾತೋ ಧಮ್ಮಜೋ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತೋ
ಧಮ್ಮದಾಯಾದೋ ನೋ ಆಮಿಸದಾಯಾದೋ’ತಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತಮೇವ ತಂ ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ –
‘ಭಗವತೋ ಪುತ್ತೋ ಓರಸೋ ಮುಖತೋ ಜಾತೋ ಧಮ್ಮಜೋ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತೋ ಧಮ್ಮದಾಯಾದೋ ನೋ
ಆಮಿಸದಾಯಾದೋ’ತಿ। ಸಾರಿಪುತ್ತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೇನ ಅನುತ್ತರಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತಿತಂ
ಸಮ್ಮದೇವ ಅನುಪ್ಪವತ್ತೇತೀ’’ತಿ।


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ।


ಅನುಪದಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಠಮಂ।


೨. ಛಬ್ಬಿಸೋಧನಸುತ್ತಂ


೯೮. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ।
ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ। ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –


‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ,
ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’ತಿ। ತಸ್ಸ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾಸಿತಂ ನೇವ ಅಭಿನನ್ದಿತಬ್ಬಂ ನಪ್ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬಂ।
ಅನಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ಪಞ್ಹೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ – ‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಆವುಸೋ,
ವೋಹಾರಾ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾ। ಕತಮೇ
ಚತ್ತಾರೋ? ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠವಾದಿತಾ, ಸುತೇ ಸುತವಾದಿತಾ, ಮುತೇ ಮುತವಾದಿತಾ, ವಿಞ್ಞಾತೇ
ವಿಞ್ಞಾತವಾದಿತಾ – ಇಮೇ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಚತ್ತಾರೋ ವೋಹಾರಾ ತೇನ
ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾ। ಕಥಂ ಜಾನತೋ
ಪನಾಯಸ್ಮತೋ, ಕಥಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮೇಸು ಚತೂಸು ವೋಹಾರೇಸು ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ
ವಿಮುತ್ತ’ನ್ತಿ? ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ವುಸಿತವತೋ ಕತಕರಣೀಯಸ್ಸ
ಓಹಿತಭಾರಸ್ಸ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನಸ್ಸ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಸ್ಸ
ಅಯಮನುಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ‘ದಿಟ್ಠೇ ಖೋ ಅಹಂ , ಆವುಸೋ, ಅನುಪಾಯೋ ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ
ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರಾಮಿ। ಸುತೇ ಖೋ
ಅಹಂ, ಆವುಸೋ…ಪೇ॰… ಮುತೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ… ವಿಞ್ಞಾತೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಅನುಪಾಯೋ
ಅನಪಾಯೋ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಬದ್ಧೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿಮರಿಯಾದೀಕತೇನ ಚೇತಸಾ
ವಿಹರಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮೇಸು ಚತೂಸು ವೋಹಾರೇಸು
ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತ’ನ್ತಿ। ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ‘ಸಾಧೂ’ತಿ
ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಬ್ಬಂ ಅನುಮೋದಿತಬ್ಬಂ। ‘ಸಾಧೂ’ತಿ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ
ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಿಂ ಪಞ್ಹೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ।


೯೯. ‘‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಆವುಸೋ, ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ
ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾ। ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರೂಪುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೋ,
ವೇದನುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೋ, ಸಞ್ಞುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೋ, ಸಙ್ಖಾರುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೋ,
ವಿಞ್ಞಾಣುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ
ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾ। ಕಥಂ ಜಾನತೋ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ, ಕಥಂ
ಪಸ್ಸತೋ ಇಮೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೇಸು ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತ’ನ್ತಿ?
ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ವುಸಿತವತೋ ಕತಕರಣೀಯಸ್ಸ ಓಹಿತಭಾರಸ್ಸ
ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನಸ್ಸ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಅಯಮನುಧಮ್ಮೋ
ಹೋತಿ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ‘ರೂಪಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಅಬಲಂ ವಿರಾಗುನಂ [ವಿರಾಗಂ (ಸೀ॰ ಪೀ॰), ವಿರಾಗುತಂ (ಟೀಕಾ)] ಅನಸ್ಸಾಸಿಕನ್ತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಯೇ ರೂಪೇ ಉಪಾಯೂಪಾದಾನಾ [ಉಪಯೂಪಾದಾನಾ (ಕ॰)] ಚೇತಸೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಾಭಿನಿವೇಸಾನುಸಯಾ ತೇಸಂ ಖಯಾ ವಿರಾಗಾ ನಿರೋಧಾ
ಚಾಗಾ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾ ವಿಮುತ್ತಂ ಮೇ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ। ವೇದನಂ ಖೋ ಅಹಂ,
ಆವುಸೋ…ಪೇ॰… ಸಞ್ಞಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಖೋ ಅಹಂ,
ಆವುಸೋ, ಅಬಲಂ ವಿರಾಗುನಂ ಅನಸ್ಸಾಸಿಕನ್ತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಯೇ ವಿಞ್ಞಾಣೇ ಉಪಾಯೂಪಾದಾನಾ
ಚೇತಸೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಾಭಿನಿವೇಸಾನುಸಯಾ ತೇಸಂ ಖಯಾ ವಿರಾಗಾ ನಿರೋಧಾ ಚಾಗಾ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾ
ವಿಮುತ್ತಂ ಮೇ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮೇಸು
ಪಞ್ಚಸು ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೇಸು ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತ’ನ್ತಿ। ತಸ್ಸ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ‘ಸಾಧೂ’ತಿ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಬ್ಬಂ, ಅನುಮೋದಿತಬ್ಬಂ। ‘ಸಾಧೂ’ತಿ
ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಿಂ ಪಞ್ಹೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ।


೧೦೦. ‘‘‘ಛಯಿಮಾ ,
ಆವುಸೋ, ಧಾತುಯೋ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾ।
ಕತಮಾ ಛ? ಪಥವೀಧಾತು, ಆಪೋಧಾತು, ತೇಜೋಧಾತು, ವಾಯೋಧಾತು, ಆಕಾಸಧಾತು, ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು –
ಇಮಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಛ ಧಾತುಯೋ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ
ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾ। ಕಥಂ ಜಾನತೋ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ, ಕಥಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮಾಸು ಛಸು ಧಾತೂಸು ಅನುಪಾದಾಯ
ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತ’ನ್ತಿ? ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ವುಸಿತವತೋ
ಕತಕರಣೀಯಸ್ಸ ಓಹಿತಭಾರಸ್ಸ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥಸ್ಸ
ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನಸ್ಸ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಅಯಮನುಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ –
‘ಪಥವೀಧಾತುಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ನ ಅತ್ತತೋ ಉಪಗಚ್ಛಿಂ, ನ ಚ ಪಥವೀಧಾತುನಿಸ್ಸಿತಂ
ಅತ್ತಾನಂ। ಯೇ ಚ ಪಥವೀಧಾತುನಿಸ್ಸಿತಾ ಉಪಾಯೂಪಾದಾನಾ ಚೇತಸೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಾಭಿನಿವೇಸಾನುಸಯಾ
ತೇಸಂ ಖಯಾ ವಿರಾಗಾ ನಿರೋಧಾ ಚಾಗಾ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾ ವಿಮುತ್ತಂ ಮೇ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ। ಆಪೋಧಾತುಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ…ಪೇ॰…
ತೇಜೋಧಾತುಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ… ವಾಯೋಧಾತುಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ… ಆಕಾಸಧಾತುಂ ಖೋ ಅಹಂ,
ಆವುಸೋ… ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ನ ಅತ್ತತೋ ಉಪಗಚ್ಛಿಂ, ನ ಚ
ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುನಿಸ್ಸಿತಂ ಅತ್ತಾನಂ। ಯೇ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುನಿಸ್ಸಿತಾ ಉಪಾಯೂಪಾದಾನಾ ಚೇತಸೋ
ಅಧಿಟ್ಠಾನಾಭಿನಿವೇಸಾನುಸಯಾ ತೇಸಂ ಖಯಾ ವಿರಾಗಾ ನಿರೋಧಾ ಚಾಗಾ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾ ವಿಮುತ್ತಂ
ಮೇ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಜಾನತೋ, ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮಾಸು ಛಸು
ಧಾತೂಸು ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತ’ನ್ತಿ। ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ
‘ಸಾಧೂ’ತಿ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಬ್ಬಂ, ಅನುಮೋದಿತಬ್ಬಂ। ‘ಸಾಧೂ’ತಿ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಿಂ ಪಞ್ಹೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ।


೧೦೧. ‘‘‘ಛ ಖೋ ಪನಿಮಾನಿ, ಆವುಸೋ, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಾನಿ [ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಿ ಬಾಹಿರಾನಿ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ಆಯತನಾನಿ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾನಿ।
ಕತಮಾನಿ ಛ? ಚಕ್ಖು ಚೇವ ರೂಪಾ ಚ, ಸೋತಞ್ಚ ಸದ್ದಾ ಚ, ಘಾನಞ್ಚ ಗನ್ಧಾ ಚ, ಜಿವ್ಹಾ ಚ ರಸಾ
ಚ, ಕಾಯೋ ಚ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಚ, ಮನೋ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಚ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಛ
ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಾನಿ ಆಯತನಾನಿ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ
ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾನಿ। ಕಥಂ ಜಾನತೋ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ, ಕಥಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮೇಸು ಛಸು
ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರೇಸು ಆಯತನೇಸು ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತ’ನ್ತಿ? ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ವುಸಿತವತೋ ಕತಕರಣೀಯಸ್ಸ ಓಹಿತಭಾರಸ್ಸ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನಸ್ಸ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಅಯಮನುಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ‘ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ, ಆವುಸೋ, ರೂಪೇ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣೇ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಯೋ ಛನ್ದೋ ಯೋ ರಾಗೋ ಯಾ ನನ್ದೀ [ನನ್ದಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ಯಾ ತಣ್ಹಾ ಯೇ ಚ ಉಪಾಯೂಪಾದಾನಾ ಚೇತಸೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಾಭಿನಿವೇಸಾನುಸಯಾ ತೇಸಂ ಖಯಾ ವಿರಾಗಾ
ನಿರೋಧಾ ಚಾಗಾ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾ ವಿಮುತ್ತಂ ಮೇ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ। ಸೋತಸ್ಮಿಂ, ಆವುಸೋ,
ಸದ್ದೇ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣೇ…ಪೇ॰… ಘಾನಸ್ಮಿಂ, ಆವುಸೋ, ಗನ್ಧೇ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣೇ… ಜಿವ್ಹಾಯ,
ಆವುಸೋ, ರಸೇ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣೇ… ಕಾಯಸ್ಮಿಂ, ಆವುಸೋ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣೇ…
ಮನಸ್ಮಿಂ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮೇ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣೇ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಯೋ
ಛನ್ದೋ ಯೋ ರಾಗೋ ಯಾ ನನ್ದೀ ಯಾ ತಣ್ಹಾ ಯೇ ಚ ಉಪಾಯೂಪಾದಾನಾ ಚೇತಸೋ
ಅಧಿಟ್ಠಾನಾಭಿನಿವೇಸಾನುಸಯಾ ತೇಸಂ ಖಯಾ ವಿರಾಗಾ ನಿರೋಧಾ ಚಾಗಾ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾ ವಿಮುತ್ತಂ
ಮೇ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮೇಸು ಛಸು
ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರೇಸು ಆಯತನೇಸು ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತ’ನ್ತಿ। ತಸ್ಸ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ‘ಸಾಧೂ’ತಿ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಬ್ಬಂ ಅನುಮೋದಿತಬ್ಬಂ। ‘ಸಾಧೂ’ತಿ
ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಿಂ ಪಞ್ಹೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ।


೧೦೨. ‘‘‘ಕಥಂ ಜಾನತೋ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ, ಕಥಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕೇ ಕಾಯೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತೇಸು ಅಹಂಕಾರಮಮಂಕಾರಮಾನಾನುಸಯಾ ಸಮೂಹತಾ’ತಿ [ಸುಸಮೂಹತಾತಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]? ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ವುಸಿತವತೋ ಕತಕರಣೀಯಸ್ಸ ಓಹಿತಭಾರಸ್ಸ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥಸ್ಸ
ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನಸ್ಸ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಅಯಮನುಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ –
‘ಪುಬ್ಬೇ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಅಗಾರಿಯಭೂತೋ ಸಮಾನೋ ಅವಿದ್ದಸು ಅಹೋಸಿಂ। ತಸ್ಸ ಮೇ ತಥಾಗತೋ
ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೋ ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ। ತಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ತಥಾಗತೇ ಸದ್ಧಂ ಪಟಿಲಭಿಂ।
ಸೋ ತೇನ ಸದ್ಧಾಪಟಿಲಾಭೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖಿಂ – ಸಮ್ಬಾಧೋ ಘರಾವಾಸೋ
ರಜಾಪಥೋ, ಅಬ್ಭೋಕಾಸೋ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ। ನಯಿದಂ ಸುಕರಂ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಾ ಏಕನ್ತಪರಿಪುಣ್ಣಂ
ಏಕನ್ತಪರಿಸುದ್ಧಂ ಸಙ್ಖಲಿಖಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತುಂ। ಯಂನೂನಾಹಂ ಕೇಸಮಸ್ಸುಂ
ಓಹಾರೇತ್ವಾ ಕಾಸಾಯಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಅಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜೇಯ್ಯ’’’ನ್ತಿ।


‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ
ಪಹಾಯ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಪಹಾಯ, ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಞಾತಿಪರಿವಟ್ಟಂ ಪಹಾಯ ಮಹನ್ತಂ ವಾ
ಞಾತಿಪರಿವಟ್ಟಂ ಪಹಾಯ ಕೇಸಮಸ್ಸುಂ ಓಹಾರೇತ್ವಾ ಕಾಸಾಯಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಅಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ
ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿಂ। ಸೋ ಏವಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಸಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ
ಸಿಕ್ಖಾಸಾಜೀವಸಮಾಪನ್ನೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ
ನಿಹಿತದಣ್ಡೋ ನಿಹಿತಸತ್ಥೋ, ಲಜ್ಜೀ ದಯಾಪನ್ನೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ವಿಹಾಸಿಂ।
ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ ದಿನ್ನಾದಾಯೀ ದಿನ್ನಪಾಟಿಕಙ್ಖೀ,
ಅಥೇನೇನ ಸುಚಿಭೂತೇನ ಅತ್ತನಾ ವಿಹಾಸಿಂ। ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ
ಪಹಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಅಹೋಸಿಂ ಆರಾಚಾರೀ ವಿರತೋ ಮೇಥುನಾ ಗಾಮಧಮ್ಮಾ। ಮುಸಾವಾದಂ ಪಹಾಯ
ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ ಸಚ್ಚವಾದೀ ಸಚ್ಚಸನ್ಧೋ ಥೇತೋ ಪಚ್ಚಯಿಕೋ ಅವಿಸಂವಾದಕೋ
ಲೋಕಸ್ಸ। ಪಿಸುಣಂ ವಾಚಂ ಪಹಾಯ ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ಇತೋ ಸುತ್ವಾ ನ
ಅಮುತ್ರ ಅಕ್ಖಾತಾ ಇಮೇಸಂ ಭೇದಾಯ, ಅಮುತ್ರ ವಾ ಸುತ್ವಾ ನ ಇಮೇಸಂ ಅಕ್ಖಾತಾ ಅಮೂಸಂ
ಭೇದಾಯ; ಇತಿ ಭಿನ್ನಾನಂ ವಾ ಸನ್ಧಾತಾ ಸಹಿತಾನಂ ವಾ ಅನುಪ್ಪದಾತಾ ಸಮಗ್ಗಾರಾಮೋ ಸಮಗ್ಗರತೋ
ಸಮಗ್ಗನನ್ದೀ ಸಮಗ್ಗಕರಣಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಅಹೋಸಿಂ। ಫರುಸಂ ವಾಚಂ ಪಹಾಯ ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ
ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ; ಯಾ ಸಾ ವಾಚಾ ನೇಲಾ ಕಣ್ಣಸುಖಾ ಪೇಮನೀಯಾ
ಹದಯಙ್ಗಮಾ ಪೋರೀ ಬಹುಜನಕನ್ತಾ ಬಹುಜನಮನಾಪಾ ತಥಾರೂಪಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಅಹೋಸಿಂ।
ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ; ಕಾಲವಾದೀ ಭೂತವಾದೀ ಅತ್ಥವಾದೀ
ಧಮ್ಮವಾದೀ ವಿನಯವಾದೀ ನಿಧಾನವತಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಅಹೋಸಿಂ ಕಾಲೇನ ಸಾಪದೇಸಂ ಪರಿಯನ್ತವತಿಂ
ಅತ್ಥಸಂಹಿತಂ।


‘‘ಸೋ ಬೀಜಗಾಮಭೂತಗಾಮಸಮಾರಮ್ಭಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ಏಕಭತ್ತಿಕೋ
ಅಹೋಸಿಂ ರತ್ತೂಪರತೋ ವಿರತೋ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾ। ನಚ್ಚಗೀತವಾದಿತವಿಸೂಕದಸ್ಸನಾ ಪಟಿವಿರತೋ
ಅಹೋಸಿಂ। ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಧಾರಣಮಣ್ಡನವಿಭೂಸನಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ।
ಉಚ್ಚಾಸಯನಮಹಾಸಯನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ। ಜಾತರೂಪರಜತಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ,
ಆಮಕಧಞ್ಞಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ಆಮಕಮಂಸಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ;
ಇತ್ಥಿಕುಮಾರಿಕಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ದಾಸಿದಾಸಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ,
ಅಜೇಳಕಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ , ಹತ್ಥಿಗವಸ್ಸವಳವಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ಖೇತ್ತವತ್ಥುಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ। ದೂತೇಯ್ಯಪಹಿಣಗಮನಾನುಯೋಗಾ
ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ಕಯವಿಕ್ಕಯಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ತುಲಾಕೂಟಕಂಸಕೂಟಮಾನಕೂಟಾ
ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ಉಕ್ಕೋಟನವಞ್ಚನನಿಕತಿಸಾಚಿಯೋಗಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ,
ಛೇದನವಧಬನ್ಧನವಿಪರಾಮೋಸಆಲೋಪಸಹಸಾಕಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿಂ।


‘‘ಸೋ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಅಹೋಸಿಂ ಕಾಯಪರಿಹಾರಿಕೇನ ಚೀವರೇನ, ಕುಚ್ಛಿಪರಿಹಾರಿಕೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇನ। ಸೋ ಯೇನ ಯೇನೇವ [ಯೇನ ಯೇನ ಚ (ಕ॰)]
ಪಕ್ಕಮಿಂ ಸಮಾದಾಯೇವ ಪಕ್ಕಮಿಂ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಪಕ್ಖೀ ಸಕುಣೋ ಯೇನ ಯೇನೇವ ಡೇತಿ
ಸಪತ್ತಭಾರೋವ ಡೇತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ; ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಅಹೋಸಿಂ ಕಾಯಪರಿಹಾರಿಕೇನ
ಚೀವರೇನ, ಕುಚ್ಛಿಪರಿಹಾರಿಕೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇನ। ಸೋ ಯೇನ ಯೇನೇವ ಪಕ್ಕಮಿಂ ಸಮಾದಾಯೇವ
ಪಕ್ಕಮಿಂ। ಸೋ ಇಮಿನಾ ಅರಿಯೇನ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅನವಜ್ಜಸುಖಂ
ಪಟಿಸಂವೇದೇಸಿಂ।


೧೦೩. ‘‘ಸೋ
ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ನ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೀ ಅಹೋಸಿಂ ನಾನುಬ್ಯಞ್ಜನಗ್ಗಾಹೀ;
ಯತ್ವಾಧಿಕರಣಮೇನಂ ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಸಂವುತಂ ವಿಹರನ್ತಂ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಾ ಪಾಪಕಾ
ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅನ್ವಾಸ್ಸವೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಸ ಸಂವರಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಂ ;
ರಕ್ಖಿಂ ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ, ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯೇ ಸಂವರಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ। ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ
ಸುತ್ವಾ…ಪೇ॰… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ…ಪೇ॰… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ…ಪೇ॰… ಕಾಯೇನ
ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸಿತ್ವಾ…ಪೇ॰… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ನ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೀ ಅಹೋಸಿಂ
ನಾನುಬ್ಯಞ್ಜನಗ್ಗಾಹೀ; ಯತ್ವಾಧಿಕರಣಮೇನಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಸಂವುತಂ ವಿಹರನ್ತಂ
ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಾ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅನ್ವಾಸ್ಸವೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಸ ಸಂವರಾಯ
ಪಟಿಪಜ್ಜಿಂ; ರಕ್ಖಿಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಮನಿನ್ದ್ರಿಯೇ ಸಂವರಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ। ಸೋ ಇಮಿನಾ ಅರಿಯೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅಬ್ಯಾಸೇಕಸುಖಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇಸಿಂ।


‘‘ಸೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಅಹೋಸಿಂ,
ಆಲೋಕಿತೇ ವಿಲೋಕಿತೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಅಹೋಸಿಂ, ಸಮಿಞ್ಜಿತೇ ಪಸಾರಿತೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ
ಅಹೋಸಿಂ, ಸಙ್ಘಾಟಿಪತ್ತಚೀವರಧಾರಣೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಅಹೋಸಿಂ, ಅಸಿತೇ ಪೀತೇ ಖಾಯಿತೇ
ಸಾಯಿತೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಅಹೋಸಿಂ, ಉಚ್ಚಾರಪಸ್ಸಾವಕಮ್ಮೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಅಹೋಸಿಂ, ಗತೇ
ಠಿತೇ ನಿಸಿನ್ನೇ ಸುತ್ತೇ ಜಾಗರಿತೇ ಭಾಸಿತೇ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಅಹೋಸಿಂ।


‘‘ಸೋ ಇಮಿನಾ ಚ ಅರಿಯೇನ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, (ಇಮಾಯ ಚ ಅರಿಯಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ,) [ಪಸ್ಸ ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೨೯೬ ಚೂಳಹತ್ಥಿಪದೋಪಮೇ]
ಇಮಿನಾ ಚ ಅರಿಯೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಇಮಿನಾ ಚ ಅರಿಯೇನ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞೇನ
ಸಮನ್ನಾಗತೋ ವಿವಿತ್ತಂ ಸೇನಾಸನಂ ಭಜಿಂ ಅರಞ್ಞಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ಪಬ್ಬತಂ ಕನ್ದರಂ ಗಿರಿಗುಹಂ
ಸುಸಾನಂ ವನಪತ್ಥಂ ಅಬ್ಭೋಕಾಸಂ ಪಲಾಲಪುಞ್ಜಂ। ಸೋ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ
ನಿಸೀದಿಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಉಜುಂ ಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ।


‘‘ಸೋ ಅಭಿಜ್ಝಂ ಲೋಕೇ ಪಹಾಯ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹಾಸಿಂ,
ಅಭಿಜ್ಝಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಸೋಧೇಸಿಂ। ಬ್ಯಾಪಾದಪದೋಸಂ ಪಹಾಯ ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ವಿಹಾಸಿಂ
ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ, ಬ್ಯಾಪಾದಪದೋಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಸೋಧೇಸಿಂ। ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಪಹಾಯ
ವಿಗತಥಿನಮಿದ್ಧೋ ವಿಹಾಸಿಂ ಆಲೋಕಸಞ್ಞೀ ಸತೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ, ಥಿನಮಿದ್ಧಾ ಚಿತ್ತಂ
ಪರಿಸೋಧೇಸಿಂ। ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಪಹಾಯ ಅನುದ್ಧತೋ ವಿಹಾಸಿಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ,
ವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತೋ, ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಸೋಧೇಸಿಂ। ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ಪಹಾಯ
ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ವಿಹಾಸಿಂ ಅಕಥಂಕಥೀ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಚಿತ್ತಂ
ಪರಿಸೋಧೇಸಿಂ।


೧೦೪. ‘‘ಸೋ ಇಮೇ
ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇ ಪಹಾಯ ಚೇತಸೋ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇ ಪಞ್ಞಾಯ ದುಬ್ಬಲೀಕರಣೇ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ
ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ
ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿಂ। ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ
ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ॰… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…
ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿಂ।


‘‘ಸೋ ಏವಂ ಸಮಾಹಿತೇ ಚಿತ್ತೇ ಪರಿಸುದ್ಧೇ ಪರಿಯೋದಾತೇ ಅನಙ್ಗಣೇ
ವಿಗತೂಪಕ್ಕಿಲೇಸೇ ಮುದುಭೂತೇ ಕಮ್ಮನಿಯೇ ಠಿತೇ ಆನೇಞ್ಜಪ್ಪತ್ತೇ ಆಸವಾನಂ ಖಯಞಾಣಾಯ
ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನಿನ್ನಾಮೇಸಿಂ। ಸೋ ಇದಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ, ಅಯಂ
ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ, ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋತಿ ಯಥಾಭೂತಂ
ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ, ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ; ಇಮೇ
ಆಸವಾತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ, ಅಯಂ ಆಸವಸಮುದಯೋತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ, ಅಯಂ
ಆಸವನಿರೋಧೋತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ, ಅಯಂ ಆಸವನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾತಿ ಯಥಾಭೂತಂ
ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ। ತಸ್ಸ ಮೇ ಏವಂ ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ
ಕಾಮಾಸವಾಪಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿತ್ಥ, ಭವಾಸವಾಪಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿತ್ಥ, ಅವಿಜ್ಜಾಸವಾಪಿ
ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿತ್ಥಃ ವಿಮುತ್ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮುತ್ತಮಿತಿ ಞಾಣಂ ಅಹೋಸಿ। ಖೀಣಾ ಜಾತಿ,
ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿಂ। ಏವಂ ಖೋ
ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕೇ ಕಾಯೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ
ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತೇಸು ಅಹಂಕಾರಮಮಂಕಾರಮಾನಾನುಸಯಾ ಸಮೂಹತಾ’’ತಿ
‘‘ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ‘ಸಾಧೂ’ತಿ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಬ್ಬಂ ಅನುಮೋದಿತಬ್ಬಂ।
‘ಸಾಧೂ’ತಿ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಲಾಭಾ ನೋ,
ಆವುಸೋ, ಸುಲದ್ಧಂ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಯೇ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ತಾದಿಸಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಂ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಾ’’’ತಿ [ಪಸ್ಸಾಮಾತಿ (ಸೀ॰)]


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ।


ಛಬ್ಬಿಸೋಧನಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ದುತಿಯಂ।


೩. ಸಪ್ಪುರಿಸಸುತ್ತಂ


೧೦೫. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ।
ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ। ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಞ್ಚ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಞ್ಚ। ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ।
‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –


‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಉಚ್ಚಾಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ
ಉಚ್ಚಾಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಉಚ್ಚಾಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ’ತಿ। ಸೋ ತಾಯ
ಉಚ್ಚಾಕುಲೀನತಾಯ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಂ [ಅಯಮ್ಪಿ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)],
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ –
‘ನ ಖೋ ಉಚ್ಚಾಕುಲೀನತಾಯ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ
ಗಚ್ಛನ್ತಿ , ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ ಉಚ್ಚಾಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ ,
ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತಾಯ
ಉಚ್ಚಾಕುಲೀನತಾಯ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಮಹಾಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… [ಯಥಾ ಉಚ್ಚಾಕುಲವಾರೇ ತಥಾ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬಂ]
ಮಹಾಭೋಗಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ಉಳಾರಭೋಗಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಇತಿ
ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಉಳಾರಭೋಗಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ
ಉಳಾರಭೋಗಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ’ತಿ। ಸೋ ತಾಯ ಉಳಾರಭೋಗತಾಯ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ।
ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ
ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ಉಳಾರಭೋಗತಾಯ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೋಸಧಮ್ಮಾ
ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ
ಉಳಾರಭೋಗಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ
ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ
ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತಾಯ ಉಳಾರಭೋಗತಾಯ
ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


೧೦೬.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಯಸಸ್ಸೀ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ –
‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಞಾತೋ ಯಸಸ್ಸೀ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಞ್ಞಾತಾ ಅಪ್ಪೇಸಕ್ಖಾ’ತಿ। ಸೋ
ತೇನ ಞತ್ತೇನ [ಞಾತೇನ (ಸೀ॰ ಕ॰), ಞಾತತ್ತೇನ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।
ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ಞತ್ತೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ
ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ
ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಯಸಸ್ಸೀ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ , ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ಞತ್ತೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ
ಲಾಭೀ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ನ ಲಾಭಿನೋ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತೇನ
ಲಾಭೇನ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।
ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ಲಾಭೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ
ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ
ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ ಲಾಭೀ ಹೋತಿ
ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ
ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ
ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ಲಾಭೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ,
ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ। ಸೋ
ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಬಹುಸ್ಸುತೋ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ
ಬಹುಸ್ಸುತಾ’ತಿ। ಸೋ ತೇನ ಬಾಹುಸಚ್ಚೇನ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ಬಾಹುಸಚ್ಚೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ,
ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ
ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ
ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ಬಾಹುಸಚ್ಚೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ವಿನಯಧರೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಇತಿ
ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ವಿನಯಧರೋ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ವಿನಯಧರಾ’ತಿ। ಸೋ
ತೇನ ವಿನಯಧರತ್ತೇನ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ
ವಿನಯಧರತ್ತೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ,
ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ
ವಿನಯಧರೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ
ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ವಿನಯಧರತ್ತೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ,
ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ’ತಿ। ಸೋ ತೇನ ಧಮ್ಮಕಥಿಕತ್ತೇನ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ,
ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ಧಮ್ಮಕಥಿಕತ್ತೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ
ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ
ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ
ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ಧಮ್ಮಕಥಿಕತ್ತೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ
ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


೧೦೭.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ –
‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಆರಞ್ಞಿಕಾ’ತಿ। ಸೋ ತೇನ
ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತೇನ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ
ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ,
ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ
ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ
ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಹೋತಿ। ಸೋ
ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ
ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ’ತಿ। ಸೋ ತೇನ ಪಂಸುಕೂಲಿಕತ್ತೇನ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ
ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ
ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ಪಂಸುಕೂಲಿಕತ್ತೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ,
ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ
ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ
ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ಪಂಸುಕೂಲಿಕತ್ತೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ
ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ’ತಿ। ಸೋ ತೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕತ್ತೇನ
ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ
ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕತ್ತೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ
ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ
ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ
ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕತ್ತೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ
ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕೋ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ
ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಾ’ತಿ। ಸೋ ತೇನ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕತ್ತೇನ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ।
ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ
ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕತ್ತೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ
ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ
ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ
ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕತ್ತೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸೋಸಾನಿಕೋ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ಅಬ್ಭೋಕಾಸಿಕೋ ಹೋತಿ… ನೇಸಜ್ಜಿಕೋ ಹೋತಿ…
ಯಥಾಸನ್ಥತಿಕೋ ಹೋತಿ… ಏಕಾಸನಿಕೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ
ಏಕಾಸನಿಕೋ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಏಕಾಸನಿಕಾ’ತಿ। ಸೋ ತೇನ ಏಕಾಸನಿಕತ್ತೇನ
ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ
ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನ ಖೋ ಏಕಾಸನಿಕತ್ತೇನ ಲೋಭಧಮ್ಮಾ ವಾ
ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೋಸಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮೋಹಧಮ್ಮಾ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ
ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ನೋ ಚೇಪಿ ಏಕಾಸನಿಕೋ ಹೋತಿ; ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ
ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರೀ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪುಜ್ಜೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಪಾಸಂಸೋ’ತಿ। ಸೋ
ಪಟಿಪದಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತೇನ ಏಕಾಸನಿಕತ್ತೇನ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


೧೦೮. ‘‘ಪುನ
ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ
ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇತಿ
ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಪಠಮಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಲಾಭೀ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಪಠಮಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನ ಲಾಭಿನೋ’ತಿ। ಸೋ ತಾಯ ಪಠಮಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ
ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ
ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಪಠಮಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಖೋ ಅತಮ್ಮಯತಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ। ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ತತೋ ತಂ ಹೋತಿ ಅಞ್ಞಥಾ’ತಿ। ಸೋ ಅತಮ್ಮಯತಞ್ಞೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತಾಯ ಪಠಮಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ
ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ
ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ॰… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ
ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಲಾಭೀ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ
ಭಿಕ್ಖೂ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನ ಲಾಭಿನೋ’ತಿ। ಸೋ ತಾಯ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ
ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ
ಚ ಖೋ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ –
‘ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಖೋ ಅತಮ್ಮಯತಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ। ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ಮಞ್ಞನ್ತಿ
ತತೋ ತಂ ಹೋತಿ ಅಞ್ಞಥಾ’ತಿ। ಸೋ ಅತಮ್ಮಯತಞ್ಞೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತಾಯ
ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನಂ
ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ ಪಟಿಘಸಞ್ಞಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ ‘ಅನನ್ತೋ ಆಕಾಸೋ’ತಿ
ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ
ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಲಾಭೀ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನ
ಲಾಭಿನೋ’ತಿ। ಸೋ ತಾಯ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ।
ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ
ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಖೋ
ಅತಮ್ಮಯತಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ। ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ತತೋ ತಂ ಹೋತಿ ಅಞ್ಞಥಾ’ತಿ। ಸೋ
ಅತಮ್ಮಯತಞ್ಞೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತಾಯ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸಬ್ಬಸೋ
ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ಅನನ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ
ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಲಾಭೀ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನ ಲಾಭಿನೋ’ತಿ। ಸೋ ತಾಯ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ
ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ
ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಖೋ
ಅತಮ್ಮಯತಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ। ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ತತೋ ತಂ ಹೋತಿ ಅಞ್ಞಥಾ’ತಿ। ಸೋ
ಅತಮ್ಮಯತಞ್ಞೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತಾಯ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ
ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸಬ್ಬಸೋ
ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀ’ತಿ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ
ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋಮ್ಹಿ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಲಾಭೀ,
ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನ ಲಾಭಿನೋ’ತಿ। ಸೋ ತಾಯ
ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ –
‘ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಖೋ ಅತಮ್ಮಯತಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ। ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ಮಞ್ಞನ್ತಿ
ತತೋ ತಂ ಹೋತಿ ಅಞ್ಞಥಾ’ತಿ। ಸೋ ಅತಮ್ಮಯತಞ್ಞೇವ ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತಾಯ
ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ
ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ
ಖೋಮ್ಹಿ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಲಾಭೀ, ಇಮೇ ಪನಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನ ಲಾಭಿನೋ’ತಿ। ಸೋ ತಾಯ
ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಅತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ , ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ। ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ ,
ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಖೋ ಅತಮ್ಮಯತಾ ವುತ್ತಾ
ಭಗವತಾ। ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ತತೋ ತಂ ಹೋತಿ ಅಞ್ಞಥಾ’ತಿ। ಸೋ ಅತಮ್ಮಯತಞ್ಞೇವ ಅನ್ತರಂ
ಕರಿತ್ವಾ ತಾಯ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನೇವತ್ತಾನುಕ್ಕಂಸೇತಿ, ನ ಪರಂ
ವಮ್ಭೇತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸಬ್ಬಸೋ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಪಞ್ಞಾಯ ಚಸ್ಸ ದಿಸ್ವಾ ಆಸವಾ [ಏಕಚ್ಚೇ ಆಸವಾ (ಕ॰)] ಪರಿಕ್ಖೀಣಾ ಹೋನ್ತಿ। ಅಯಂ [ಅಯಂ ಖೋ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಮಞ್ಞತಿ, ನ ಕುಹಿಞ್ಚಿ ಮಞ್ಞತಿ, ನ ಕೇನಚಿ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ।


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ।


ಸಪ್ಪುರಿಸಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ತತಿಯಂ।


೪. ಸೇವಿತಬ್ಬಾಸೇವಿತಬ್ಬಸುತ್ತಂ


೧೦೯. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ।
ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ। ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸೇವಿತಬ್ಬಾಸೇವಿತಬ್ಬಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ। ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ।
‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –


‘‘ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ [ಪಹಂ (ಸಬ್ಬತ್ಥ)],
ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ
ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ। ವಚೀಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ। ಮನೋಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಮನೋಸಮಾಚಾರಂ।
ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ;
ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ। ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂ। ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ
ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂ। ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭ’’ನ್ತಿ।


ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ
ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ,
ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ, ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮಿ।


೧೧೦.
‘‘‘ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಕಾಯಸಮಾಚಾರ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ
ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ,
ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ,
ಏವರೂಪೋ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ
ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಏವರೂಪೋ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ
ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


೧೧೧.
‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ ಲುದ್ದೋ ಲೋಹಿತಪಾಣಿ
ಹತಪ್ಪಹತೇ ನಿವಿಟ್ಠೋ ಅದಯಾಪನ್ನೋ ಪಾಣಭೂತೇಸು; ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ, ಯಂ ತಂ
ಪರಸ್ಸ ಪರವಿತ್ತೂಪಕರಣಂ ಗಾಮಗತಂ ವಾ ಅರಞ್ಞಗತಂ ವಾ ತಂ ಅದಿನ್ನಂ ಥೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತಂ ಆದಾತಾ
ಹೋತಿ; ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ, ಯಾ ತಾ ಮಾತುರಕ್ಖಿತಾ ಪಿತುರಕ್ಖಿತಾ
ಮಾತಾಪಿತುರಕ್ಖಿತಾ ಭಾತುರಕ್ಖಿತಾ ಭಗಿನಿರಕ್ಖಿತಾ ಞಾತಿರಕ್ಖಿತಾ ಗೋತ್ತರಕ್ಖಿತಾ
ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತಾ ಸಸ್ಸಾಮಿಕಾ ಸಪರಿದಣ್ಡಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಮಾಲಾಗುಳಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾಪಿ ತಥಾರೂಪಾಸು
ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜಿತಾ ಹೋತಿ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ , ಭನ್ತೇ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ
ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ,
ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ ನಿಹಿತದಣ್ಡೋ ನಿಹಿತಸತ್ಥೋ,
ಲಜ್ಜೀ ದಯಾಪನ್ನೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ವಿಹರತಿ; ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ
ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಯಂ ತಂ ಪರಸ್ಸ ಪರವಿತ್ತೂಪಕರಣಂ
ಗಾಮಗತಂ ವಾ ಅರಞ್ಞಗತಂ ವಾ ತಂ ನಾದಿನ್ನಂ ಥೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತಂ ಆದಾತಾ ಹೋತಿ;
ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ ಪಹಾಯ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಯಾ ತಾ ಮಾತುರಕ್ಖಿತಾ
ಪಿತುರಕ್ಖಿತಾ ಮಾತಾಪಿತುರಕ್ಖಿತಾ ಭಾತುರಕ್ಖಿತಾ ಭಗಿನಿರಕ್ಖಿತಾ ಞಾತಿರಕ್ಖಿತಾ
ಗೋತ್ತರಕ್ಖಿತಾ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತಾ ಸಸ್ಸಾಮಿಕಾ ಸಪರಿದಣ್ಡಾ ಅನ್ತಮಸೋ
ಮಾಲಾಗುಳಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾಪಿ ತಥಾರೂಪಾಸು ನ ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜಿತಾ ಹೋತಿ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ,
ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ।
‘ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ;
ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಕಾಯಸಮಾಚಾರ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ
ವುತ್ತಂ।


‘‘‘ವಚೀಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಚೀಸಮಾಚಾರ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ
ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ ?
ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಏವರೂಪೋ ವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ,
ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


೧೧೨. ‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಮುಸಾವಾದೀ ಹೋತಿ, ಸಭಾಗತೋ [ಸಭಗ್ಗತೋ (ಬಹೂಸು)] ವಾ ಪರಿಸಾಗತೋ [ಪರಿಸಗ್ಗತೋ (ಬಹೂಸು)] ವಾ ಞಾತಿಮಜ್ಝಗತೋ
ವಾ ಪೂಗಮಜ್ಝಗತೋ ವಾ ರಾಜಕುಲಮಜ್ಝಗತೋ ವಾ ಅಭಿನೀತೋ ಸಕ್ಖಿಪುಟ್ಠೋ – ‘ಏಹಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ,
ಯಂ ಜಾನಾಸಿ ತಂ ವದೇಹೀ’ತಿ ಸೋ ಅಜಾನಂ ವಾ ಆಹ – ‘ಜಾನಾಮೀ’ತಿ, ಜಾನಂ ವಾ ಆಹ – ‘ನ
ಜಾನಾಮೀ’ತಿ; ಅಪಸ್ಸಂ ವಾ ಆಹ – ‘ಪಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ಪಸ್ಸಂ ವಾ ಆಹ – ‘ನ ಪಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ – ಇತಿ
[ಪಸ್ಸ ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೪೪೦ ಸಾಲೇಯ್ಯಕಸುತ್ತೇ] ಅತ್ತಹೇತು ವಾ ಪರಹೇತು ವಾ ಆಮಿಸಕಿಞ್ಚಿಕ್ಖಹೇತು [ಕಿಞ್ಚಕ್ಖಹೇತು (ಸೀ॰)]
ವಾ ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾ ಭಾಸಿತಾ ಹೋತಿ; ಪಿಸುಣವಾಚೋ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ, ಇತೋ ಸುತ್ವಾ ಅಮುತ್ರ
ಅಕ್ಖಾತಾ ಇಮೇಸಂ ಭೇದಾಯ, ಅಮುತ್ರ ವಾ ಸುತ್ವಾ ಇಮೇಸಂ ಅಕ್ಖಾತಾ ಅಮೂಸಂ ಭೇದಾಯ – ಇತಿ
ಸಮಗ್ಗಾನಂ ವಾ ಭೇತ್ತಾ, ಭಿನ್ನಾನಂ ವಾ ಅನುಪ್ಪದಾತಾ, ವಗ್ಗಾರಾಮೋ, ವಗ್ಗರತೋ,
ವಗ್ಗನನ್ದೀ, ವಗ್ಗಕರಣಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಹೋತಿ; ಫರುಸವಾಚೋ
ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ, ಯಾ ಸಾ ವಾಚಾ ಕಣ್ಡಕಾ ಕಕ್ಕಸಾ ಫರುಸಾ ಪರಕಟುಕಾ ಪರಾಭಿಸಜ್ಜನೀ
ಕೋಧಸಾಮನ್ತಾ ಅಸಮಾಧಿಸಂವತ್ತನಿಕಾ, ತಥಾರೂಪಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಹೋತಿ; ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪೀ ಖೋ
ಪನ ಹೋತಿ ಅಕಾಲವಾದೀ ಅಭೂತವಾದೀ ಅನತ್ಥವಾದೀ ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಅವಿನಯವಾದೀ, ಅನಿಧಾನವತಿಂ ವಾಚಂ
ಭಾಸಿತಾ ಹೋತಿ ಅಕಾಲೇನ ಅನಪದೇಸಂ ಅಪರಿಯನ್ತವತಿಂ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತಂ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ,
ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ,
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಮುಸಾವಾದಂ ಪಹಾಯ ಮುಸಾವಾದಾ
ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ ಸಭಾಗತೋ ವಾ ಪರಿಸಾಗತೋ ವಾ ಞಾತಿಮಜ್ಝಗತೋ ವಾ ಪೂಗಮಜ್ಝಗತೋ ವಾ
ರಾಜಕುಲಮಜ್ಝಗತೋ ವಾ ಅಭಿನೀತೋ ಸಕ್ಖಿಪುಟ್ಠೋ – ‘ಏಹಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಯಂ ಜಾನಾಸಿ ತಂ
ವದೇಹೀ’ತಿ ಸೋ ಅಜಾನಂ ವಾ ಆಹ – ‘ನ ಜಾನಾಮೀ’ತಿ, ಜಾನಂ ವಾ ಆಹ – ‘ಜಾನಾಮೀ’ತಿ, ಅಪಸ್ಸಂ
ವಾ ಆಹ – ‘ನ ಪಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ಪಸ್ಸಂ ವಾ ಆಹ – ‘ಪಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ
ಇತಿ ಅತ್ತಹೇತು ವಾ ಪರಹೇತು ವಾ ಆಮಿಸಕಿಞ್ಚಿಕ್ಖಹೇತು ವಾ ನ ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾ ಭಾಸಿತಾ
ಹೋತಿ; ಪಿಸುಣಂ ವಾಚಂ ಪಹಾಯ ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಇತೋ ಸುತ್ವಾ ನ ಅಮುತ್ರ
ಅಕ್ಖಾತಾ ಇಮೇಸಂ ಭೇದಾಯ, ಅಮುತ್ರ ವಾ ಸುತ್ವಾ ನ ಇಮೇಸಂ
ಅಕ್ಖಾತಾ ಅಮೂಸಂ ಭೇದಾಯ – ಇತಿ ಭಿನ್ನಾನಂ ವಾ ಸನ್ಧಾತಾ ಸಹಿತಾನಂ ವಾ ಅನುಪ್ಪದಾತಾ
ಸಮಗ್ಗಾರಾಮೋ ಸಮಗ್ಗರತೋ ಸಮಗ್ಗನನ್ದೀ ಸಮಗ್ಗಕರಣಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಹೋತಿ; ಫರುಸಂ ವಾಚಂ
ಪಹಾಯ ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಯಾ ಸಾ ವಾಚಾ ನೇಲಾ ಕಣ್ಣಸುಖಾ ಪೇಮನೀಯಾ
ಹದಯಙ್ಗಮಾ ಪೋರೀ ಬಹುಜನಕನ್ತಾ ಬಹುಜನಮನಾಪಾ ತಥಾರೂಪಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಹೋತಿ;
ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ ಕಾಲವಾದೀ ಭೂತವಾದೀ ಅತ್ಥವಾದೀ
ಧಮ್ಮವಾದೀ ವಿನಯವಾದೀ, ನಿಧಾನವತಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಹೋತಿ ಕಾಲೇನ ಸಾಪದೇಸಂ ಪರಿಯನ್ತವತಿಂ
ಅತ್ಥಸಂಹಿತಂ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ,
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ। ‘ವಚೀಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಚೀಸಮಾಚಾರ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


‘‘‘ಮನೋಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಮನೋಸಮಾಚಾರ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ
ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಮನೋಸಮಾಚಾರಂ
ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಮನೋಸಮಾಚಾರೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ,
ಮನೋಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ
ಮನೋಸಮಾಚಾರೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


೧೧೩.
‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಮನೋಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ, ಯಂ ತಂ ಪರಸ್ಸ
ಪರವಿತ್ತೂಪಕರಣಂ ತಂ ಅಭಿಜ್ಝಾತಾ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತ ಯಂ ಪರಸ್ಸ ತಂ ಮಮಸ್ಸಾ’ತಿ;
ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ ಪದುಟ್ಠಮನಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ‘ಇಮೇ
ಸತ್ತಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ವಾ ವಜ್ಝನ್ತು ವಾ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜನ್ತು ವಾ ವಿನಸ್ಸನ್ತು ವಾ ಮಾ ವಾ
ಅಹೇಸು’ನ್ತಿ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಮನೋಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ,
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಮನೋಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅನಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ,
ಯಂ ತಂ ಪರಸ್ಸ ಪರವಿತ್ತೂಪಕರಣಂ ತಂ ನಾಭಿಜ್ಝಾತಾ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತ ಯಂ ಪರಸ್ಸ ತಂ
ಮಮಸ್ಸಾ’ತಿ; ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಮನಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ‘ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಅವೇರಾ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಾ [ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಾ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰ ಕ॰)]
ಅನೀಘಾ ಸುಖೀ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರನ್ತೂ’ತಿ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಮನೋಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ
ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ। ‘ಮನೋಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ
ಮನೋಸಮಾಚಾರ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


೧೧೪.
‘‘‘ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ
ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೋ ನ
ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ,
ಅಭಿಜ್ಝಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ; ಬ್ಯಾಪಾದವಾ ಹೋತಿ,
ಬ್ಯಾಪಾದಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ; ವಿಹೇಸವಾ ಹೋತಿ, ವಿಹೇಸಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ –
ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ , ಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅನಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ, ಅನಭಿಜ್ಝಾಸಹಗತೇನ
ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ; ಅಬ್ಯಾಪಾದವಾ ಹೋತಿ, ಅಬ್ಯಾಪಾದಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ; ಅವಿಹೇಸವಾ
ಹೋತಿ, ಅವಿಹೇಸಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ ಸೇವತೋ
ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ। ‘ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂಪಾಹಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ
ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


೧೧೫.
‘‘‘ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ
ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ,
ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ
ಏವರೂಪೋ ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ
ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭೋ
ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ,
ಅಭಿಜ್ಝಾಸಹಗತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ವಿಹರತಿ; ಬ್ಯಾಪಾದವಾ ಹೋತಿ, ಬ್ಯಾಪಾದಸಹಗತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ
ವಿಹರತಿ; ವಿಹೇಸವಾ ಹೋತಿ, ವಿಹೇಸಾಸಹಗತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ವಿಹರತಿ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ,
ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅನಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ,
ಅನಭಿಜ್ಝಾಸಹಗತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ವಿಹರತಿ; ಅಬ್ಯಾಪಾದವಾ ಹೋತಿ, ಅಬ್ಯಾಪಾದಸಹಗತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ
ವಿಹರತಿ; ಅವಿಹೇಸವಾ ಹೋತಿ, ಅವಿಹೇಸಾಸಹಗತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ವಿಹರತಿ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ,
ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ। ‘ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ
ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


೧೧೬. ‘‘‘ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ
ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ?
ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ,
ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ –
ಏವರೂಪೋ ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ –
‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ನತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ನತ್ಥಿ ಹುತಂ , ನತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ
ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ನತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ನತ್ಥಿ
ಪಿತಾ, ನತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ
ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ
ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ – ಏವರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ? ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ –
‘ಅತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ಅತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ಅತ್ಥಿ ಹುತಂ, ಅತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ
ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ಅತ್ಥಿ ಪಿತಾ,
ಅತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ
ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ – ಏವರೂಪಂ,
ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ। ‘ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ
ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


೧೧೭. ‘‘‘ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ
ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ?
ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ
ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ – ಏವರೂಪೋ
ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ
ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ – ಏವರೂಪೋ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೋ
ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಂ [ಸಬ್ಯಾಪಜ್ಝಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰ ಕ॰)],
ಭನ್ತೇ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಯತೋ ಅಪರಿನಿಟ್ಠಿತಭಾವಾಯ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ; ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ
ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಯತೋ ಪರಿನಿಟ್ಠಿತಭಾವಾಯ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ। ‘ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ , ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ, ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ, ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮೀ’’ತಿ।


೧೧೮.
‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಸಾರಿಪುತ್ತ! ಸಾಧು ಖೋ ತ್ವಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಮಸ್ಸ ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ
ಭಾಸಿತಸ್ಸ, ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ, ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಸಿ।


‘‘‘ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ
– ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಕಾಯಸಮಾಚಾರ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ
ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ
ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ
ಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ – ಏವರೂಪೋ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ
ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ , ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಇಧ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ
ಲುದ್ದೋ ಲೋಹಿತಪಾಣಿ ಹತಪ್ಪಹತೇ ನಿವಿಟ್ಠೋ ಅದಯಾಪನ್ನೋ ಪಾಣಭೂತೇಸು; ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀ ಖೋ
ಪನ ಹೋತಿ, ಯಂ ತಂ ಪರಸ್ಸ ಪರವಿತ್ತೂಪಕರಣಂ ಗಾಮಗತಂ ವಾ ಅರಞ್ಞಗತಂ ವಾ ತಂ ಅದಿನ್ನಂ
ಥೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತಂ ಆದಾತಾ ಹೋತಿ; ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ, ಯಾ ತಾ ಮಾತುರಕ್ಖಿತಾ
ಪಿತುರಕ್ಖಿತಾ ಮಾತಾಪಿತುರಕ್ಖಿತಾ ಭಾತುರಕ್ಖಿತಾ ಭಗಿನಿರಕ್ಖಿತಾ ಞಾತಿರಕ್ಖಿತಾ
ಗೋತ್ತರಕ್ಖಿತಾ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತಾ ಸಸ್ಸಾಮಿಕಾ ಸಪರಿದಣ್ಡಾ ಅನ್ತಮಸೋ
ಮಾಲಾಗುಳಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾಪಿ ತಥಾರೂಪಾಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜಿತಾ ಹೋತಿ – ಏವರೂಪಂ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ? ಇಧ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ
ನಿಹಿತದಣ್ಡೋ ನಿಹಿತಸತ್ಥೋ, ಲಜ್ಜೀ ದಯಾಪನ್ನೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ವಿಹರತಿ;
ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಯಂ ತಂ ಪರಸ್ಸ ಪರವಿತ್ತೂಪಕರಣಂ
ಗಾಮಗತಂ ವಾ ಅರಞ್ಞಗತಂ ವಾ ತಂ ನಾದಿನ್ನಂ ಥೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತಂ ಆದಾತಾ ಹೋತಿ;
ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ ಪಹಾಯ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಯಾ ತಾ ಮಾತುರಕ್ಖಿತಾ
ಪಿತುರಕ್ಖಿತಾ ಮಾತಾಪಿತುರಕ್ಖಿತಾ ಭಾತುರಕ್ಖಿತಾ ಭಗಿನಿರಕ್ಖಿತಾ ಞಾತಿರಕ್ಖಿತಾ
ಗೋತ್ತರಕ್ಖಿತಾ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತಾ ಸಸ್ಸಾಮಿಕಾ ಸಪರಿದಣ್ಡಾ ಅನ್ತಮಸೋ
ಮಾಲಾಗುಳಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾಪಿ ತಥಾರೂಪಾಸು ನ ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜಿತಾ ಹೋತಿ – ಏವರೂಪಂ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ। ‘ಕಾಯಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಕಾಯಸಮಾಚಾರ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ
ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


‘‘ವಚೀಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ
…ಪೇ॰… ಮನೋಸಮಾಚಾರಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ…ಪೇ॰… ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂಪಾಹಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ…ಪೇ॰… ಸಞ್ಞಾಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ
ವದಾಮಿ…ಪೇ॰… ದಿಟ್ಠಿಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ…ಪೇ॰…।


‘‘‘ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಖೋ
ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ?
ಯಥಾರೂಪಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ – ಏವರೂಪೋ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘ಕಥಂರೂಪಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ? ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ,
ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಯತೋ ಅಪರಿನಿಟ್ಠಿತಭಾವಾಯ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ,
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ; ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ
ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಯತೋ ಪರಿನಿಟ್ಠಿತಭಾವಾಯ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ। ‘ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭ’ನ್ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ
ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ। ಇಮಸ್ಸ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ
ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ।


೧೧೯.
‘‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಸದ್ದಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಗನ್ಧಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ
ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರಸಂಪಾಹಂ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ; ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ
ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ;
ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’’ತಿ।


ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ, ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ
ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ, ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮಿ। ‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂಪಾಹಂ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ?
ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ,
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ;
ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ,
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ।
‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


‘‘ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಸದ್ದಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ…ಪೇ॰… ಏವರೂಪೋ
ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಸದ್ದೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಸದ್ದೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ…
ಏವರೂಪೋ ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಗನ್ಧೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಗನ್ಧೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ರಸೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ರಸೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ … ಏವರೂಪೋ ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘‘ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ
– ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ
ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ
ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ
ಧಮ್ಮಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ
ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ। ‘ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ,
ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ
ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ। ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ,
ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ, ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮೀ’’ತಿ।


೧೨೦.
‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಸಾರಿಪುತ್ತ! ಸಾಧು ಖೋ ತ್ವಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಮಸ್ಸ ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ
ಭಾಸಿತಸ್ಸ, ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ, ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಸಿ।
‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ?
ಯಥಾರೂಪಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ,
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ;
ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ
ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ। ‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ರೂಪಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ,
ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ
ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


‘‘ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಸದ್ದಂಪಾಹಂ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ…ಪೇ॰… ಏವರೂಪೋ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಸದ್ದೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ
ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಸದ್ದೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಗನ್ಧೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ…
ಏವರೂಪೋ ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಗನ್ಧೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ರಸೋ ನ
ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ರಸೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ
ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಂಪಾಹಂ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ…ಪೇ॰… ಏವರೂಪೋ ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ
ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ। ‘ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ,
ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ
ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ। ಇಮಸ್ಸ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ
ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ।


೧೨೧. ‘‘ಚೀವರಂಪಾಹಂ ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ…ಪೇ॰…
ಪಿಣ್ಡಪಾತಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ… ಸೇನಾಸನಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ… ಗಾಮಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ…
ನಿಗಮಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ… ನಗರಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ… ಜನಪದಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ…
ಪುಗ್ಗಲಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’’ತಿ।


ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ
ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ,
ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ, ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮಿ। ‘ಚೀವರಂಪಾಹಂ,
ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ
ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಚೀವರಂ ಸೇವತೋ
ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಚೀವರಂ ನ
ಸೇವಿತಬ್ಬಂ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಚೀವರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ,
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಚೀವರಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ। ‘ಚೀವರಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ,
ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ
ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ।


‘‘ಪಿಣ್ಡಪಾತಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ…ಪೇ॰… ಏವರೂಪೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಸೇನಾಸನಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ…ಪೇ॰… ಏವರೂಪಂ ಸೇನಾಸನಂ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ… ಏವರೂಪಂ ಸೇನಾಸನಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ… ಗಾಮಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ
…ಪೇ॰… ಏವರೂಪೋ ಗಾಮೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಗಾಮೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ನಿಗಮೋ ನ
ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ನಿಗಮೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪಂ ನಗರಂ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ… ಏವರೂಪಂ ನಗರಂ
ಸೇವಿತಬ್ಬಂ… ಏವರೂಪೋ ಜನಪದೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ… ಏವರೂಪೋ ಜನಪದೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।


‘‘‘ಪುಗ್ಗಲಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ
ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಗ್ಗಲಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ;
ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುಗ್ಗಲಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ। ‘ಪುಗ್ಗಲಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ
ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಇದಮೇತಂ
ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತನ್ತಿ। ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ,
ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮೀ’’ತಿ।


೧೨೨.
‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಸಾರಿಪುತ್ತ! ಸಾಧು ಖೋ ತ್ವಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಮಸ್ಸ ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ
ಭಾಸಿತಸ್ಸ, ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಸಿ।
‘ಚೀವರಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ , ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ
ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಚೀವರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಚೀವರಂ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ; ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ,
ಚೀವರಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ
ಚೀವರಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ। ‘ಚೀವರಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ,
ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ। (ಯಥಾ ಪಠಮಂ
ತಥಾ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬಂ) ಏವರೂಪೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ… ಏವರೂಪಂ ಸೇನಾಸನಂ… ಏವರೂಪೋ ಗಾಮೋ… ಏವರೂಪೋ
ನಿಗಮೋ… ಏವರೂಪಂ ನಗರಂ… ಏವರೂಪೋ ಜನಪದೋ।


‘‘‘ಪುಗ್ಗಲಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ –
ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ – ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ। ಕಿಞ್ಚೇತಂ
ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಯಥಾರೂಪಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಪುಗ್ಗಲಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ;
ಯಥಾರೂಪಞ್ಚ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಪುಗ್ಗಲಂ ಸೇವತೋ ಅಕುಸಲಾ
ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ ಏವರೂಪೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ।
‘ಪುಗ್ಗಲಂಪಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದುವಿಧೇನ ವದಾಮಿ – ಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪಿ, ಅಸೇವಿತಬ್ಬಮ್ಪೀ’ತಿ –
ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಮಯಾ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ। ಇಮಸ್ಸ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ।


೧೨೩.
‘‘ಸಬ್ಬೇಪಿ ಚೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಖತ್ತಿಯಾ ಇಮಸ್ಸ ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ
ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ಸಬ್ಬೇಸಾನಮ್ಪಿಸ್ಸ ಖತ್ತಿಯಾನಂ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ
ಸುಖಾಯ। ಸಬ್ಬೇಪಿ ಚೇ , ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ…ಪೇ॰…
ಸಬ್ಬೇಪಿ ಚೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ವೇಸ್ಸಾ… ಸಬ್ಬೇಪಿ ಚೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸುದ್ದಾ ಇಮಸ್ಸ ಮಯಾ
ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ಸಬ್ಬೇಸಾನಮ್ಪಿಸ್ಸ
ಸುದ್ದಾನಂ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ। ಸದೇವಕೋಪಿ ಚೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಲೋಕೋ ಸಮಾರಕೋ
ಸಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಪಜಾ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಇಮಸ್ಸ ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ
ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯ, ಸದೇವಕಸ್ಸಪಿಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಮಾರಕಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಸ್ಸ
ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ।


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದೀತಿ।


ಸೇವಿತಬ್ಬಾಸೇವಿತಬ್ಬಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಚತುತ್ಥಂ।


೫. ಬಹುಧಾತುಕಸುತ್ತಂ


೧೨೪. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ।
ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ। ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –


‘‘ಯಾನಿ ಕಾನಿಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಯಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾನಿ
ತಾನಿ ಬಾಲತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ; ಯೇ ಕೇಚಿ ಉಪದ್ದವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇ
ತೇ ಬಾಲತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ; ಯೇ ಕೇಚಿ ಉಪಸಗ್ಗಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇ ತೇ
ಬಾಲತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ನಳಾಗಾರಾ ವಾ ತಿಣಾಗಾರಾ ವಾ ಅಗ್ಗಿ ಮುತ್ತೋ [ಅಗ್ಗಿಮುಕ್ಕೋ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)]
ಕೂಟಾಗಾರಾನಿಪಿ ದಹತಿ ಉಲ್ಲಿತ್ತಾವಲಿತ್ತಾನಿ ನಿವಾತಾನಿ ಫುಸಿತಗ್ಗಳಾನಿ
ಪಿಹಿತವಾತಪಾನಾನಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾನಿ ಕಾನಿಚಿ ಭಯಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾನಿ
ತಾನಿ ಬಾಲತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ; ಯೇ ಕೇಚಿ ಉಪದ್ದವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇ
ತೇ ಬಾಲತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ; ಯೇ ಕೇಚಿ ಉಪಸಗ್ಗಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇ ತೇ
ಬಾಲತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ। ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪಟಿಭಯೋ ಬಾಲೋ,
ಅಪ್ಪಟಿಭಯೋ ಪಣ್ಡಿತೋ; ಸಉಪದ್ದವೋ ಬಾಲೋ, ಅನುಪದ್ದವೋ ಪಣ್ಡಿತೋ; ಸಉಪಸಗ್ಗೋ ಬಾಲೋ,
ಅನುಪಸಗ್ಗೋ ಪಣ್ಡಿತೋ। ನತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣ್ಡಿತತೋ ಭಯಂ, ನತ್ಥಿ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಉಪದ್ದವೋ,
ನತ್ಥಿ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಉಪಸಗ್ಗೋ। ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಪಣ್ಡಿತಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮ ವೀಮಂಸಕಾ’ತಿ
– ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ।


ಏವಂ
ವುತ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪಣ್ಡಿತೋ
ಭಿಕ್ಖು ‘ವೀಮಂಸಕೋ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಧಾತುಕುಸಲೋ ಚ
ಹೋತಿ, ಆಯತನಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ, ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ, ಠಾನಾಠಾನಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ –
ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಭಿಕ್ಖು ‘ವೀಮಂಸಕೋ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


೧೨೫. ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಟ್ಠಾರಸ
ಖೋ ಇಮಾ, ಆನನ್ದ, ಧಾತುಯೋ – ಚಕ್ಖುಧಾತು, ರೂಪಧಾತು, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು; ಸೋತಧಾತು,
ಸದ್ದಧಾತು, ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು; ಘಾನಧಾತು, ಗನ್ಧಧಾತು, ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು; ಜಿವ್ಹಾಧಾತು,
ರಸಧಾತು, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು; ಕಾಯಧಾತು, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಾತು, ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು;
ಮನೋಧಾತು, ಧಮ್ಮಧಾತು, ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು। ಇಮಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಅಟ್ಠಾರಸ ಧಾತುಯೋ ಯತೋ
ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ – ಏತ್ತಾವತಾಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ
ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


‘‘ಸಿಯಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಪರಿಯಾಯೋ, ಯಥಾ ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ
ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಆನನ್ದ। ಛಯಿಮಾ, ಆನನ್ದ, ಧಾತುಯೋ –
ಪಥವೀಧಾತು, ಆಪೋಧಾತು, ತೇಜೋಧಾತು, ವಾಯೋಧಾತು, ಆಕಾಸಧಾತು, ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು। ಇಮಾ ಖೋ,
ಆನನ್ದ, ಛ ಧಾತುಯೋ ಯತೋ ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ – ಏತ್ತಾವತಾಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


‘‘ಸಿಯಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಪರಿಯಾಯೋ, ಯಥಾ ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಆನನ್ದ। ಛಯಿಮಾ, ಆನನ್ದ, ಧಾತುಯೋ – ಸುಖಧಾತು ,
ದುಕ್ಖಧಾತು, ಸೋಮನಸ್ಸಧಾತು, ದೋಮನಸ್ಸಧಾತು, ಉಪೇಕ್ಖಾಧಾತು, ಅವಿಜ್ಜಾಧಾತು। ಇಮಾ ಖೋ,
ಆನನ್ದ, ಛ ಧಾತುಯೋ ಯತೋ ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ – ಏತ್ತಾವತಾಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ
ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


‘‘ಸಿಯಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಪರಿಯಾಯೋ, ಯಥಾ ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ
ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಆನನ್ದ। ಛಯಿಮಾ, ಆನನ್ದ, ಧಾತುಯೋ – ಕಾಮಧಾತು,
ನೇಕ್ಖಮ್ಮಧಾತು, ಬ್ಯಾಪಾದಧಾತು, ಅಬ್ಯಾಪಾದಧಾತು, ವಿಹಿಂಸಾಧಾತು , ಅವಿಹಿಂಸಾಧಾತು। ಇಮಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಛ ಧಾತುಯೋ ಯತೋ ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ – ಏತ್ತಾವತಾಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


‘‘ಸಿಯಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಪರಿಯಾಯೋ, ಯಥಾ ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ
ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಆನನ್ದ। ತಿಸ್ಸೋ ಇಮಾ, ಆನನ್ದ, ಧಾತುಯೋ –
ಕಾಮಧಾತು, ರೂಪಧಾತು, ಅರೂಪಧಾತು। ಇಮಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಿಸ್ಸೋ ಧಾತುಯೋ ಯತೋ ಜಾನಾತಿ
ಪಸ್ಸತಿ – ಏತ್ತಾವತಾಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


‘‘ಸಿಯಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞೋಪಿ
ಪರಿಯಾಯೋ, ಯಥಾ ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಆನನ್ದ। ದ್ವೇ
ಇಮಾ, ಆನನ್ದ, ಧಾತುಯೋ – ಸಙ್ಖತಾಧಾತು, ಅಸಙ್ಖತಾಧಾತು। ಇಮಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ದ್ವೇ ಧಾತುಯೋ
ಯತೋ ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ – ಏತ್ತಾವತಾಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ‘ಧಾತುಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ
ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


೧೨೬. ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ‘ಆಯತನಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಛ ಖೋ ಪನಿಮಾನಿ, ಆನನ್ದ, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಾನಿ ಆಯತನಾನಿ – ಚಕ್ಖುಚೇವ
ರೂಪಾ ಚ ಸೋತಞ್ಚ ಸದ್ದಾ ಚ ಘಾನಞ್ಚ ಗನ್ಧಾ ಚ ಜಿವ್ಹಾ ಚ ರಸಾ ಚ ಕಾಯೋ ಚ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಚ
ಮನೋ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಚ। ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಛ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಾನಿ ಆಯತನಾನಿ ಯತೋ ಜಾನಾತಿ
ಪಸ್ಸತಿ – ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ‘ಆಯತನಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ,
‘ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ
ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಇದಂ ಹೋತಿ, ಇಮಸ್ಸುಪ್ಪಾದಾ ಇದಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಇಮಸ್ಮಿಂ
ಅಸತಿ ಇದಂ ನ ಹೋತಿ, ಇಮಸ್ಸ ನಿರೋಧಾ ಇದಂ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಯದಿದಂ – ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ
ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ವಿಞ್ಞಾಣಪಚ್ಚಯಾ ನಾಮರೂಪಂ, ನಾಮರೂಪಪಚ್ಚಯಾ
ಸಳಾಯತನಂ, ಸಳಾಯತನಪಚ್ಚಯಾ ಫಸ್ಸೋ, ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ವೇದನಾ, ವೇದನಾಪಚ್ಚಯಾ ತಣ್ಹಾ,
ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾ ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾ ಭವೋ , ಭವಪಚ್ಚಯಾ
ಜಾತಿ, ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸೂಪಾಯಾಸಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ।
ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ ಹೋತಿ। ಅವಿಜ್ಜಾಯತ್ವೇವ
ಅಸೇಸವಿರಾಗನಿರೋಧಾ ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧೋ, ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧಾ ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧೋ, ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧಾ
ನಾಮರೂಪನಿರೋಧೋ, ನಾಮರೂಪನಿರೋಧಾ ಸಳಾಯತನನಿರೋಧೋ, ಸಳಾಯತನನಿರೋಧಾ ಫಸ್ಸನಿರೋಧೋ,
ಫಸ್ಸನಿರೋಧಾ ವೇದನಾನಿರೋಧೋ, ವೇದನಾನಿರೋಧಾ ತಣ್ಹಾನಿರೋಧೋ, ತಣ್ಹಾನಿರೋಧಾ
ಉಪಾದಾನನಿರೋಧೋ, ಉಪಾದಾನನಿರೋಧಾ ಭವನಿರೋಧೋ, ಭವನಿರೋಧಾ ಜಾತಿನಿರೋಧೋ, ಜಾತಿನಿರೋಧಾ
ಜರಾಮರಣಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸೂಪಾಯಾಸಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ। ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ನಿರೋಧೋ ಹೋತಿ’। ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ‘ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


೧೨೭.
‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ‘ಠಾನಾಠಾನಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ?
‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಞ್ಚಿ [ಕಿಞ್ಚಿ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಕ॰)] ಸಙ್ಖಾರಂ ನಿಚ್ಚತೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಕಞ್ಚಿ
ಸಙ್ಖಾರಂ ನಿಚ್ಚತೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ
ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಞ್ಚಿ ಸಙ್ಖಾರಂ ಸುಖತೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನೇತಂ
ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಕಞ್ಚಿ
ಸಙ್ಖಾರಂ ಸುಖತೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ
ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಞ್ಚಿ ಧಮ್ಮಂ ಅತ್ತತೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನೇತಂ
ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಕಞ್ಚಿ ಧಮ್ಮಂ
ಅತ್ತತೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।


೧೨೮. ‘‘‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ
ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಾತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ
ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಮಾತರಂ ಜೀವಿತಾ
ವೋರೋಪೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ
ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಿತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ…ಪೇ॰…
ಅರಹನ್ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ
ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಲೋಹಿತಂ
ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ
ಪುಥುಜ್ಜನೋ ದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಲೋಹಿತಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ
ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯ,
ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಸಙ್ಘಂ
ಭಿನ್ದೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ
ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಞ್ಞಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ
ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅಞ್ಞಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯ,
ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।


೧೨೯.
‘‘‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಲೋಕಧಾತುಯಾ ದ್ವೇ ಅರಹನ್ತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ
ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ
ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಲೋಕಧಾತುಯಾ ಏಕೋ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ,
ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಲೋಕಧಾತುಯಾ
ದ್ವೇ ರಾಜಾನೋ ಚಕ್ಕವತ್ತಿನೋ ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ನೇತಂ ಠಾನಂ
ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಲೋಕಧಾತುಯಾ ಏಕೋ ರಾಜಾ
ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।


೧೩೦. ‘‘‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಇತ್ಥೀ ಅರಹಂ ಅಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ,
ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುರಿಸೋ ಅರಹಂ
ಅಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ
ಇತ್ಥೀ ರಾಜಾ ಅಸ್ಸ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ
ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುರಿಸೋ ರಾಜಾ ಅಸ್ಸ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।
‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಇತ್ಥೀ ಸಕ್ಕತ್ತಂ ಕರೇಯ್ಯ … ಮಾರತ್ತಂ ಕರೇಯ್ಯ… ಬ್ರಹ್ಮತ್ತಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಪುರಿಸೋ ಸಕ್ಕತ್ತಂ ಕರೇಯ್ಯ… ಮಾರತ್ತಂ ಕರೇಯ್ಯ… ಬ್ರಹ್ಮತ್ತಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।


೧೩೧.
‘‘‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಇಟ್ಠೋ ಕನ್ತೋ ಮನಾಪೋ ವಿಪಾಕೋ
ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ
ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಅನಿಟ್ಠೋ ಅಕನ್ತೋ ಅಮನಾಪೋ ವಿಪಾಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ
ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಯಂ
ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಇಟ್ಠೋ ಕನ್ತೋ ಮನಾಪೋ ವಿಪಾಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ
ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಯಂ
ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಅನಿಟ್ಠೋ ಅಕನ್ತೋ ಅಮನಾಪೋ ವಿಪಾಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ
ವಿಜ್ಜತೀತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಕಾಯಸುಚರಿತಸ್ಸ ಅನಿಟ್ಠೋ ಅಕನ್ತೋ
ಅಮನಾಪೋ ವಿಪಾಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ
ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಕಾಯಸುಚರಿತಸ್ಸ ಇಟ್ಠೋ ಕನ್ತೋ ಮನಾಪೋ ವಿಪಾಕೋ
ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ
ವಚೀಸುಚರಿತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಯಂ ಮನೋಸುಚರಿತಸ್ಸ ಅನಿಟ್ಠೋ ಅಕನ್ತೋ ಅಮನಾಪೋ ವಿಪಾಕೋ
ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ
ವಚೀಸುಚರಿತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಯಂ ಮನೋಸುಚರಿತಸ್ಸ ಇಟ್ಠೋ ಕನ್ತೋ ಮನಾಪೋ ವಿಪಾಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ,
ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।


‘‘‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ ತಂನಿದಾನಾ
ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ
ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ
ತಂನಿದಾನಾ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ
ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ
ಯಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ…ಪೇ॰… ಯಂ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ ತಂನಿದಾನಾ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ
ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ
ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ…ಪೇ॰… ಯಂ
ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ ತಂನಿದಾನಾ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ
ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ
ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಕಾಯಸುಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ ತಂನಿದಾನಾ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ
ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ
ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ಕಾಯಸುಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ ತಂನಿದಾನಾ
ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ
ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ
ವಚೀಸುಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ…ಪೇ॰… ಯಂ ಮನೋಸುಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ ತಂನಿದಾನಾ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ
ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ
ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಠಾನಞ್ಚ ಖೋ ಏತಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಯಂ ವಚೀಸುಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ…ಪೇ॰… ಯಂ
ಮನೋಸುಚರಿತಸಮಙ್ಗೀ ತಂನಿದಾನಾ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ
ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ,
‘ಠಾನಾಠಾನಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ।


೧೩೨.
ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ,
ಭನ್ತೇ! ಕೋನಾಮೋ ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ’’ತಿ? ‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ ತ್ವಂ, ಆನನ್ದ, ಇಮಂ
ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ‘ಬಹುಧಾತುಕೋ’ತಿಪಿ ನಂ ಧಾರೇಹಿ, ‘ಚತುಪರಿವಟ್ಟೋ’ತಿಪಿ ನಂ ಧಾರೇಹಿ,
‘ಧಮ್ಮಾದಾಸೋ’ತಿಪಿ ನಂ ಧಾರೇಹಿ, ‘ಅಮತದುನ್ದುಭೀ’ತಿಪಿ [ದುದ್ರಭೀತಿಪಿ (ಕ॰)] ನಂ ಧಾರೇಹಿ, ‘ಅನುತ್ತರೋ ಸಙ್ಗಾಮವಿಜಯೋ’ತಿಪಿ ನಂ ಧಾರೇಹೀ’’ತಿ।


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದೀತಿ।


ಬಹುಧಾತುಕಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಞ್ಚಮಂ।


೬. ಇಸಿಗಿಲಿಸುತ್ತಂ


೧೩೩. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ। ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ
ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ। ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ
ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –


‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ವೇಭಾರಂ ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ?
‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏತಸ್ಸಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಭಾರಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾವ ಸಮಞ್ಞಾ
ಅಹೋಸಿ ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’।


‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಏತಂ ಪಣ್ಡವಂ ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏತಸ್ಸಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣ್ಡವಸ್ಸ
ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’।


‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ
ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏತಸ್ಸಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಪುಲ್ಲಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ
ಅಞ್ಞಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’।


‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ
ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏತಸ್ಸಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಜ್ಝಕೂಟಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ
ಅಞ್ಞಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’।


‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಇಸಿಗಿಲಿಂ
ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ
ಏಸಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಏಸಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’।


‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸತಾನಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸಿನೋ ಅಹೇಸುಂ। ತೇ ಇಮಂ ಪಬ್ಬತಂ ಪವಿಸನ್ತಾ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ , ಪವಿಟ್ಠಾ ನ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ। ತಮೇನಂ ಮನುಸ್ಸಾ ದಿಸ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಯಂ ಪಬ್ಬತೋ ಇಮೇ ಇಸೀ [ಇಸಯೋ (ಕ॰)] ಗಿಲತೀ’ತಿ; ‘ಇಸಿಗಿಲಿ ಇಸಿಗಿಲಿ’ ತ್ವೇವ ಸಮಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ। ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ [ಅಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ ವೋ (ಕ॰)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ನಾಮಾನಿ; ಕಿತ್ತಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ನಾಮಾನಿ; ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ನಾಮಾನಿ । ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –


೧೩೪. ‘‘ಅರಿಟ್ಠೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ [ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ (ಕ॰ ಸೀ॰ ಪೀ॰)]
ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಉಪರಿಟ್ಠೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ತಗರಸಿಖೀ [ತಗ್ಗರಸಿಖೀ (ಕ॰)]
ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ
ಅಹೋಸಿ; ಯಸಸ್ಸೀ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ
ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಸುದಸ್ಸನೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ
ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಪಿಯದಸ್ಸೀ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ
ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಗನ್ಧಾರೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ
ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಪಿಣ್ಡೋಲೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಉಪಾಸಭೋ ನಾಮ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ;
ನೀತೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ
ಅಹೋಸಿ; ತಥೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ
ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ, ಸುತವಾ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಭಾವಿತತ್ತೋ
ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ
ಅಹೋಸಿ।


೧೩೫.


‘‘ಯೇ ಸತ್ತಸಾರಾ ಅನೀಘಾ ನಿರಾಸಾ,


ಪಚ್ಚೇಕಮೇವಜ್ಝಗಮಂಸು ಬೋಧಿಂ [ಪಚ್ಚೇಕಮೇವಜ್ಝಗಮುಂ ಸುಬೋಧಿಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]


ತೇಸಂ ವಿಸಲ್ಲಾನ ನರುತ್ತಮಾನಂ,


ನಾಮಾನಿ ಮೇ ಕಿತ್ತಯತೋ ಸುಣಾಥ॥


‘‘ಅರಿಟ್ಠೋ ಉಪರಿಟ್ಠೋ ತಗರಸಿಖೀ ಯಸಸ್ಸೀ,


ಸುದಸ್ಸನೋ ಪಿಯದಸ್ಸೀ ಚ ಸುಸಮ್ಬುದ್ಧೋ [ಬುದ್ಧೋ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]


ಗನ್ಧಾರೋ ಪಿಣ್ಡೋಲೋ ಉಪಾಸಭೋ ಚ,


ನೀತೋ ತಥೋ ಸುತವಾ ಭಾವಿತತ್ತೋ॥


‘‘ಸುಮ್ಭೋ ಸುಭೋ ಮತುಲೋ [ಮೇಥುಲೋ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಅಟ್ಠಮೋ ಚ,


ಅಥಸ್ಸುಮೇಘೋ [ಅಟ್ಠಸುಮೇಧೋ (ಕ॰)] ಅನೀಘೋ ಸುದಾಠೋ।


ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಭವನೇತ್ತಿಖೀಣಾ,


ಹಿಙ್ಗೂ ಚ ಹಿಙ್ಗೋ ಚ ಮಹಾನುಭಾವಾ॥


‘‘ದ್ವೇ ಜಾಲಿನೋ ಮುನಿನೋ ಅಟ್ಠಕೋ ಚ,


ಅಥ ಕೋಸಲ್ಲೋ ಬುದ್ಧೋ ಅಥೋ ಸುಬಾಹು।


ಉಪನೇಮಿಸೋ ನೇಮಿಸೋ ಸನ್ತಚಿತ್ತೋ,


ಸಚ್ಚೋ ತಥೋ ವಿರಜೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಚ॥


‘‘ಕಾಳೂಪಕಾಳಾ ವಿಜಿತೋ ಜಿತೋ ಚ,


ಅಙ್ಗೋ ಚ ಪಙ್ಗೋ ಚ ಗುತ್ತಿಜಿತೋ ಚ।


ಪಸ್ಸಿ ಜಹಿ ಉಪಧಿದುಕ್ಖಮೂಲಂ [ಪಸ್ಸೀ ಜಹೀ ಉಪಧಿಂ ದುಕ್ಖಮೂಲಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)],


ಅಪರಾಜಿತೋ ಮಾರಬಲಂ ಅಜೇಸಿ॥


‘‘ಸತ್ಥಾ ಪವತ್ತಾ ಸರಭಙ್ಗೋ ಲೋಮಹಂಸೋ,


ಉಚ್ಚಙ್ಗಮಾಯೋ ಅಸಿತೋ ಅನಾಸವೋ।


ಮನೋಮಯೋ ಮಾನಚ್ಛಿದೋ ಚ ಬನ್ಧುಮಾ,


ತದಾಧಿಮುತ್ತೋ ವಿಮಲೋ ಚ ಕೇತುಮಾ॥


‘‘ಕೇತುಮ್ಭರಾಗೋ ಚ ಮಾತಙ್ಗೋ ಅರಿಯೋ,


ಅಥಚ್ಚುತೋ ಅಚ್ಚುತಗಾಮಬ್ಯಾಮಕೋ।


ಸುಮಙ್ಗಲೋ ದಬ್ಬಿಲೋ ಸುಪತಿಟ್ಠಿತೋ,


ಅಸಯ್ಹೋ ಖೇಮಾಭಿರತೋ ಚ ಸೋರತೋ॥


‘‘ದುರನ್ನಯೋ ಸಙ್ಘೋ ಅಥೋಪಿ ಉಜ್ಜಯೋ,


ಅಪರೋ ಮುನಿ ಸಯ್ಹೋ ಅನೋಮನಿಕ್ಕಮೋ।


ಆನನ್ದೋ ನನ್ದೋ ಉಪನನ್ದೋ ದ್ವಾದಸ,


ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಅನ್ತಿಮದೇಹಧಾರೀ [ಅನ್ತಿಮದೇಹಧಾರಿ (ಸೀ॰)]


‘‘ಬೋಧಿ ಮಹಾನಾಮೋ ಅಥೋಪಿ ಉತ್ತರೋ,


ಕೇಸೀ ಸಿಖೀ ಸುನ್ದರೋ ದ್ವಾರಭಾಜೋ।


ತಿಸ್ಸೂಪತಿಸ್ಸಾ ಭವಬನ್ಧನಚ್ಛಿದಾ,


ಉಪಸಿಖಿ ತಣ್ಹಚ್ಛಿದೋ ಚ ಸಿಖರಿ [ಉಪಸೀದರೀ ತಣ್ಹಚ್ಛಿದೋ ಚ ಸೀದರೀ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]


‘‘ಬುದ್ಧೋ ಅಹು ಮಙ್ಗಲೋ ವೀತರಾಗೋ,


ಉಸಭಚ್ಛಿದಾ ಜಾಲಿನಿಂ ದುಕ್ಖಮೂಲಂ।


ಸನ್ತಂ ಪದಂ ಅಜ್ಝಗಮೋಪನೀತೋ,


ಉಪೋಸಥೋ ಸುನ್ದರೋ ಸಚ್ಚನಾಮೋ॥


‘‘ಜೇತೋ ಜಯನ್ತೋ ಪದುಮೋ ಉಪ್ಪಲೋ ಚ,


ಪದುಮುತ್ತರೋ ರಕ್ಖಿತೋ ಪಬ್ಬತೋ ಚ।


ಮಾನತ್ಥದ್ಧೋ ಸೋಭಿತೋ ವೀತರಾಗೋ,


ಕಣ್ಹೋ ಚ ಬುದ್ಧೋ ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ॥


‘‘ಏತೇ ಚ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಮಹಾನುಭಾವಾ,


ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಭವನೇತ್ತಿಖೀಣಾ।


ತೇ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾತಿಗತೇ ಮಹೇಸೀ,


ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ವನ್ದಥ ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯೇ’’ತಿ॥


ಇಸಿಗಿಲಿಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಛಟ್ಠಂ।


೭. ಮಹಾಚತ್ತಾರೀಸಕಸುತ್ತಂ


೧೩೬. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ।
ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ। ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅರಿಯಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಂ
ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ ಸಉಪನಿಸಂ ಸಪರಿಕ್ಖಾರಂ। ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ;
ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ
ಏತದವೋಚ –


‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯೋ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಸಉಪನಿಸೋ
ಸಪರಿಕ್ಖಾರೋ? ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ,
ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ; ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇಹಿ
ಸತ್ತಹಙ್ಗೇಹಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಏಕಗ್ಗತಾ ಪರಿಕ್ಖತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯೋ
ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಸಉಪನಿಸೋ ಇತಿಪಿ, ಸಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಇತಿಪಿ। ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ
ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ। ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ?
ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಂ ‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಂ ‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠೀ’ತಿ
ಪಜಾನಾತಿ – ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ।


‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ? ‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ನತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ನತ್ಥಿ ಹುತಂ, ನತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ನತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ನತ್ಥಿ ಪಿತಾ, ನತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ನತ್ಥಿ
ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ
ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ।


‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ? ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಂಪಹಂ [ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಮಹಂ (ಕ॰) ಏವಂ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂಪಹಂಕ್ಯಾದೀಸುಪಿ], ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವಾಯಂ [ದ್ವಯಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰) ಟೀಕಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ]
ವದಾಮಿ – ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಸಾಸವಾ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಾ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕಾ;
ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಅರಿಯಾ ಅನಾಸವಾ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಮಗ್ಗಙ್ಗಾ। ಕತಮಾ ಚ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಸಾಸವಾ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಾ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕಾ ?
‘ಅತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ಅತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ಅತ್ಥಿ ಹುತಂ, ಅತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ
ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ಅತ್ಥಿ ಪಿತಾ,
ಅತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ
ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ – ಅಯಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಸಾಸವಾ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಾ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕಾ।


‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಅರಿಯಾ ಅನಾಸವಾ
ಲೋಕುತ್ತರಾ ಮಗ್ಗಙ್ಗಾ? ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನಾಸವಚಿತ್ತಸ್ಸ
ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿನೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಭಾವಯತೋ ಪಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಪಞ್ಞಾಬಲಂ
ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ [ಮಗ್ಗಙ್ಗಾ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)] – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಅರಿಯಾ ಅನಾಸವಾ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಮಗ್ಗಙ್ಗಾ। ಸೋ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮತಿ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ, ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ, ಸ್ವಾಸ್ಸ [ಸ್ವಾಯಂ (ಕ॰)] ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ। ಸೋ ಸತೋ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಂ ಪಜಹತಿ, ಸತೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಸಾಸ್ಸ [ಸಾಯಂ (ಕ॰)] ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸತಿ। ಇತಿಯಿಮೇ [ಇತಿಮೇ (ಸೀ॰), ಇತಿಸ್ಸಿಮೇ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಂ ಅನುಪರಿಧಾವನ್ತಿ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ।


೧೩೭.
‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ। ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ? ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ‘ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ,
ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ‘ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ


‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ? ಕಾಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಬ್ಯಾಪಾದಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ವಿಹಿಂಸಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ।


‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ? ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂಪಹಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವಾಯಂ ವದಾಮಿ – ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ
ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ; ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ
ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ। ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ
ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ? ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಅಬ್ಯಾಪಾದಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಅವಿಹಿಂಸಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ –
‘ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ’’’।


‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ
ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ? ಯೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನಾಸವಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿನೋ
ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಭಾವಯತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಅಪ್ಪನಾ ಬ್ಯಪ್ಪನಾ ಚೇತಸೋ ಅಭಿನಿರೋಪನಾ
ವಚೀಸಙ್ಖಾರೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ
ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ। ಸೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮತಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ,
ಸ್ವಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ। ಸೋ ಸತೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಜಹತಿ, ಸತೋ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂ
ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ; ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸತಿ। ಇತಿಯಿಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂ
ಅನುಪರಿಧಾವನ್ತಿ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ,
ಸಮ್ಮಾಸತಿ।


೧೩೮.
‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ। ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ? ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಂ ‘ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ,
ಸಮ್ಮಾವಾಚಂ ‘ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ। ಕತಮಾ ಚ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾ? ಮುಸಾವಾದೋ, ಪಿಸುಣಾ ವಾಚಾ, ಫರುಸಾ ವಾಚಾ, ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪೋ –
ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾ। ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ? ಸಮ್ಮಾವಾಚಂಪಹಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವಾಯಂ ವದಾಮಿ – ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಸಾಸವಾ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಾ
ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕಾ; ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಅರಿಯಾ ಅನಾಸವಾ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಮಗ್ಗಙ್ಗಾ। ಕತಮಾ
ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಸಾಸವಾ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಾ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕಾ? ಮುಸಾವಾದಾ ವೇರಮಣೀ,
ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ ವೇರಮಣೀ, ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ ವೇರಮಣೀ, ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ವೇರಮಣೀ – ಅಯಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಸಾಸವಾ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಾ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕಾ। ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಅರಿಯಾ ಅನಾಸವಾ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಮಗ್ಗಙ್ಗಾ? ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಚಿತ್ತಸ್ಸ
ಅನಾಸವಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿನೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಭಾವಯತೋ ಚತೂಹಿ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇಹಿ
ಆರತಿ ವಿರತಿ ಪಟಿವಿರತಿ ವೇರಮಣೀ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಅರಿಯಾ ಅನಾಸವಾ
ಲೋಕುತ್ತರಾ ಮಗ್ಗಙ್ಗಾ। ಸೋ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾಯ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮತಿ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾಯ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ;
ಸ್ವಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ। ಸೋ ಸತೋ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಂ ಪಜಹತಿ, ಸತೋ ಸಮ್ಮಾವಾಚಂ
ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ; ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸತಿ। ಇತಿಯಿಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾವಾಚಂ ಅನುಪರಿಧಾವನ್ತಿ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ।


೧೩೯.
‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ। ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ? ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಂ ‘ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ,
ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಂ ‘ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ ; ಸಾಸ್ಸ
ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ। ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತೋ? ಪಾಣಾತಿಪಾತೋ,
ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತೋ। ಕತಮೋ ಚ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ? ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಂಪಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ ,
ದ್ವಾಯಂ ವದಾಮಿ – ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ
ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ; ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ
ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ। ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ?
ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣೀ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ವೇರಮಣೀ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ವೇರಮಣೀ – ಅಯಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ। ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ? ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅರಿಯಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನಾಸವಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿನೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಭಾವಯತೋ ತೀಹಿ
ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇಹಿ ಆರತಿ ವಿರತಿ ಪಟಿವಿರತಿ ವೇರಮಣೀ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ
ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ। ಸೋ
ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮತಿ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ; ಸ್ವಾಸ್ಸ ಹೋತಿ
ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ। ಸೋ ಸತೋ ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಂ ಪಜಹತಿ, ಸತೋ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ
ವಿಹರತಿ; ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸತಿ। ಇತಿಯಿಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಂ
ಅನುಪರಿಧಾವನ್ತಿ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ,
ಸಮ್ಮಾಸತಿ।


೧೪೦.
‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ। ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ? ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಂ ‘ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ,
ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಂ ‘ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ। ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೋ? ಕುಹನಾ, ಲಪನಾ, ನೇಮಿತ್ತಿಕತಾ, ನಿಪ್ಪೇಸಿಕತಾ, ಲಾಭೇನ ಲಾಭಂ ನಿಜಿಗೀಸನತಾ [ನಿಜಿಗಿಂ ಸನತಾ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೋ। ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ? ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಂಪಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ ,
ದ್ವಾಯಂ ವದಾಮಿ – ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ
ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ; ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ।
ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೇನ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇತಿ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಸಾಸವೋ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯೋ ಉಪಧಿವೇಪಕ್ಕೋ। ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ
ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ? ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಚಿತ್ತಸ್ಸ
ಅನಾಸವಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿನೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಭಾವಯತೋ ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಾ ಆರತಿ ವಿರತಿ
ಪಟಿವಿರತಿ ವೇರಮಣೀ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ
ಮಗ್ಗಙ್ಗೋ। ಸೋ ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮತಿ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ ;
ಸ್ವಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ। ಸೋ ಸತೋ ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಂ ಪಜಹತಿ, ಸತೋ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಂ
ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ; ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸತಿ। ಇತಿಯಿಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಂ
ಅನುಪರಿಧಾವನ್ತಿ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ।


೧೪೧. ‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ। ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ? ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಸ್ಸ ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಪಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಪಹೋತಿ,
ಸಮ್ಮಾವಾಚಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಪಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಪಹೋತಿ,
ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಪಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸತಿ ಪಹೋತಿ,
ಸಮ್ಮಾಸತಿಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಪಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಞಾಣಂ ಪಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾಞಾಣಸ್ಸ
ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಿ ಪಹೋತಿ। ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸೇಕ್ಖೋ [ಅಟ್ಠಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಾ ಸೇಖಾ ಪಟಿಪದಾ (ಸೀ॰), ಅಟ್ಠಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸೇಖೋ ಪಾಟಿಪದೋ (ಪೀ॰ ಕ॰) ( ) ನತ್ಥಿ ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰ ಪೋತ್ಥಕೇಸು], ದಸಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅರಹಾ ಹೋತಿ। (ತತ್ರಪಿ ಸಮ್ಮಾಞಾಣೇನ ಅನೇಕೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ವಿಗತಾ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ)।


೧೪೨.
‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ। ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಹೋತಿ? ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ
ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣಾ ಹೋತಿ। ಯೇ ಚ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಪಚ್ಚಯಾ ಅನೇಕೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ
ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ತೇ ಚಸ್ಸ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣಾ ಹೋನ್ತಿ।
ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಪಚ್ಚಯಾ ಅನೇಕೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ।
ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣೋ ಹೋತಿ…ಪೇ॰…
ಸಮ್ಮಾವಾಚಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣಾ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಸ್ಸ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣೋ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೋ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣೋ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮಸ್ಸ , ಭಿಕ್ಖವೇ ,
ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮೋ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣೋ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಮಾಸತಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಸತಿ
ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣಾ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣೋ ಹೋತಿ…
ಸಮ್ಮಾಞಾಣಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾಞಾಣಂ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣಂ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಸ್ಸ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣಾ ಹೋತಿ। ಯೇ ಚ ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿಪಚ್ಚಯಾ ಅನೇಕೇ
ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ತೇ ಚಸ್ಸ ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣಾ ಹೋನ್ತಿ।
ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಿಪಚ್ಚಯಾ ಚ ಅನೇಕೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ।


‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೀಸತಿ ಕುಸಲಪಕ್ಖಾ, ವೀಸತಿ ಅಕುಸಲಪಕ್ಖಾ – ಮಹಾಚತ್ತಾರೀಸಕೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ ಪವತ್ತಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿವತ್ತಿಯೋ ಸಮಣೇನ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ವಾ ದೇವೇನ ವಾ ಮಾರೇನ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮುನಾ ವಾ ಕೇನಚಿ ವಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ।


೧೪೩.
‘‘ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಇಮಂ ಮಹಾಚತ್ತಾರೀಸಕಂ
ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ಗರಹಿತಬ್ಬಂ ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ
ದಸಸಹಧಮ್ಮಿಕಾ ವಾದಾನುವಾದಾ ಗಾರಯ್ಹಂ ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಂ ಚೇ ಭವಂ
ಗರಹತಿ, ಯೇ ಚ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ತೇ ಭೋತೋ ಪುಜ್ಜಾ, ತೇ ಭೋತೋ ಪಾಸಂಸಾ;
ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಚೇ ಭವಂ ಗರಹತಿ , ಯೇ ಚ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾ
ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ತೇ ಭೋತೋ ಪುಜ್ಜಾ, ತೇ ಭೋತೋ ಪಾಸಂಸಾ; ಸಮ್ಮಾವಾಚಂ ಚೇ ಭವಂ ಗರಹತಿ…ಪೇ॰…
ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಂ ಚೇ ಭವಂ ಗರಹತಿ… ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಂ ಚೇ ಭವಂ ಗರಹತಿ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮಂ ಚೇ ಭವಂ
ಗರಹತಿ… ಸಮ್ಮಾಸತಿಂ ಚೇ ಭವಂ ಗರಹತಿ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಂ ಚೇ ಭವಂ ಗರಹತಿ… ಸಮ್ಮಾಞಾಣಂ ಚೇ
ಭವಂ ಗರಹತಿ … ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಚೇ ಭವಂ ಗರಹತಿ, ಯೇ ಚ
ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತೀ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ತೇ ಭೋತೋ ಪುಜ್ಜಾ, ತೇ ಭೋತೋ ಪಾಸಂಸಾ। ಯೋ ಕೋಚಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಇಮಂ ಮಹಾಚತ್ತಾರೀಸಕಂ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ಗರಹಿತಬ್ಬಂ
ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಇಮೇ ದಸಸಹಧಮ್ಮಿಕಾ ವಾದಾನುವಾದಾ
ಗಾರಯ್ಹಂ ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಯೇಪಿ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಹೇಸುಂ ಓಕ್ಕಲಾ ವಸ್ಸಭಞ್ಞಾ [ವಯಭಿಞ್ಞಾ (ಕ॰) ಸಂ॰ ನಿ॰ ೩.೬೨; ಅ॰ ನಿ॰ ೪.೩೦ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ಅಹೇತುವಾದಾ ಅಕಿರಿಯವಾದಾ ನತ್ಥಿಕವಾದಾ ತೇಪಿ ಮಹಾಚತ್ತಾರೀಸಕಂ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ನ ಗರಹಿತಬ್ಬಂ ನಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬಂ ಅಮಞ್ಞಿಂಸು [ಮಞ್ಞೇಯ್ಯುಂ (ಕ॰)]। ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ನಿನ್ದಾಬ್ಯಾರೋಸಉಪಾರಮ್ಭಭಯಾ’’ತಿ।


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ।


ಮಹಾಚತ್ತಾರೀಸಕಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಸತ್ತಮಂ।


೮. ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸುತ್ತಂ


೧೪೪. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಪುಬ್ಬಾರಾಮೇ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೇ
ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಅಭಿಞ್ಞಾತೇಹಿ ಅಭಿಞ್ಞಾತೇಹಿ ಥೇರೇಹಿ ಸಾವಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ – ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ
ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ [ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲಾನೇನ (ಕ॰)]
ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೇನ ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಮಹಾಕಚ್ಚಾಯನೇನ ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೇನ
ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನೇನ ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಮಹಾಚುನ್ದೇನ ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಅನುರುದ್ಧೇನ ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ರೇವತೇನ ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಆನನ್ದೇನ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ಚ ಅಭಿಞ್ಞಾತೇಹಿ ಅಭಿಞ್ಞಾತೇಹಿ ಥೇರೇಹಿ ಸಾವಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ।


ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ
ಅನುಸಾಸನ್ತಿ। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದಸಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ,
ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೀಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ
ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಿಂಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ
ಚತ್ತಾರೀಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ। ತೇ ಚ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ
ಓವದಿಯಮಾನಾ ಅನುಸಾಸಿಯಮಾನಾ ಉಳಾರಂ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಂ ಜಾನನ್ತಿ [ಪಜಾನನ್ತಿ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰), ಸಞ್ಜಾನನ್ತಿ (ಕ॰)]


೧೪೫.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಪನ್ನರಸೇ ಪವಾರಣಾಯ ಪುಣ್ಣಾಯ ಪುಣ್ಣಮಾಯ ರತ್ತಿಯಾ
ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ। ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ
ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಅನುವಿಲೋಕೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ
ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆರದ್ಧೋಸ್ಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ; ಆರದ್ಧಚಿತ್ತೋಸ್ಮಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ। ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ವೀರಿಯಂ ಆರಭಥ
ಅಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಪತ್ತಿಯಾ, ಅನಧಿಗತಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ ,
ಅಸಚ್ಛಿಕತಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ। ಇಧೇವಾಹಂ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕೋಮುದಿಂ ಚಾತುಮಾಸಿನಿಂ
ಆಗಮೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಜಾನಪದಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಭಗವಾ ಕಿರ ತತ್ಥೇವ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ
ಕೋಮುದಿಂ ಚಾತುಮಾಸಿನಿಂ ಆಗಮೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ। ತೇ ಜಾನಪದಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಾವತ್ಥಿಂ [ಸಾವತ್ಥಿಯಂ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰ ಕ॰)]
ಓಸರನ್ತಿ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ। ತೇ ಚ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ನವೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಓವದನ್ತಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದಸಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ
ಅನುಸಾಸನ್ತಿ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೀಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ ,
ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಿಂಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ
ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಚತ್ತಾರೀಸಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದನ್ತಿ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ। ತೇ ಚ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ
ಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಓವದಿಯಮಾನಾ ಅನುಸಾಸಿಯಮಾನಾ ಉಳಾರಂ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಂ ಜಾನನ್ತಿ।


೧೪೬.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಪನ್ನರಸೇ ಕೋಮುದಿಯಾ ಚಾತುಮಾಸಿನಿಯಾ ಪುಣ್ಣಾಯ
ಪುಣ್ಣಮಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ। ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ
ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಅನುವಿಲೋಕೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
‘‘ಅಪಲಾಪಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಸಾ; ನಿಪ್ಪಲಾಪಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಸಾ; ಸುದ್ಧಾ ಸಾರೇ [ಸುದ್ಧಸಾರೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಪತಿಟ್ಠಿತಾ। ತಥಾರೂಪೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ; ತಥಾರೂಪಾ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಸಾ ಯಥಾರೂಪಾ
ಪರಿಸಾ ಆಹುನೇಯ್ಯಾ ಪಾಹುನೇಯ್ಯಾ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಾ ಅಞ್ಜಲಿಕರಣೀಯಾ ಅನುತ್ತರಂ
ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತಂ ಲೋಕಸ್ಸ। ತಥಾರೂಪೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ; ತಥಾರೂಪಾ ಅಯಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಸಾ ಯಥಾರೂಪಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಅಪ್ಪಂ ದಿನ್ನಂ ಬಹು ಹೋತಿ, ಬಹು ದಿನ್ನಂ ಬಹುತರಂ।
ತಥಾರೂಪೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ; ತಥಾರೂಪಾ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಸಾ ಯಥಾರೂಪಾ
ಪರಿಸಾ ದುಲ್ಲಭಾ ದಸ್ಸನಾಯ ಲೋಕಸ್ಸ। ತಥಾರೂಪೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ; ತಥಾರೂಪಾ
ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಸಾ ಯಥಾರೂಪಂ ಪರಿಸಂ ಅಲಂ ಯೋಜನಗಣನಾನಿ ದಸ್ಸನಾಯ ಗನ್ತುಂ
ಪುಟೋಸೇನಾಪಿ’’ [ಪುಟೋಸೇನಾಪಿ, ತಥಾರೂಪೋ ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖವೇ ಭಿಕ್ಖುಸಂಘೋ, ತಥಾರೂಪಾ ಅಯಂ ಪರಿಸಾ (ಸೀ॰ ಪೀ॰ ಕ॰)]


೧೪೭.
‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಅರಹನ್ತೋ ಖೀಣಾಸವಾ ವುಸಿತವನ್ತೋ
ಕತಕರಣೀಯಾ ಓಹಿತಭಾರಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥಾ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನಾ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಾ –
ಏವರೂಪಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ
ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ
ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿನೋ ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಾ ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ –
ಏವರೂಪಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ರಾಗದೋಸಮೋಹಾನಂ
ತನುತ್ತಾ ಸಕದಾಗಾಮಿನೋ ಸಕಿದೇವ [ಸಕಿಂ ದೇವ (ಕ॰)] ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ – ಏವರೂಪಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ
ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ
ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಾ ನಿಯತಾ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯನಾ – ಏವರೂಪಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಿ
ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ।


‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಚತುನ್ನಂ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾನಂ ಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ
– ಏವರೂಪಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಚತುನ್ನಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾನಂ ಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ
ವಿಹರನ್ತಿ…ಪೇ॰… ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ… ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ… ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಬಲಾನಂ…
ಸತ್ತನ್ನಂ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾನಂ… ಅರಿಯಸ್ಸ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ
ವಿಹರನ್ತಿ – ಏವರೂಪಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ। ಸನ್ತಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ…
ಕರುಣಾಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ…
ಮುದಿತಾಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ… ಉಪೇಕ್ಖಾಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ…
ಅಸುಭಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ… ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ
ವಿಹರನ್ತಿ – ಏವರೂಪಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ। ಸನ್ತಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ
ವಿಹರನ್ತಿ। ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ।
ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಪರಿಪೂರೇತಿ।
ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ। ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ।


೧೪೮.
‘‘ಕಥಂ ಭಾವಿತಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ಕಥಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ
ಮಹಾನಿಸಂಸಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅರಞ್ಞಗತೋ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೋ ವಾ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೋ
ವಾ ನಿಸೀದತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಉಜುಂ ಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ। ಸೋ ಸತೋವ ಅಸ್ಸಸತಿ ಸತೋವ [ಸತೋ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಪಸ್ಸಸತಿ।


‘‘ದೀಘಂ ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ದೀಘಂ ಅಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ದೀಘಂ
ವಾ ಪಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ದೀಘಂ ಪಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ರಸ್ಸಂ ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ರಸ್ಸಂ
ಅಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ರಸ್ಸಂ ವಾ ಪಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ರಸ್ಸಂ ಪಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ;
‘ಸಬ್ಬಕಾಯಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಸಬ್ಬಕಾಯಪಟಿಸಂವೇದೀ
ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ,
‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ।


‘‘‘ಪೀತಿಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಪೀತಿಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಸುಖಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ
ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಸುಖಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಪಟಿಸಂವೇದೀ
ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ।


‘‘‘ಚಿತ್ತಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ,
‘ಚಿತ್ತಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಅಭಿಪ್ಪಮೋದಯಂ ಚಿತ್ತಂ
ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಅಭಿಪ್ಪಮೋದಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ ;
‘ಸಮಾದಹಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಸಮಾದಹಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ
ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ವಿಮೋಚಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ವಿಮೋಚಯಂ ಚಿತ್ತಂ
ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ।


‘‘‘ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ,
‘ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ವಿರಾಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ
ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ವಿರಾಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ನಿರೋಧಾನುಪಸ್ಸೀ
ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ನಿರೋಧಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ;
‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ
ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ। ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ಏವಂ
ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ।


೧೪೯. ‘‘ಕಥಂ
ಭಾವಿತಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ಕಥಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ
ಪರಿಪೂರೇತಿ? ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ದೀಘಂ ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ದೀಘಂ
ಅಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ದೀಘಂ ವಾ ಪಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ದೀಘಂ ಪಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ರಸ್ಸಂ
ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ರಸ್ಸಂ ಅಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ರಸ್ಸಂ ವಾ ಪಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ರಸ್ಸಂ
ಪಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಸಬ್ಬಕಾಯಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ,
‘ಸಬ್ಬಕಾಯಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ
ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ;
ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ
ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ। ಕಾಯೇಸು ಕಾಯಞ್ಞತರಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ
ವದಾಮಿ ಯದಿದಂ – ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ। ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ।


‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಪೀತಿಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಪೀತಿಪಟಿಸಂವೇದೀ
ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಸುಖಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ,
‘ಸುಖಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಪಟಿಸಂವೇದೀ
ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ;
‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಂ
ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ವೇದನಾಸು ವೇದನಾನುಪಸ್ಸೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ
ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ। ವೇದನಾಸು
ವೇದನಾಞ್ಞತರಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ವದಾಮಿ ಯದಿದಂ – ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾನಂ ಸಾಧುಕಂ
ಮನಸಿಕಾರಂ। ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾಸು ವೇದನಾನುಪಸ್ಸೀ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು
ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ।


‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಚಿತ್ತಪಟಿಸಂವೇದೀ
ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಚಿತ್ತಪಟಿಸಂವೇದೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ;
‘ಅಭಿಪ್ಪಮೋದಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಅಭಿಪ್ಪಮೋದಯಂ ಚಿತ್ತಂ
ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಸಮಾದಹಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಸಮಾದಹಂ
ಚಿತ್ತಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ವಿಮೋಚಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ
ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ವಿಮೋಚಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ;
ಚಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಾನುಪಸ್ಸೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ
ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ। ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ
ಅಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಂ ವದಾಮಿ। ತಸ್ಮಾತಿಹ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಿತ್ತೇ ಚಿತ್ತಾನುಪಸ್ಸೀ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ
ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ।


‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸೀ
ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ;
‘ವಿರಾಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ವಿರಾಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ
ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ನಿರೋಧಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ನಿರೋಧಾನುಪಸ್ಸೀ
ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ,
‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪಸ್ಸೀ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ
ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ। ಸೋ ಯಂ ತಂ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಪಹಾನಂ
ತಂ ಪಞ್ಞಾಯ ದಿಸ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತಾ ಹೋತಿ। ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಸು
ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ
ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ।


‘‘ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಪರಿಪೂರೇತಿ।


೧೫೦.
‘‘ಕಥಂ ಭಾವಿತಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಕಥಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ
ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ? ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ
ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ, ಉಪಟ್ಠಿತಾಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ
ಸತಿ ಹೋತಿ ಅಸಮ್ಮುಟ್ಠಾ [ಅಪ್ಪಮ್ಮುಟ್ಠಾ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰)]। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಸತಿ ಹೋತಿ
ಅಸಮ್ಮುಟ್ಠಾ, ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ।
ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ
ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಸೋ ತಥಾಸತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಪವಿಚಿನತಿ ಪವಿಚಯತಿ [ಪವಿಚರತಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಪರಿವೀಮಂಸಂ ಆಪಜ್ಜತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತಥಾಸತೋ ವಿಹರನ್ತೋ
ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಪವಿಚಿನತಿ ಪವಿಚಯತಿ ಪರಿವೀಮಂಸಂ ಆಪಜ್ಜತಿ,
ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ
ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ತಸ್ಸ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಪವಿಚಿನತೋ ಪವಿಚಯತೋ ಪರಿವೀಮಂಸಂ
ಆಪಜ್ಜತೋ ಆರದ್ಧಂ ಹೋತಿ ವೀರಿಯಂ ಅಸಲ್ಲೀನಂ। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಂ
ಧಮ್ಮಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಪವಿಚಿನತೋ ಪವಿಚಯತೋ ಪರಿವೀಮಂಸಂ ಆಪಜ್ಜತೋ ಆರದ್ಧಂ ಹೋತಿ ವೀರಿಯಂ
ಅಸಲ್ಲೀನಂ, ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ
ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪೀತಿ ನಿರಾಮಿಸಾ। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪೀತಿ
ನಿರಾಮಿಸಾ, ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ
ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋಪಿ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ
ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋಪಿ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ
ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ
ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ
ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯಸ್ಸ ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯಸ್ಸ ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ,
ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ
ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ
ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಸೋ ತಥಾಸಮಾಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಾಧುಕಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತಾ ಹೋತಿ।
ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತಥಾಸಮಾಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಾಧುಕಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತಾ
ಹೋತಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ
ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


೧೫೧. ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ
ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವೇದನಾಸು…ಪೇ॰… ಚಿತ್ತೇ… ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರತಿ
ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ, ಉಪಟ್ಠಿತಾಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ
ಸಮಯೇ ಸತಿ ಹೋತಿ ಅಸಮ್ಮುಟ್ಠಾ। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಸತಿ
ಹೋತಿ ಅಸಮ್ಮುಟ್ಠಾ, ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ
ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಸೋ ತಥಾಸತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ತಂ ಧಮ್ಮಂ
ಪಞ್ಞಾಯ ಪವಿಚಿನತಿ ಪವಿಚಯತಿ ಪರಿವೀಮಂಸಂ ಆಪಜ್ಜತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು
ತಥಾಸತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಪವಿಚಿನತಿ ಪವಿಚಯತಿ ಪರಿವೀಮಂಸಂ ಆಪಜ್ಜತಿ,
ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ತಸ್ಸ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಞ್ಞಾಯ
ಪವಿಚಿನತೋ ಪವಿಚಯತೋ ಪರಿವೀಮಂಸಂ ಆಪಜ್ಜತೋ ಆರದ್ಧಂ ಹೋತಿ ವೀರಿಯಂ ಅಸಲ್ಲೀನಂ। ಯಸ್ಮಿಂ
ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಪವಿಚಿನತೋ ಪವಿಚಯತೋ ಪರಿವೀಮಂಸಂ
ಆಪಜ್ಜತೋ ಆರದ್ಧಂ ಹೋತಿ ವೀರಿಯಂ ಅಸಲ್ಲೀನಂ, ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ
ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ,
ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪೀತಿ ನಿರಾಮಿಸಾ। ಯಸ್ಮಿಂ
ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪೀತಿ ನಿರಾಮಿಸಾ,
ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ
ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ
ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋಪಿ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ।
ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋಪಿ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ
ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯಸ್ಸ ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ
ಸಮಾಧಿಯತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯಸ್ಸ ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ
ಸಮಾಧಿಯತಿ, ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ
ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ।


‘‘ಸೋ ತಥಾಸಮಾಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಾಧುಕಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತಾ ಹೋತಿ।
ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತಥಾಸಮಾಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಾಧುಕಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತಾ
ಹೋತಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ,
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಾವೇತಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ
ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ। ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ಸತ್ತ ಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ।


೧೫೨. ‘‘ಕಥಂ ಭಾವಿತಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಕಥಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ ?
ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವೇಕನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿರಾಗನಿಸ್ಸಿತಂ
ನಿರೋಧನಿಸ್ಸಿತಂ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಪರಿಣಾಮಿಂ। ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ…ಪೇ॰…
ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ… ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ… ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ
ಭಾವೇತಿ… ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ… ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ
ವಿವೇಕನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿರಾಗನಿಸ್ಸಿತಂ ನಿರೋಧನಿಸ್ಸಿತಂ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಪರಿಣಾಮಿಂ। ಏವಂ ಭಾವಿತಾ
ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಂ
ಪರಿಪೂರೇನ್ತೀ’’ತಿ।


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ।


ಆನಾಪಾನಸ್ಸತಿಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಅಟ್ಠಮಂ।


೯. ಕಾಯಗತಾಸತಿಸುತ್ತಂ


೧೫೩. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ।
ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ
ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಾನಂ ಅಯಮನ್ತರಾಕಥಾ ಉದಪಾದಿ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಆವುಸೋ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಆವುಸೋ! ಯಾವಞ್ಚಿದಂ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಕಾಯಗತಾಸತಿ [ಕಾಯಗತಾ ಸತಿ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ವುತ್ತಾ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ’’ತಿ। ಅಯಞ್ಚ ಹಿದಂ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ
ಅನ್ತರಾಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನ
ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ। ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ
ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ, ಕಾ ಚ
ಪನ ವೋ ಅನ್ತರಾಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ , ಭನ್ತೇ,
ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾನಂ
ಸನ್ನಿಪತಿತಾನಂ ಅಯಮನ್ತರಾಕಥಾ ಉದಪಾದಿ – ‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಆವುಸೋ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಆವುಸೋ!
ಯಾವಞ್ಚಿದಂ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ
ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ವುತ್ತಾ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ’ತಿ। ಅಯಂ ಖೋ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಅನ್ತರಾಕಥಾ
ವಿಪ್ಪಕತಾ, ಅಥ ಭಗವಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ’’ತಿ।


೧೫೪. ‘‘ಕಥಂ
ಭಾವಿತಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಕಥಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ? ಇಧ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅರಞ್ಞಗತೋ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೋ ವಾ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೋ ವಾ ನಿಸೀದತಿ
ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಉಜುಂ ಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ। ಸೋ ಸತೋವ
ಅಸ್ಸಸತಿ ಸತೋವ ಪಸ್ಸಸತಿ; ದೀಘಂ ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ದೀಘಂ ಅಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ದೀಘಂ
ವಾ ಪಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ದೀಘಂ ಪಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ; ರಸ್ಸಂ ವಾ ಅಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ರಸ್ಸಂ
ಅಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ರಸ್ಸಂ ವಾ ಪಸ್ಸಸನ್ತೋ ‘ರಸ್ಸಂ ಪಸ್ಸಸಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ;
‘ಸಬ್ಬಕಾಯಪಟಿಸಂವೇದೀ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ‘ಸಬ್ಬಕಾಯಪಟಿಸಂವೇದೀ
ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ; ‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಅಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ,
‘ಪಸ್ಸಮ್ಭಯಂ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಪಸ್ಸಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಕ್ಖತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ
ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ಯೇ ಗೇಹಸಿತಾ [ಗೇಹಸ್ಸಿತಾ (ಟೀಕಾ)] ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ತೇ ಪಹೀಯನ್ತಿ । ತೇಸಂ ಪಹಾನಾ ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಸನ್ನಿಸೀದತಿ ಏಕೋದಿ ಹೋತಿ [ಏಕೋದೀ ಹೋತಿ (ಸೀ॰), ಏಕೋದಿಭೋತಿ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰)] ಸಮಾಧಿಯತಿ। ಏವಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ [ಕಾಯಗತಂ ಸತಿಂ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು
ಗಚ್ಛನ್ತೋ ವಾ ‘ಗಚ್ಛಾಮೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಠಿತೋ ವಾ ‘ಠಿತೋಮ್ಹೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ನಿಸಿನ್ನೋ
ವಾ ‘ನಿಸಿನ್ನೋಮ್ಹೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಸಯಾನೋ ವಾ ‘ಸಯಾನೋಮ್ಹೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ಯಥಾ ಯಥಾ ವಾ
ಪನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಣಿಹಿತೋ ಹೋತಿ, ತಥಾ ತಥಾ ನಂ ಪಜಾನಾತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ
ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ಯೇ ಗೇಹಸಿತಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ತೇ ಪಹೀಯನ್ತಿ। ತೇಸಂ ಪಹಾನಾ
ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಸನ್ನಿಸೀದತಿ ಏಕೋದಿ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಯತಿ। ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು
ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಹೋತಿ, ಆಲೋಕಿತೇ ವಿಲೋಕಿತೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ
ಹೋತಿ, ಸಮಿಞ್ಜಿತೇ ಪಸಾರಿತೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಘಾಟಿಪತ್ತಚೀವರಧಾರಣೇ
ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಹೋತಿ, ಅಸಿತೇ ಪೀತೇ ಖಾಯಿತೇ ಸಾಯಿತೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಹೋತಿ,
ಉಚ್ಚಾರಪಸ್ಸಾವಕಮ್ಮೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಹೋತಿ, ಗತೇ ಠಿತೇ ನಿಸಿನ್ನೇ ಸುತ್ತೇ ಜಾಗರಿತೇ
ಭಾಸಿತೇ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರೀ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ ಆತಾಪಿನೋ
ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ಯೇ ಗೇಹಸಿತಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ತೇ ಪಹೀಯನ್ತಿ। ತೇಸಂ ಪಹಾನಾ
ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಸನ್ನಿಸೀದತಿ ಏಕೋದಿ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಯತಿ। ಏವಮ್ಪಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಉದ್ಧಂ ಪಾದತಲಾ
ಅಧೋ ಕೇಸಮತ್ಥಕಾ ತಚಪರಿಯನ್ತಂ ಪೂರಂ ನಾನಪ್ಪಕಾರಸ್ಸ ಅಸುಚಿನೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ – ‘ಅತ್ಥಿ
ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಕೇಸಾ ಲೋಮಾ ನಖಾ ದನ್ತಾ ತಚೋ ಮಂಸಂ ನ್ಹಾರು [ನಹಾರು (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ಅಟ್ಠಿ ಅಟ್ಠಿಮಿಞ್ಜಂ ವಕ್ಕಂ ಹದಯಂ ಯಕನಂ ಕಿಲೋಮಕಂ ಪಿಹಕಂ ಪಪ್ಫಾಸಂ ಅನ್ತಂ ಅನ್ತಗುಣಂ
ಉದರಿಯಂ ಕರೀಸಂ ಪಿತ್ತಂ ಸೇಮ್ಹಂ ಪುಬ್ಬೋ ಲೋಹಿತಂ ಸೇದೋ ಮೇದೋ ಅಸ್ಸು ವಸಾ ಖೇಳೋ
ಸಿಙ್ಘಾಣಿಕಾ ಲಸಿಕಾ ಮುತ್ತ’ನ್ತಿ।


‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಭತೋಮುಖಾ ಪುತೋಳಿ [ಮೂತೋಳೀ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಪೂರಾ ನಾನಾವಿಹಿತಸ್ಸ ಧಞ್ಞಸ್ಸ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಾಲೀನಂ ವೀಹೀನಂ ಮುಗ್ಗಾನಂ ಮಾಸಾನಂ ತಿಲಾನಂ ತಣ್ಡುಲಾನಂ, ತಮೇನಂ
ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖೇಯ್ಯ – ‘ಇಮೇ ಸಾಲೀ ಇಮೇ ವೀಹೀ ಇಮೇ ಮುಗ್ಗಾ
ಇಮೇ ಮಾಸಾ ಇಮೇ ತಿಲಾ ಇಮೇ ತಣ್ಡುಲಾ’ತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ
ಉದ್ಧಂ ಪಾದತಲಾ ಅಧೋ ಕೇಸಮತ್ಥಕಾ ತಚಪರಿಯನ್ತಂ ಪೂರಂ
ನಾನಪ್ಪಕಾರಸ್ಸ ಅಸುಚಿನೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ – ‘ಅತ್ಥಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಕೇಸಾ ಲೋಮಾ ನಖಾ
ದನ್ತಾ ತಚೋ ಮಂಸಂ ನ್ಹಾರು ಅಟ್ಠಿ ಅಟ್ಠಿಮಿಞ್ಜಂ ವಕ್ಕಂ ಹದಯಂ ಯಕನಂ ಕಿಲೋಮಕಂ ಪಿಹಕಂ
ಪಪ್ಫಾಸಂ ಅನ್ತಂ ಅನ್ತಗುಣಂ ಉದರಿಯಂ ಕರೀಸಂ ಪಿತ್ತಂ ಸೇಮ್ಹಂ ಪುಬ್ಬೋ ಲೋಹಿತಂ ಸೇದೋ
ಮೇದೋ ಅಸ್ಸು ವಸಾ ಖೇಳೋ ಸಿಙ್ಘಾಣಿಕಾ ಲಸಿಕಾ ಮುತ್ತ’ನ್ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ
ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ಯೇ ಗೇಹಸಿತಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ತೇ ಪಹೀಯನ್ತಿ। ತೇಸಂ ಪಹಾನಾ
ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಸನ್ನಿಸೀದತಿ ಏಕೋದಿ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಯತಿ। ಏವಮ್ಪಿ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು
ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಯಥಾಠಿತಂ ಯಥಾಪಣಿಹಿತಂ ಧಾತುಸೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ – ‘ಅತ್ಥಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ
ಪಥವೀಧಾತು ಆಪೋಧಾತು ತೇಜೋಧಾತು ವಾಯೋಧಾತೂ’ತಿ।


‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಕ್ಖೋ ಗೋಘಾತಕೋ ವಾ ಗೋಘಾತಕನ್ತೇವಾಸೀ ವಾ ಗಾವಿಂ ವಧಿತ್ವಾ ಚತುಮಹಾಪಥೇ [ಚಾತುಮ್ಮಹಾಪಥೇ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಬಿಲಸೋ ವಿಭಜಿತ್ವಾ [ಪಟಿವಿಭಜಿತ್ವಾ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ನಿಸಿನ್ನೋ ಅಸ್ಸ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಯಥಾಠಿತಂ ಯಥಾಪಣಿಹಿತಂ
ಧಾತುಸೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ – ‘ಅತ್ಥಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಪಥವೀಧಾತು ಆಪೋಧಾತು ತೇಜೋಧಾತು
ವಾಯೋಧಾತೂ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ಯೇ ಗೇಹಸಿತಾ
ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ತೇ ಪಹೀಯನ್ತಿ। ತೇಸಂ ಪಹಾನಾ ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ
ಸನ್ನಿಸೀದತಿ ಏಕೋದಿ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಯತಿ। ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ
ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಸರೀರಂ ಸಿವಥಿಕಾಯ [ಸೀವಥಿಕಾಯ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ಛಡ್ಡಿತಂ ಏಕಾಹಮತಂ ವಾ ದ್ವೀಹಮತಂ ವಾ ತೀಹಮತಂ ವಾ ಉದ್ಧುಮಾತಕಂ ವಿನೀಲಕಂ
ವಿಪುಬ್ಬಕಜಾತಂ। ಸೋ ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಉಪಸಂಹರತಿ – ‘ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಯೋ ಏವಂಧಮ್ಮೋ ಏವಂಭಾವೀ
ಏವಂಅನತೀತೋ’ತಿ [ಏತಂ ಅನತೀತೋತಿ (ಸೀ॰)]। ತಸ್ಸ ಏವಂ
ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ಯೇ ಗೇಹಸಿತಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ತೇ ಪಹೀಯನ್ತಿ।
ತೇಸಂ ಪಹಾನಾ ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಸನ್ನಿಸೀದತಿ ಏಕೋದಿ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಯತಿ।
ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು
ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಸರೀರಂ ಸಿವಥಿಕಾಯ ಛಡ್ಡಿತಂ ಕಾಕೇಹಿ ವಾ ಖಜ್ಜಮಾನಂ ಕುಲಲೇಹಿ ವಾ
ಖಜ್ಜಮಾನಂ ಗಿಜ್ಝೇಹಿ ವಾ ಖಜ್ಜಮಾನಂ ಕಙ್ಕೇಹಿ ವಾ ಖಜ್ಜಮಾನಂ ಸುನಖೇಹಿ ವಾ ಖಜ್ಜಮಾನಂ
ಬ್ಯಗ್ಘೇಹಿ ವಾ ಖಜ್ಜಮಾನಂ ದೀಪೀಹಿ ವಾ ಖಜ್ಜಮಾನಂ ಸಿಙ್ಗಾಲೇಹಿ ವಾ [ಗಿಜ್ಝೇಹಿ ವಾ ಖಜ್ಜಮಾನಂ ಸುವಾನೇಹಿ ವಾ ಖಜ್ಜಮಾನಂ ಸಿಗಾಲೇಹಿ ವಾ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಖಜ್ಜಮಾನಂ ವಿವಿಧೇಹಿ ವಾ ಪಾಣಕಜಾತೇಹಿ ಖಜ್ಜಮಾನಂ। ಸೋ ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಉಪಸಂಹರತಿ – ‘ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಯೋ ಏವಂಧಮ್ಮೋ ಏವಂಭಾವೀ ಏವಂಅನತೀತೋ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಸರೀರಂ ಸಿವಥಿಕಾಯ ಛಡ್ಡಿತಂ ಅಟ್ಠಿಕಸಙ್ಖಲಿಕಂ ಸಮಂಸಲೋಹಿತಂ ನ್ಹಾರುಸಮ್ಬನ್ಧಂ…ಪೇ॰… ಅಟ್ಠಿಕಸಙ್ಖಲಿಕಂ ನಿಮ್ಮಂಸಲೋಹಿತಮಕ್ಖಿತಂ ನ್ಹಾರುಸಮ್ಬನ್ಧಂ…ಪೇ॰… ಅಟ್ಠಿಕಸಙ್ಖಲಿಕಂ ಅಪಗತಮಂಸಲೋಹಿತಂ ನ್ಹಾರುಸಮ್ಬನ್ಧಂ…ಪೇ॰… ಅಟ್ಠಿಕಾನಿ ಅಪಗತಸಮ್ಬನ್ಧಾನಿ [ಅಪಗತನಹಾರೂಸಮ್ಬನ್ಧಾನಿ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰)] ದಿಸಾವಿದಿಸಾವಿಕ್ಖಿತ್ತಾನಿ [ದಿಸಾವಿದಿಸಾಸು ವಿಕ್ಖಿತಾನಿ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)] ಅಞ್ಞೇನ ಹತ್ಥಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಪಾದಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಗೋಪ್ಫಕಟ್ಠಿಕಂ [ಅಞ್ಞೇನ ಗೋಪ್ಫಕಟ್ಠಿಕನ್ತಿ ಇದಂ ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ನತ್ಥಿ] ಅಞ್ಞೇನ ಜಙ್ಘಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಊರುಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಕಟಿಟ್ಠಿಕಂ [ಅಞ್ಞೇನ ಕಟಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಪಿಟ್ಠಿಕಣ್ಡಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಸೀಸಕಟಾಹಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಅಞ್ಞೇನ ಫಾಸುಕಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಪಿಟ್ಠಿಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಖನ್ಧಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಗೀವಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಹನುಕಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ದನ್ತಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಸೀಸಕಟಾಹಂ [ಅಞ್ಞೇನ ಕಟಟ್ಠಿಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಪಿಟ್ಠಿಕಣ್ಡಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಸೀಸಕಟಾಹಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ಸೋ ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಉಪಸಂಹರತಿ – ‘ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಯೋ ಏವಂಧಮ್ಮೋ ಏವಂಭಾವೀ ಏವಂಅನತೀತೋ’ತಿ।
ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಸರೀರಂ ಸಿವಥಿಕಾಯ ಛಡ್ಡಿತಂ – ಅಟ್ಠಿಕಾನಿ ಸೇತಾನಿ ಸಙ್ಖವಣ್ಣಪಟಿಭಾಗಾನಿ [ಸಙ್ಖವಣ್ಣೂಪನಿಭಾನಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
…ಪೇ॰… ಅಟ್ಠಿಕಾನಿ ಪುಞ್ಜಕಿತಾನಿ ತೇರೋವಸ್ಸಿಕಾನಿ…ಪೇ॰… ಅಟ್ಠಿಕಾನಿ ಪೂತೀನಿ
ಚುಣ್ಣಕಜಾತಾನಿ। ಸೋ ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಉಪಸಂಹರತಿ – ‘ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಯೋ ಏವಂಧಮ್ಮೋ ಏವಂಭಾವೀ
ಏವಂಅನತೀತೋ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು
ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


೧೫೫. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ॰… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ವಿವೇಕಜೇನ ಪೀತಿಸುಖೇನ ಅಭಿಸನ್ದೇತಿ
ಪರಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ ಪರಿಪ್ಫರತಿ, ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ವಿವೇಕಜೇನ
ಪೀತಿಸುಖೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಹೋತಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಕ್ಖೋ ನ್ಹಾಪಕೋ [ನಹಾಪಕೋ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ವಾ ನ್ಹಾಪಕನ್ತೇವಾಸೀ ವಾ ಕಂಸಥಾಲೇ ನ್ಹಾನೀಯಚುಣ್ಣಾನಿ [ನಹಾನೀಯಚುಣ್ಣಾನಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಆಕಿರಿತ್ವಾ ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸಕಂ ಪರಿಪ್ಫೋಸಕಂ ಸನ್ನೇಯ್ಯ, ಸಾಯಂ ನ್ಹಾನೀಯಪಿಣ್ಡಿ [ಸಾಸ್ಸ ನಹಾನೀಯಪಿಣ್ಡೀ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಸ್ನೇಹಾನುಗತಾ ಸ್ನೇಹಪರೇತಾ ಸನ್ತರಬಾಹಿರಾ ಫುಟಾ ಸ್ನೇಹೇನ ನ ಚ ಪಗ್ಘರಿಣೀ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ವಿವೇಕಜೇನ ಪೀತಿಸುಖೇನ ಅಭಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ ಪರಿಪ್ಫರತಿ; ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ವಿವೇಕಜೇನ ಪೀತಿಸುಖೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ
ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ॰… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಸಮಾಧಿಜೇನ
ಪೀತಿಸುಖೇನ ಅಭಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ ಪರಿಪ್ಫರತಿ; ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ
ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಸಮಾಧಿಜೇನ ಪೀತಿಸುಖೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಹೋತಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಉದಕರಹದೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ಉಬ್ಭಿದೋದಕೋ [ಉಬ್ಭಿತೋದಕೋ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಕ॰)]
ತಸ್ಸ ನೇವಸ್ಸ ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಉದಕಸ್ಸ ಆಯಮುಖಂ ನ ಪಚ್ಛಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಉದಕಸ್ಸ
ಆಯಮುಖಂ ನ ಉತ್ತರಾಯ ದಿಸಾಯ ಉದಕಸ್ಸ ಆಯಮುಖಂ ನ ದಕ್ಖಿಣಾಯ ದಿಸಾಯ ಉದಕಸ್ಸ ಆಯಮುಖಂ;
ದೇವೋ ಚ ನ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಸಮ್ಮಾ ಧಾರಂ ಅನುಪ್ಪವೇಚ್ಛೇಯ್ಯ; ಅಥ ಖೋ ತಮ್ಹಾವ ಉದಕರಹದಾ
ಸೀತಾ ವಾರಿಧಾರಾ ಉಬ್ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ತಮೇವ ಉದಕರಹದಂ ಸೀತೇನ ವಾರಿನಾ ಅಭಿಸನ್ದೇಯ್ಯ
ಪರಿಸನ್ದೇಯ್ಯ ಪರಿಪೂರೇಯ್ಯ ಪರಿಪ್ಫರೇಯ್ಯ, ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಬ್ಬಾವತೋ ಉದಕರಹದಸ್ಸ
ಸೀತೇನ ವಾರಿನಾ ಅಪ್ಫುಟಂ ಅಸ್ಸ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಸಮಾಧಿಜೇನ
ಪೀತಿಸುಖೇನ ಅಭಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ ಪರಿಪ್ಫರತಿ, ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ
ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಸಮಾಧಿಜೇನ ಪೀತಿಸುಖೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ॰…
ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ನಿಪ್ಪೀತಿಕೇನ ಸುಖೇನ ಅಭಿಸನ್ದೇತಿ
ಪರಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ ಪರಿಪ್ಫರತಿ, ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ನಿಪ್ಪೀತಿಕೇನ
ಸುಖೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಹೋತಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪ್ಪಲಿನಿಯಂ ವಾ ಪದುಮಿನಿಯಂ ವಾ
ಪುಣ್ಡರೀಕಿನಿಯಂ ವಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚಾನಿ ಉಪ್ಪಲಾನಿ ವಾ ಪದುಮಾನಿ ವಾ ಪುಣ್ಡರೀಕಾನಿ ವಾ ಉದಕೇ ಜಾತಾನಿ ಉದಕೇ ಸಂವಡ್ಢಾನಿ ಉದಕಾನುಗ್ಗತಾನಿ ಅನ್ತೋನಿಮುಗ್ಗಪೋಸೀನಿ , ತಾನಿ ಯಾವ ಚಗ್ಗಾ ಯಾವ ಚ ಮೂಲಾ ಸೀತೇನ ವಾರಿನಾ ಅಭಿಸನ್ನಾನಿ ಪರಿಸನ್ನಾನಿ [ಅಭಿಸನ್ದಾನಿ ಪರಿಸನ್ದಾನಿ (ಕ॰)] ಪರಿಪೂರಾನಿ ಪರಿಪ್ಫುಟಾನಿ, ನಾಸ್ಸ [ನ ನೇಸಂ (?)]
ಕಿಞ್ಚಿ ಸಬ್ಬಾವತಂ ಉಪ್ಪಲಾನಂ ವಾ ಪದುಮಾನಂ ವಾ ಪುಣ್ಡರೀಕಾನಂ ವಾ ಸೀತೇನ ವಾರಿನಾ
ಅಪ್ಫುಟಂ ಅಸ್ಸ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ನಿಪ್ಪೀತಿಕೇನ ಸುಖೇನ
ಅಭಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಸನ್ದೇತಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ ಪರಿಪ್ಫರತಿ, ನಾಸ್ಸ
ಕಿಞ್ಚಿ ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ನಿಪ್ಪೀತಿಕೇನ ಸುಖೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ
ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ…ಪೇ॰… ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ॰…
ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಸೋ ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಚೇತಸಾ ಪರಿಯೋದಾತೇನ
ಫರಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ; ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಚೇತಸಾ
ಪರಿಯೋದಾತೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಹೋತಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ ,
ಪುರಿಸೋ ಓದಾತೇನ ವತ್ಥೇನ ಸಸೀಸಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಅಸ್ಸ, ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ
ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಓದಾತೇನ ವತ್ಥೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಅಸ್ಸ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು
ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಚೇತಸಾ ಪರಿಯೋದಾತೇನ ಫರಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನಾಸ್ಸ
ಕಿಞ್ಚಿ ಸಬ್ಬಾವತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಚೇತಸಾ ಪರಿಯೋದಾತೇನ ಅಪ್ಫುಟಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ
ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ಯೇ ಗೇಹಸಿತಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ತೇ
ಪಹೀಯನ್ತಿ। ತೇಸಂ ಪಹಾನಾ ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ, ಸನ್ನಿಸೀದತಿ ಏಕೋದಿ ಹೋತಿ
ಸಮಾಧಿಯತಿ। ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಭಾವೇತಿ।


೧೫೬. ‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ಅನ್ತೋಗಧಾವಾಸ್ಸ [ಅನ್ತೋಗಧಾ ತಸ್ಸ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)]
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಯೇ ಕೇಚಿ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿಯಾ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ
ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಚೇತಸಾ ಫುಟೋ, ಅನ್ತೋಗಧಾವಾಸ್ಸ ಕುನ್ನದಿಯೋ ಯಾ ಕಾಚಿ ಸಮುದ್ದಙ್ಗಮಾ;
ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ಅನ್ತೋಗಧಾವಾಸ್ಸ
ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಯೇ ಕೇಚಿ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿಯಾ।


‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಅಭಾವಿತಾ ಅಬಹುಲೀಕತಾ, ಲಭತಿ ತಸ್ಸ ಮಾರೋ ಓತಾರಂ, ಲಭತಿ ತಸ್ಸ ಮಾರೋ ಆರಮ್ಮಣಂ [ಆರಮಣಂ (?)]। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಗರುಕಂ ಸಿಲಾಗುಳಂ ಅಲ್ಲಮತ್ತಿಕಾಪುಞ್ಜೇ ಪಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ। ತಂ ಕಿಂ
ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತಂ ಗರುಕಂ ಸಿಲಾಗುಳಂ ಅಲ್ಲಮತ್ತಿಕಾಪುಞ್ಜೇ ಲಭೇಥ
ಓತಾರ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಅಭಾವಿತಾ ಅಬಹುಲೀಕತಾ, ಲಭತಿ ತಸ್ಸ ಮಾರೋ ಓತಾರಂ,
ಲಭತಿ ತಸ್ಸ ಮಾರೋ ಆರಮ್ಮಣಂ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಕ್ಖಂ ಕಟ್ಠಂ ಕೋಳಾಪಂ [ಕೋಳಾಪಂ ಆರಕಾ ಉದಕಾ ಥಲೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ (ಕ॰)];
ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಉತ್ತರಾರಣಿಂ ಆದಾಯ – ‘ಅಗ್ಗಿಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇಸ್ಸಾಮಿ, ತೇಜೋ
ಪಾತುಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ। ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಮುಂ ಸುಕ್ಖಂ
ಕಟ್ಠಂ ಕೋಳಾಪಂ ಉತ್ತರಾರಣಿಂ ಆದಾಯ ಅಭಿಮನ್ಥೇನ್ತೋ [ಅಭಿಮನ್ಥೇನ್ತೋ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰ ಕ॰)] ಅಗ್ಗಿಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ತೇಜೋ ಪಾತುಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ ,
ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಅಭಾವಿತಾ ಅಬಹುಲೀಕತಾ,
ಲಭತಿ ತಸ್ಸ ಮಾರೋ ಓತಾರಂ, ಲಭತಿ ತಸ್ಸ ಮಾರೋ ಆರಮ್ಮಣಂ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಉದಕಮಣಿಕೋ ರಿತ್ತೋ ತುಚ್ಛೋ ಆಧಾರೇ ಠಪಿತೋ; ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಉದಕಭಾರಂ ಆದಾಯ। ತಂ
ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಲಭೇಥ ಉದಕಸ್ಸ ನಿಕ್ಖೇಪನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ,
ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಅಭಾವಿತಾ ಅಬಹುಲೀಕತಾ,
ಲಭತಿ ತಸ್ಸ ಮಾರೋ ಓತಾರಂ, ಲಭತಿ ತಸ್ಸ ಮಾರೋ ಆರಮ್ಮಣಂ’’।


೧೫೭.
‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ನ ತಸ್ಸ ಲಭತಿ ಮಾರೋ
ಓತಾರಂ, ನ ತಸ್ಸ ಲಭತಿ ಮಾರೋ ಆರಮ್ಮಣಂ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಲಹುಕಂ
ಸುತ್ತಗುಳಂ ಸಬ್ಬಸಾರಮಯೇ ಅಗ್ಗಳಫಲಕೇ ಪಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ। ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು
ಸೋ ಪುರಿಸೋ ತಂ ಲಹುಕಂ ಸುತ್ತಗುಳಂ ಸಬ್ಬಸಾರಮಯೇ ಅಗ್ಗಳಫಲಕೇ ಲಭೇಥ ಓತಾರ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನೋ
ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ
ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ನ ತಸ್ಸ ಲಭತಿ ಮಾರೋ ಓತಾರಂ, ನ ತಸ್ಸ ಲಭತಿ ಮಾರೋ
ಆರಮ್ಮಣಂ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಲ್ಲಂ ಕಟ್ಠಂ ಸಸ್ನೇಹಂ [ಸಸ್ನೇಹಂ ಆರಕಾ ಉದಕಾ ಥಲೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ (ಕ॰)]; ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಉತ್ತರಾರಣಿಂ ಆದಾಯ – ‘ಅಗ್ಗಿಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇಸ್ಸಾಮಿ, ತೇಜೋ ಪಾತುಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ। ತಂ ಕಿಂ
ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಮುಂ ಅಲ್ಲಂ ಕಟ್ಠಂ ಸಸ್ನೇಹಂ ಉತ್ತರಾರಣಿಂ
ಆದಾಯ ಅಭಿಮನ್ಥೇನ್ತೋ ಅಗ್ಗಿಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ತೇಜೋ ಪಾತುಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ
ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ
ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ನ ತಸ್ಸ ಲಭತಿ ಮಾರೋ ಓತಾರಂ, ನ ತಸ್ಸ ಲಭತಿ ಮಾರೋ
ಆರಮ್ಮಣಂ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದಕಮಣಿಕೋ ಪೂರೋ ಉದಕಸ್ಸ ಸಮತಿತ್ತಿಕೋ ಕಾಕಪೇಯ್ಯೋ
ಆಧಾರೇ ಠಪಿತೋ; ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಉದಕಭಾರಂ ಆದಾಯ। ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಅಪಿ ನು ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಲಭೇಥ ಉದಕಸ್ಸ ನಿಕ್ಖೇಪನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏವಮೇವ
ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ನ ತಸ್ಸ ಲಭತಿ ಮಾರೋ
ಓತಾರಂ, ನ ತಸ್ಸ ಲಭತಿ ಮಾರೋ ಆರಮ್ಮಣಂ’’।


೧೫೮.
‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ಸೋ ಯಸ್ಸ ಯಸ್ಸ
ಅಭಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕರಣೀಯಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನಿನ್ನಾಮೇತಿ ಅಭಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ, ತ
ತತ್ರೇ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದಕಮಣಿಕೋ
ಪೂರೋ ಉದಕಸ್ಸ ಸಮತಿತ್ತಿಕೋ ಕಾಕಪೇಯ್ಯೋ ಆಧಾರೇ ಠಪಿತೋ।
ತಮೇನಂ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಯತೋ ಯತೋ ಆವಿಞ್ಛೇಯ್ಯ, ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಉದಕ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ,
ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ
ಬಹುಲೀಕತಾ ಸೋ, ಯಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ಅಭಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕರಣೀಯಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ
ಅಭಿನಿನ್ನಾಮೇತಿ ಅಭಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ, ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ ಸತಿ
ಸತಿಆಯತನೇ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ಚತುರಸ್ಸಾ ಪೋಕ್ಖರಣೀ [ಪೋಕ್ಖರಿಣೀ (ಸೀ॰)] ಅಸ್ಸ ಆಳಿಬನ್ಧಾ ಪೂರಾ ಉದಕಸ್ಸ ಸಮತಿತ್ತಿಕಾ ಕಾಕಪೇಯ್ಯಾ। ತಮೇನಂ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಯತೋ ಯತೋ ಆಳಿಂ ಮುಞ್ಚೇಯ್ಯ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಉದಕ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ ,
ಭನ್ತೇ’’। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ, ಸೋ
ಯಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ಅಭಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕರಣೀಯಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನಿನ್ನಾಮೇತಿ
ಅಭಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ, ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ।
ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಭೂಮಿಯಂ ಚತುಮಹಾಪಥೇ ಆಜಞ್ಞರಥೋ ಯುತ್ತೋ ಅಸ್ಸ ಠಿತೋ
ಓಧಸ್ತಪತೋದೋ [ಓಭಸ್ತಪತೋದೋ (ಕ॰), ಉಭನ್ತರಪಟೋದೋ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰) ಅವ + ಧಂಸು + ತ = ಓಧಸ್ತ-ಇತಿಪದವಿಭಾಗೋ];
ತಮೇನಂ ದಕ್ಖೋ ಯೋಗ್ಗಾಚರಿಯೋ ಅಸ್ಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ವಾಮೇನ ಹತ್ಥೇನ ರಸ್ಮಿಯೋ
ಗಹೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತೋದಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯೇನಿಚ್ಛಕಂ ಯದಿಚ್ಛಕಂ ಸಾರೇಯ್ಯಾಪಿ
ಪಚ್ಚಾಸಾರೇಯ್ಯಾಪಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಯಗತಾಸತಿ ಭಾವಿತಾ
ಬಹುಲೀಕತಾ, ಸೋ ಯಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ಅಭಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕರಣೀಯಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನಿನ್ನಾಮೇತಿ
ಅಭಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ , ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ’’।


೧೫೯.
‘‘ಕಾಯಗತಾಯ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿಯಾ ಆಸೇವಿತಾಯ ಭಾವಿತಾಯ ಬಹುಲೀಕತಾಯ ಯಾನೀಕತಾಯ ವತ್ಥುಕತಾಯ
ಅನುಟ್ಠಿತಾಯ ಪರಿಚಿತಾಯ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾಯ ದಸಾನಿಸಂಸಾ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ। ಅರತಿರತಿಸಹೋ ಹೋತಿ, ನ
ಚ ತಂ ಅರತಿ ಸಹತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅರತಿಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತಿ।


‘‘ಭಯಭೇರವಸಹೋ ಹೋತಿ, ನ ಚ ತಂ ಭಯಭೇರವಂ ಸಹತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಭಯಭೇರವಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತಿ।


‘‘ಖಮೋ ಹೋತಿ ಸೀತಸ್ಸ ಉಣ್ಹಸ್ಸ ಜಿಘಚ್ಛಾಯ ಪಿಪಾಸಾಯ
ಡಂಸಮಕಸವಾತಾತಪಸರೀಸಪಸಮ್ಫಸ್ಸಾನಂ ದುರುತ್ತಾನಂ ದುರಾಗತಾನಂ ವಚನಪಥಾನಂ, ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ
ಸಾರೀರಿಕಾನಂ ವೇದನಾನಂ ದುಕ್ಖಾನಂ ತಿಬ್ಬಾನಂ ಖರಾನಂ ಕಟುಕಾನಂ ಅಸಾತಾನಂ ಅಮನಾಪಾನಂ
ಪಾಣಹರಾನಂ ಅಧಿವಾಸಕಜಾತಿಕೋ ಹೋತಿ।


‘‘ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ।


‘‘ಸೋ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚಾನುಭೋತಿ। ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ
ಬಹುಧಾ ಹೋತಿ, ಬಹುಧಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ಏಕೋ ಹೋತಿ, ಆವಿಭಾವಂ…ಪೇ॰… ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ
ವಸಂ ವತ್ತೇತಿ।


‘‘ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ವಿಸುದ್ಧಾಯ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಿಕಾಯ ಉಭೋ ಸದ್ದೇ ಸುಣಾತಿ ದಿಬ್ಬೇ ಚ ಮಾನುಸೇ ಚ, ಯೇ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ಚ…ಪೇ॰…।


‘‘ಪರಸತ್ತಾನಂ ಪರಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ।
ಸರಾಗಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ‘ಸರಾಗಂ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ವೀತರಾಗಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ…ಪೇ॰… ಸದೋಸಂ
ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ವೀತದೋಸಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಸಮೋಹಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ವೀತಮೋಹಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ…
ಸಂಖಿತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ವಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಮಹಗ್ಗತಂ
ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಅಮಹಗ್ಗತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಸಉತ್ತರಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಅನುತ್ತರಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ…
ಸಮಾಹಿತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಅಸಮಾಹಿತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ವಿಮುತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ… ಅವಿಮುತ್ತಂ ವಾ
ಚಿತ್ತಂ ‘ಅವಿಮುತ್ತಂ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ।


‘‘ಸೋ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಏಕಮ್ಪಿ ಜಾತಿಂ ದ್ವೇಪಿ ಜಾತಿಯೋ…ಪೇ॰… ಇತಿ ಸಾಕಾರಂ ಸಉದ್ದೇಸಂ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರತಿ।


‘‘ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ
ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಕೇನ ಸತ್ತೇ ಪಸ್ಸತಿ ಚವಮಾನೇ ಉಪಪಜ್ಜಮಾನೇ ಹೀನೇ ಪಣೀತೇ ಸುವಣ್ಣೇ
ದುಬ್ಬಣ್ಣೇ, ಸುಗತೇ ದುಗ್ಗತೇ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನಾತಿ।


‘‘ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ।


‘‘ಕಾಯಗತಾಯ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿಯಾ ಆಸೇವಿತಾಯ ಭಾವಿತಾಯ ಬಹುಲೀಕತಾಯ
ಯಾನೀಕತಾಯ ವತ್ಥುಕತಾಯ ಅನುಟ್ಠಿತಾಯ ಪರಿಚಿತಾಯ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾಯ ಇಮೇ ದಸಾನಿಸಂಸಾ
ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ।


ಕಾಯಗತಾಸತಿಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ನವಮಂ।


೧೦. ಸಙ್ಖಾರುಪಪತ್ತಿಸುತ್ತಂ


೧೬೦. ಏವಂ
ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ।
ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ। ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ
ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರುಪಪತ್ತಿಂ [ಸಙ್ಖಾರೂಪಪತ್ತಿಂ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰), ಸಙ್ಖಾರುಪ್ಪತ್ತಿಂ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)]
ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ।
‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –


೧೬೧.
‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ,
ಸುತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಚಾಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ
ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಾನಂ [ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಾನಂ ವಾ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ । ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ [ವಿಹಾರೋ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)] ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ [ತತ್ರೂಪಪತ್ತಿಯಾ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰), ತತ್ರುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)] ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೬೨.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ
ಹೋತಿ, ಸುತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಚಾಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ।
ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಾನಂ…ಪೇ॰…
ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಾನಂ [ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಾನಂ ವಾ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಾನಂ ವಾ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ
ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ
ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ
ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೬೩.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ
ಹೋತಿ, ಸುತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಚಾಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ।
ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾ [ಚಾತುಮ್ಮಹಾರಾಜಿಕಾ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ
ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ
ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ
ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ।
ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೬೪.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ
ಹೋತಿ, ಸುತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಚಾಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ।
ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ತಾವತಿಂಸಾ ದೇವಾ…ಪೇ॰… ಯಾಮಾ ದೇವಾ… ತುಸಿತಾ ದೇವಾ… ನಿಮ್ಮಾನರತೀ
ದೇವಾ… ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ
– ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ
ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ । ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೬೫. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ
ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸುತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಚಾಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ,
ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೀಘಾಯುಕೋ ವಣ್ಣವಾ
ಸುಖಬಹುಲೋ’ತಿ। ಸಹಸ್ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ [ಸಹಸ್ಸಿಂ ಲೋಕಧಾತುಂ (ಸೀ॰)] ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ [ಅಧಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ (ಕ॰)]
ವಿಹರತಿ। ಯೇಪಿ ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಉಪಪನ್ನಾ ತೇಪಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ।
ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಏಕಂ ಆಮಣ್ಡಂ ಹತ್ಥೇ ಕರಿತ್ವಾ
ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಫರಿತ್ವಾ
ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ಯೇಪಿ ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಉಪಪನ್ನಾ ತೇಪಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ
ವಿಹರತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸಹಸ್ಸಸ್ಸ
ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ
ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ
ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ
ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೬೬. ‘‘ಪುನ
ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ,
ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ… ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ದ್ವಿಸಹಸ್ಸೋ
ಬ್ರಹ್ಮಾ…ಪೇ॰… ತಿಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ… ಚತುಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ… ಪಞ್ಚಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ
ದೀಘಾಯುಕೋ ವಣ್ಣವಾ ಸುಖಬಹುಲೋತಿ। ಪಞ್ಚಸಹಸ್ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪಞ್ಚಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ಯೇಪಿ ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ
ಉಪಪನ್ನಾ ತೇಪಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುಮಾ
ಪುರಿಸೋ ಪಞ್ಚ ಆಮಣ್ಡಾನಿ ಹತ್ಥೇ ಕರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಪಞ್ಚಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪಞ್ಚಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ಯೇಪಿ
ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಉಪಪನ್ನಾ ತೇಪಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ –
‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಪಞ್ಚಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಸಹಬ್ಯತಂ
ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ
ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೬೭.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ
ಹೋತಿ, ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ… ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ದಸಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೀಘಾಯುಕೋ ವಣ್ಣವಾ ಸುಖಬಹುಲೋ’ತಿ। ದಸಸಹಸ್ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ದಸಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ
ವಿಹರತಿ। ಯೇಪಿ ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಉಪಪನ್ನಾ ತೇಪಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ।
ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಣಿ ವೇಳುರಿಯೋ ಸುಭೋ ಜಾತಿಮಾ ಅಟ್ಠಂಸೋ ಸುಪರಿಕಮ್ಮಕತೋ
ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಭಾಸತೇ ಚ ತಪತೇ ಚ [ಭಾಸತಿ ಚ ತಪತಿ ಚ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)]
ವಿರೋಚತಿ ಚ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದಸಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಫರಿತ್ವಾ
ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ಯೇಪಿ ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಉಪಪನ್ನಾ ತೇಪಿ ಫರಿತ್ವಾ
ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ
ದಸಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ
ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ
ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ
ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೬೮.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ… ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ…
ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಸತಸಹಸ್ಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೀಘಾಯುಕೋ
ವಣ್ಣವಾ ಸುಖಬಹುಲೋ’ತಿ। ಸತಸಹಸ್ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸತಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಫರಿತ್ವಾ
ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ಯೇಪಿ ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಉಪಪನ್ನಾ ತೇಪಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ
ವಿಹರತಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಕ್ಖಂ ಜಮ್ಬೋನದಂ [ನೇಕ್ಖಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰)] ದಕ್ಖಕಮ್ಮಾರಪುತ್ತಉಕ್ಕಾಮುಖಸುಕುಸಲಸಮ್ಪಹಟ್ಠಂ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲೇ
ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಾಸತೇ ಚ ತಪತೇ ಚ ವಿರೋಚತಿ ಚ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಸಹಸ್ಸೋ
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸತಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ಯೇಪಿ ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ
ಉಪಪನ್ನಾ ತೇಪಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ
ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸತಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ
ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ
ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ।
ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೬೯.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ… ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ…
ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ಆಭಾ ದೇವಾ…ಪೇ॰… ಪರಿತ್ತಾಭಾ ದೇವಾ…
ಅಪ್ಪಮಾಣಾಭಾ ದೇವಾ… ಆಭಸ್ಸರಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ
ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಆಭಸ್ಸರಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ
ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ
ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ
ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೭೦. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ
ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ… ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ಪರಿತ್ತಸುಭಾ
ದೇವಾ…ಪೇ॰… ಅಪ್ಪಮಾಣಸುಭಾ ದೇವಾ… ಸುಭಕಿಣ್ಹಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ
ಸುಖಬಹುಲಾತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಭಕಿಣ್ಹಾನಂ
ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ,
ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ
ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ
ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೭೧. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ… ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ… ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ
ಸುತಂ ಹೋತಿ – ವೇಹಪ್ಫಲಾ ದೇವಾ…ಪೇ॰… ಅವಿಹಾ ದೇವಾ… ಅತಪ್ಪಾ ದೇವಾ… ಸುದಸ್ಸಾ ದೇವಾ…
ಸುದಸ್ಸೀ ದೇವಾ… ಅಕನಿಟ್ಠಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ
– ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಕನಿಟ್ಠಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೭೨.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ… ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ…
ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ ದೇವಾ
ದೀಘಾಯುಕಾ ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕಾ ಸುಖಬಹುಲಾ’ತಿ । ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ –
‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ
ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ
ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ
ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೭೩.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ… ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ…
ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ ದೇವಾ
ದೀಘಾಯುಕಾ ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕಾ ಸುಖಬಹುಲಾ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ
ಪರಂ ಮರಣಾ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ
ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ
ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೭೪.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ… ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ…
ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನೂಪಗಾ ದೇವಾ…ಪೇ॰…
ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನೂಪಗಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕಾ ಸುಖಬಹುಲಾತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ
ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ
ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಹತಿ, ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ತಂ
ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಚ ವಿಹಾರಾ ಚ ಏವಂ ಭಾವಿತಾ ಏವಂ ಬಹುಲೀಕತಾ
ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಯಾ
ಸಂವತ್ತತಿ।


೧೭೫. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲೇನ… ಸುತೇನ… ಚಾಗೇನ… ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ
– ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ
ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ
ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ
ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ನ ಕತ್ಥಚಿ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ [ನ ಕತ್ಥಚಿ ಉಪಪಜ್ಜತಿ, ನ ಕುಹಿಞ್ಚಿ ಉಪಪಜ್ಜತೀತಿ (ಸೀ॰ ಪೀ॰), ನ ಕತ್ಥಚಿ ಉಪಪಜ್ಜತಿ, ನ ಕುಹಿಞ್ಚಿ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀತಿ। (ಕ॰)]


ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ।


ಸಙ್ಖಾರುಪಪತ್ತಿಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ದಸಮಂ।


ಅನುಪದವಗ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ದುತಿಯೋ।


ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –


ಅನುಪಾದ-ಸೋಧನ-ಪೋರಿಸಧಮ್ಮೋ, ಸೇವಿತಬ್ಬ-ಬಹುಧಾತು-ವಿಭತ್ತಿ।


ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಕಿತ್ತಿನಾಮ-ಚತ್ತಾರೀಸೇನ, ಆನಾಪಾನೋ ಕಾಯಗತೋ ಉಪಪತ್ತಿ [ಇತೋ
ಪರಂ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಕ॰ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ಏವಮ್ಪಿ ದಿಸ್ಸತಿ –-§ಚನ್ದಕೇ ವಿಮಲೇ ಪರಿಸುದ್ಧೇ,
ಪುಣ್ಣಸಮ್ಮೋದಿನಿರೋಧಅತ್ತನೋ।§ದನ್ಧಾ ಬಹುಜನಸೇವಿತಂ ಧಮ್ಮವರಂ, ಯಂ ಅನುಪದಂ ವಗ್ಗವರಂ
ದುತಿಯಾತಿ]

Leave a Reply