INSIGHT-NET - FREE Online Tipiṭaka Research & Practice University and related NEWS through 
http://sarvajan.ambedkar.org 
in
 105 CLASSICAL LANGUAGES
INSIGHT-NET -FREE Online Tipiṭaka Research & Practice University through http://sarvajan.ambedkar.org 
in
 105 CLASSICAL LANGUAGES

Categories:

Archives:
Meta:
December 2015
M T W T F S S
« Nov   Jan »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  
12/28/15
1728 LESSON Tue Dec 29 2015 FREE Online A1 (Awakened One) Tipiṭaka Research & Practice University in Visual Format (FOA1TRPUVF) through 
http://sarvajan.ambedkar.org email-awakenonea1@gmail.com http://www.tipitaka.org/knda/ Please watch: Talking Book in Kannada - Buddha11:06 minsThe story of Gautham Buddha, the founder of one of the major religions in the world - Buddhism, it depicts his journey from a prince to an awakened being. https://www.youtube.com/watch?v=0s00yLd4nNcThe quotes of Lord Buddha in kannada language.- 2:03 mins Tipiṭaka (Kannada) ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) ವಿನಯಪಿಟಕ ಸುತ್ತಪಿಟಕ ದೀಘನಿಕಾಯ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧವಗ್ಗಪಾಳಿ ೧. ಬ್ರಹ್ಮಜಾಲಸುತ್ತಂ ೨. ಸಾಮಞ್ಞಫಲಸುತ್ತಂ ೩. ಅಮ್ಬಟ್ಠಸುತ್ತಂ ೪. ಸೋಣದಣ್ಡಸುತ್ತಂ ೫. ಕೂಟದನ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೬. ಮಹಾಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೭. ಜಾಲಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
Filed under: Sutta Pitaka, Tipiṭaka, ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ)
Posted by: @ 5:59 pm

1728 LESSON Tue Dec 29 2015

FREE

Online A1 (Awakened One) Tipiṭaka Research & Practice University

in Visual Format (FOA1TRPUVF)  
through 
http://sarvajan.ambedkar.org 


email-awakenonea1@gmail.com



http://www.tipitaka.org/knda/
Please watch:

Talking Book in Kannada - Buddha11:06 minsThe story of Gautham Buddha, the founder of one of the major religions
in the world - Buddhism, it depicts his journey from a prince to an awakened being.
 
https://www.youtube.com/watch?v=0s00yLd4nNcThe quotes of Lord Buddha in kannada language.- 2:03 mins
















೩. ಅಮ್ಬಟ್ಠಸುತ್ತಂ

೪. ಸೋಣದಣ್ಡಸುತ್ತಂ
೫. ಕೂಟದನ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬. ಮಹಾಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭. ಜಾಲಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ



೩. ಅಮ್ಬಟ್ಠಸುತ್ತಂ

೪. ಸೋಣದಣ್ಡಸುತ್ತಂ



೫. ಕೂಟದನ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ


೩೨೩. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ…ಪೇ॰… ಮಗಧೇಸೂತಿ ಕೂಟದನ್ತಸುತ್ತಂ। ತತ್ರಾಯಂ ಅಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಾ। ಮಗಧೇಸೂತಿ
ಮಗಧಾ ನಾಮ ಜಾನಪದಿನೋ ರಾಜಕುಮಾರಾ, ತೇಸಂ ನಿವಾಸೋ ಏಕೋಪಿ ಜನಪದೋ ರೂಳ್ಹೀಸದ್ದೇನ
ಮಗಧಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಮಗಧೇಸು ಜನಪದೇ। ಇತೋ ಪರಂ ಪುರಿಮಸುತ್ತದ್ವಯೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ।
ಅಮ್ಬಲಟ್ಠಿಕಾ ಬ್ರಹ್ಮಜಾಲೇ ವುತ್ತಸದಿಸಾವ। ಕೂಟದನ್ತೋತಿ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನಾಮಂ। ಉಪಕ್ಖಟೋತಿ ಸಜ್ಜಿತೋ। ವಚ್ಛತರಸತಾನೀತಿ ವಚ್ಛಸತಾನಿ। ಉರಬ್ಭಾತಿ
ತರುಣಮೇಣ್ಡಕಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ। ಏತೇ ತಾವ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತಾಯೇವ। ಪಾಳಿಯಂ ಪನ ಅನಾಗತಾನಮ್ಪಿ
ಅನೇಕೇಸಂ ಮಿಗಪಕ್ಖೀನಂ ಸತ್ತಸತ್ತಸತಾನಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತಾನೇವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ।
ಸಬ್ಬಸತ್ತಸತಿಕಯಾಗಂ ಕಿರೇಸ ಯಜಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ। ಥೂಣೂಪನೀತಾನೀತಿ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಠಪನತ್ಥಾಯ ಯೂಪಸಙ್ಖಾತಂ ಥೂಣಂ ಉಪನೀತಾನಿ।


೩೨೮. ತಿವಿಧನ್ತಿ ಏತ್ಥ ವಿಧಾ ವುಚ್ಚತಿ ಠಪನಾ, ತಿಟ್ಠಪನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೋಳಸಪರಿಕ್ಖಾರನ್ತಿ ಸೋಳಸಪರಿವಾರಂ।


೩೩೦-೩೩೬. ಪಟಿವಸನ್ತೀತಿ ಯಞ್ಞಾನುಭವನತ್ಥಾಯ ಪಟಿವಸನ್ತಿ। ಭೂತಪುಬ್ಬನ್ತಿ ಇದಂ ಭಗವಾ ಪಥವೀಗತಂ ನಿಧಿಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಪುರತೋ ರಾಸಿಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಯ ಭವಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಪುಬ್ಬಚರಿತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ। ಮಹಾವಿಜಿತೋತಿ ಸೋ ಕಿರ ಸಾಗರಪರಿಯನ್ತಂ ಮಹನ್ತಂ ಪಥವೀಮಣ್ಡಲಂ ವಿಜಿನಿ, ಇತಿ ಮಹನ್ತಂ ವಿಜಿತಮಸ್ಸಾತಿ ಮಹಾವಿಜಿತೋ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಅಗಮಾಸಿ। ಅಡ್ಢೋತಿಆದೀಸು
ಯೋ ಕೋಚಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕೇನ ವಿಭವೇನ ಅಡ್ಢೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ಪನ ನ ಕೇವಲಂ ಅಡ್ಢೋಯೇವ,
ಮಹದ್ಧನೋ ಮಹತಾ ಅಪರಿಮಾಣಸಙ್ಖ್ಯೇನ ಧನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ। ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣವಸೇನ ಮಹನ್ತಾ ಉಳಾರಾ
ಭೋಗಾ ಅಸ್ಸಾತಿ ಮಹಾಭೋಗೋ। ಪಿಣ್ಡಪಿಣ್ಡವಸೇನ ಚೇವ ಸುವಣ್ಣಮಾಸಕರಜತಮಾಸಕಾದಿವಸೇನ ಚ ಜಾತರೂಪರಜತಸ್ಸ ಪಹೂತತಾಯ ಪಹೂತಜಾತರೂಪರಜತೋ, ಅನೇಕಕೋಟಿಸಙ್ಖ್ಯೇನ ಜಾತರೂಪರಜತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ವಿತ್ತೀತಿ ತುಟ್ಠಿ, ವಿತ್ತಿಯಾ ಉಪಕರಣಂ ವಿತ್ತೂಪಕರಣಂ ತುಟ್ಠಿಕಾರಣನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪಹೂತಂ ನಾನಾವಿಧಾಲಙ್ಕಾರಸುವಣ್ಣರಜತಭಾಜನಾದಿಭೇದಂ ವಿತ್ತೂಪಕರಣಮಸ್ಸಾತಿ ಪಹೂತವಿತ್ತೂಪಕರಣೋ। ಸತ್ತರತನಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ನಿದಹಿತ್ವಾ ಠಪಿತಧನಸ್ಸ ಸಬ್ಬಪುಬ್ಬಣ್ಣಾಪರಣ್ಣಸಙ್ಗಹಿತಸ್ಸ ಧಞ್ಞಸ್ಸ ಚ ಪಹೂತತಾಯ ಪಹೂತಧನಧಞ್ಞೋ । ಅಥವಾ ಇದಮಸ್ಸ ದೇವಸಿಕಂ ಪರಿಬ್ಬಯದಾನಗ್ಗಹಣಾದಿವಸೇನ ಪರಿವತ್ತನಧನಧಞ್ಞವಸೇನ ವುತ್ತಂ।


ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋತಿ
ಕೋಸೋ ವುಚ್ಚತಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ, ನಿದಹಿತ್ವಾ ಠಪಿತೇನ ಧನೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸೋ, ಧಞ್ಞೇನ
ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋ ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಥವಾ ಚತುಬ್ಬಿಧೋ ಕೋಸೋ – ಹತ್ಥೀ, ಅಸ್ಸಾ, ರಥಾ,
ಪತ್ತೀತಿ। ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ ತಿವಿಧಂ – ಧನಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ, ವತ್ಥಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ,
ಧಞ್ಞಕೋಟ್ಠಾಗಾರನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಮಸ್ಸಾತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋ। ಉದಪಾದೀತಿ
ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ। ಅಯಂ ಕಿರ ರಾಜಾ ಏಕದಿವಸಂ ರತನಾವಲೋಕನಚಾರಿಕಂ ನಾಮ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ। ಸೋ
ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ತಾತ, ಇದಂ ಏವಂ ಬಹುಧನಂ ಕೇನ ಸಙ್ಘರಿತ’’ನ್ತಿ? ತುಮ್ಹಾಕಂ
ಪಿತುಪಿತಾಮಹಾದೀಹಿ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಕುಲಪರಿವಟ್ಟಾತಿ। ಇದಂ ಪನ ಧನಂ ಸಙ್ಘರಿತ್ವಾ ತೇ ಕುಹಿಂ
ಗತಾತಿ? ಸಬ್ಬೇವ ತೇ, ದೇವ, ಮರಣವಸಂ ಪತ್ತಾತಿ। ಅತ್ತನೋ ಧನಂ ಅಗಹೇತ್ವಾವ ಗತಾ,
ತಾತಾತಿ? ದೇವ, ಕಿಂ ವದೇಥ, ಧನಂ ನಾಮೇತಂ ಪಹಾಯ ಗಮನೀಯಮೇವ, ನೋ ಆದಾಯ ಗಮನೀಯನ್ತಿ। ಅಥ
ರಾಜಾ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಸಿರೀಗಬ್ಭೇ ನಿಸಿನ್ನೋ – ‘ಅಧಿಗತಾ ಖೋ ಮೇ’ತಿಆದೀನಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ।
ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದೀ’’ತಿ।


೩೩೭. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾತಿ
ಕಸ್ಮಾ ಆಮನ್ತೇಸಿ? ಅಯಂ ಕಿರೇವಂ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ದಾನಂ ದೇನ್ತೇನ ನಾಮ ಏಕೇನ ಪಣ್ಡಿತೇನ
ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತೇತ್ವಾ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅನಾಮನ್ತೇತ್ವಾ ಕತಕಮ್ಮಞ್ಹಿ ಪಚ್ಛಾನುತಾಪಂ
ಕರೋತೀ’’ತಿ। ತಸ್ಮಾ ಆಮನ್ತೇಸಿ। ಅಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ರಾಜಾ ಮಹಾದಾನಂ
ದಾತುಕಾಮೋ, ಜನಪದೇ ಚಸ್ಸ ಬಹೂ ಚೋರಾ, ತೇ ಅವೂಪಸಮೇತ್ವಾ ದಾನಂ ದೇನ್ತಸ್ಸ
ಖೀರದಧಿತಣ್ಡುಲಾದಿಕೇ ದಾನಸಮ್ಭಾರೇ ಆಹರನ್ತಾನಂ ನಿಪ್ಪುರಿಸಾನಿ ಗೇಹಾನಿ ಚೋರಾ
ವಿಲುಮ್ಪಿಸ್ಸನ್ತಿ ಜನಪದೋ ಚೋರಭಯೇನೇವ ಕೋಲಾಹಲೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತತೋ ರಞ್ಞೋ ದಾನಂ ನ ಚಿರಂ
ಪವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ಚಿತ್ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಕಗ್ಗಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಹನ್ದ, ನಂ ಏತಮತ್ಥಂ
ಸಞ್ಞಾಪೇಮೀ’’ತಿ ತತೋ ತಮತ್ಥಂ ಸಞ್ಞಾಪೇನ್ತೋ ‘‘ಭೋತೋ, ಖೋ ರಞ್ಞೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।


೩೩೮. ತತ್ಥ ಸಕಣ್ಟಕೋತಿ ಚೋರಕಣ್ಟಕೇಹಿ ಸಕಣ್ಟಕೋ। ಪನ್ಥದುಹನಾತಿ ಪನ್ಥದುಹಾ, ಪನ್ಥಘಾತಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಕಿಚ್ಚಕಾರೀ ಅಸ್ಸಾತಿ ಅಕತ್ತಬ್ಬಕಾರೀ ಅಧಮ್ಮಕಾರೀ ಭವೇಯ್ಯ। ದಸ್ಸುಖೀಲನ್ತಿ ಚೋರಖೀಲಂ। ವಧೇನ ವಾತಿ ಮಾರಣೇನ ವಾ ಕೋಟ್ಟನೇನ ವಾ। ಬನ್ಧನೇನಾತಿ ಅದ್ದುಬನ್ಧನಾದಿನಾ। ಜಾನಿಯಾತಿ ಹಾನಿಯಾ; ‘‘ಸತಂ ಗಣ್ಹಥ, ಸಹಸ್ಸಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಪವತ್ತಿತದಣ್ಡೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಗರಹಾಯಾತಿ ಪಞ್ಚಸಿಖಮುಣ್ಡಕರಣಂ, ಗೋಮಯಸಿಞ್ಚನಂ, ಗೀವಾಯ ಕುದಣ್ಡಕಬನ್ಧನನ್ತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಕತ್ವಾ ಗರಹಪಾಪನೇನ। ಪಬ್ಬಾಜನಾಯಾತಿ ರಟ್ಠತೋ ನೀಹರಣೇನ। ಸಮೂಹನಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಮ್ಮಾ ಹೇತುನಾ ನಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಊಹನಿಸ್ಸಾಮಿ। ಹತಾವಸೇಸಕಾತಿ ಮತಾವಸೇಸಕಾ। ಉಸ್ಸಹನ್ತೀತಿ ಉಸ್ಸಾಹಂ ಕರೋನ್ತಿ। ಅನುಪ್ಪದೇತೂತಿ ದಿನ್ನೇ ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇ ಪುನ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಬೀಜಞ್ಚ ಭತ್ತಞ್ಚ ಕಸಿಉಪಕರಣಭಣ್ಡಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ ದೇತೂತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪಾಭತಂ ಅನುಪ್ಪದೇತೂತಿ ಸಕ್ಖಿಂ ಅಕತ್ವಾ ಪಣ್ಣೇ ಅನಾರೋಪೇತ್ವಾ ಮೂಲಚ್ಛೇಜ್ಜವಸೇನ ಭಣ್ಡಮೂಲಂ ದೇತೂತಿ ಅತ್ಥೋ। ಭಣ್ಡಮೂಲಸ್ಸ ಹಿ ಪಾಭತನ್ತಿ ನಾಮಂ। ಯಥಾಹ –


‘‘ಅಪ್ಪಕೇನಪಿ ಮೇಧಾವೀ, ಪಾಭತೇನ ವಿಚಕ್ಖಣೋ।


ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ ಅತ್ತಾನಂ, ಅಣುಂ ಅಗ್ಗಿಂವ ಸನ್ಧಮ’’ನ್ತಿ॥ (ಜಾ॰ ೧.೧.೪)।


ಭತ್ತವೇತನನ್ತಿ ದೇವಸಿಕಂ ಭತ್ತಞ್ಚೇವ ಮಾಸಿಕಾದಿಪರಿಬ್ಬಯಞ್ಚ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಕುಸಲಕಮ್ಮಸೂರಭಾವಾನುರೂಪೇನ ಠಾನನ್ತರಗಾಮನಿಗಮಾದಿದಾನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ದೇತೂತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸಕಮ್ಮಪಸುತಾತಿ ಕಸಿವಾಣಿಜ್ಜಾದೀಸು ಸಕೇಸು ಕಮ್ಮೇಸು ಉಯ್ಯುತ್ತಾ ಬ್ಯಾವಟಾ। ರಾಸಿಕೋತಿ ಧನಧಞ್ಞಾನಂ ರಾಸಿಕೋ। ಖೇಮಟ್ಠಿತಾತಿ ಖೇಮೇನ ಠಿತಾ ಅಭಯಾ। ಅಕಣ್ಟಕಾತಿ ಚೋರಕಣ್ಟಕರಹಿತಾ। ಮುದಾ ಮೋದಮಾನಾತಿ ಮೋದಾ ಮೋದಮಾನಾ। ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಮುದಿತಚಿತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಅಪಾರುತಘರಾತಿ ಚೋರಾನಂ ಅಭಾವೇನ ದ್ವಾರಾನಿ ಅಸಂವರಿತ್ವಾ ವಿವಟದ್ವಾರಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏತದವೋಚಾತಿ ಜನಪದಸ್ಸ ಸಬ್ಬಾಕಾರೇನ ಇದ್ಧಫೀತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಏತಂ ಅವೋಚ।


ಚತುಪರಿಕ್ಖಾರವಣ್ಣನಾ


೩೩೯. ತೇನ ಹಿ ಭವಂ ರಾಜಾತಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಕಿರ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ರಾಜಾ ಮಹಾದಾನಂ ದಾತುಂ ಅತಿವಿಯ ಉಸ್ಸಾಹಜಾತೋ।
ಸಚೇ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಅನುಯನ್ತಾ ಖತ್ತಿಯಾದಯೋ ಅನಾಮನ್ತೇತ್ವಾ ದಸ್ಸತಿ। ನಾಸ್ಸ ತೇ ಅತ್ತಮನಾ
ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ; ಯಥಾ ದಾನಂ ತೇ ಅತ್ತಮನಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ತಸ್ಮಾ ‘‘ತೇನ
ಹಿ ಭವ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ನೇಗಮಾತಿ ನಿಗಮವಾಸಿನೋ। ಜಾನಪದಾತಿ ಜನಪದವಾಸಿನೋ ಆಮನ್ತಯತನ್ತಿ ಆಮನ್ತೇತು ಜಾನಾಪೇತು। ಯಂ ಮಮ ಅಸ್ಸಾತಿ ಯಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಅನುಜಾನನಂ ಮಮ ಭವೇಯ್ಯ। ಅಮಚ್ಚಾತಿ ಪಿಯಸಹಾಯಕಾ। ಪಾರಿಸಜ್ಜಾತಿ ಸೇಸಾ ಆಣತ್ತಿಕಾರಕಾ। ಯಜತಂ ಭವಂ ರಾಜಾತಿ
ಯಜತು ಭವಂ, ತೇ ಕಿರ – ಅಯಂ ರಾಜಾ ‘‘ಅಹಂ ಇಸ್ಸರೋ’’ತಿ ಪಸಯ್ಹ ದಾನಂ ಅದತ್ವಾ ಅಮ್ಹೇ
ಆಮನ್ತೇಸಿ, ಅಹೋನೇನ ಸುಟ್ಠು ಕತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ತಮನಾ ಏವಮಾಹಂಸು। ಅನಾಮನ್ತಿತೇ ಪನಸ್ಸ
ಯಞ್ಞಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸನಾಯಪಿ ನ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ। ಯಞ್ಞಕಾಲೋ ಮಹಾರಾಜಾತಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಅಸತಿ ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇ ಚ ಏವರೂಪಂ ದಾನಂ ದಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ತ್ವಂ ಪನ ಮಹಾಧನೋ ಚೇವ ತರುಣೋ ಚ, ಏತೇನ ತೇ ಯಞ್ಞಕಾಲೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತಾ ವದನ್ತಿ। ಅನುಮತಿಪಕ್ಖಾತಿ ಅನುಮತಿಯಾ ಪಕ್ಖಾ, ಅನುಮತಿದಾಯಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪರಿಕ್ಖಾರಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಪರಿವಾರಾ ಭವನ್ತಿ। ‘‘ರಥೋ ಸೀಲಪರಿಕ್ಖಾರೋ, ಝಾನಕ್ಖೋ ಚಕ್ಕವೀರಿಯೋ’’ತಿ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ೫.೪) ಏತ್ಥ ಪನ ಅಲಙ್ಕಾರೋ ಪರಿಕ್ಖಾರೋತಿ ವುತ್ತೋ।


ಅಟ್ಠಪರಿಕ್ಖಾರವಣ್ಣನಾ


೩೪೦. ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹೀತಿ ಉಭತೋ ಸುಜಾತಾದೀಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ। ಯಸಸಾತಿ ಆಣಾಠಪನಸಮತ್ಥತಾಯ। ಸದ್ಧೋತಿ ದಾನಸ್ಸ ಫಲಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಸದ್ದಹತಿ। ದಾಯಕೋತಿ ದಾನಸೂರೋ। ನ ಸದ್ಧಾಮತ್ತಕೇನೇವ ತಿಟ್ಠತಿ, ಪರಿಚ್ಚಜಿತುಮ್ಪಿ ಸಕ್ಕೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ದಾನಪತೀತಿ
ಯಂ ದಾನಂ ದೇತಿ, ತಸ್ಸ ಪತಿ ಹುತ್ವಾ ದೇತಿ, ನ ದಾಸೋ, ನ ಸಹಾಯೋ। ಯೋ ಹಿ ಅತ್ತನಾ ಮಧುರಂ
ಭುಞ್ಜತಿ, ಪರೇಸಂ ಅಮಧುರಂ ದೇತಿ, ಸೋ ದಾನಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ದಾಸೋ ಹುತ್ವಾ
ದೇತಿ। ಯೋ ಯಂ ಅತ್ತನಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ತದೇವ ದೇತಿ, ಸೋ ಸಹಾಯೋ ಹುತ್ವಾ ದೇತಿ। ಯೋ ಪನ
ಅತ್ತನಾ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಯಾಪೇತಿ, ಪರೇಸಂ ಮಧುರಂ ದೇತಿ, ಸೋ ಪತಿ ಜೇಟ್ಠಕೋ ಸಾಮೀ ಹುತ್ವಾ
ದೇತಿ, ಅಯಂ ತಾದಿಸೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಪಣದ್ಧಿಕವಣಿಬ್ಬಕಯಾಚಕಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಮಿತಪಾಪಾ ಸಮಣಾ, ಬಾಹಿತಪಾಪಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ। ಕಪಣಾತಿ ದುಗ್ಗತಾ ದಲಿದ್ದಮನುಸ್ಸಾ। ಅದ್ಧಿಕಾತಿ ಪಥಾವಿನೋ। ವಣಿಬ್ಬಕಾತಿ
ಯೇ – ‘‘ಇಟ್ಠಂ ದಿನ್ನಂ, ಕನ್ತಂ, ಮನಾಪಂ, ಕಾಲೇನ ಅನವಜ್ಜಂ ದಿನ್ನಂ, ದದಂ ಚಿತ್ತಂ
ಪಸಾದೇಯ್ಯ, ಗಚ್ಛತು ಭವಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ದಾನಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಥೋಮಯಮಾನಾ
ವಿಚರನ್ತಿ। ಯಾಚಕಾತಿ ಯೇ – ‘‘ಪಸತಮತ್ತಂ ದೇಥ, ಸರಾವಮತ್ತಂ ದೇಥಾ’’ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ಯಾಚಮಾನಾ ವಿಚರನ್ತಿ। ಓಪಾನಭೂತೋತಿ ಉದಪಾನಭೂತೋ। ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಾಧಾರಣಪರಿಭೋಗೋ, ಚತುಮಹಾಪಥೇ ಖತಪೋಕ್ಖರಣೀ ವಿಯ ಹುತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸುತಜಾತಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಸುತಮೇವ ಸುತಜಾತಂ। ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಅತ್ಥೇ ಚಿನ್ತೇತುನ್ತಿ
ಏತ್ಥ – ‘‘ಅತೀತೇ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಕತತ್ತಾಯೇವ ಮೇ ಅಯಂ ಸಮ್ಪತ್ತೀ’’ತಿ, ಏವಂ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ
ಅತೀತಮತ್ಥಂ ಚಿನ್ತೇತುಂ ಪಟಿಬಲೋ ನಾಮ ಹೋತಿ। ‘‘ಇದಾನಿ ಪುಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾವ ಅನಾಗತೇ ಸಕ್ಕಾ
ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿತು’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ಅನಾಗತಮತ್ಥಂ ಚಿನ್ತೇತುಂ ಪಟಿಬಲೋ ನಾಮ
ಹೋತಿ। ‘‘ಇದಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಆಚಿಣ್ಣಂ, ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಭೋಗಾಪಿ
ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ದಾಯಕಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಿ; ಹನ್ದಾಹಂ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಮತ್ಥಂ ಚಿನ್ತೇತುಂ ಪಟಿಬಲೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಇತಿ ಇಮಾನೀತಿ
ಏವಂ ಯಥಾ ವುತ್ತಾನಿ ಏತಾನಿ। ಏತೇಹಿ ಕಿರ ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ದಾನಂ
ಸಬ್ಬದಿಸಾಹಿ ಮಹಾಜನೋ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ। ‘‘ಅಯಂ ದುಜ್ಜಾತೋ ಕಿತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ದಸ್ಸತಿ, ಇದಾನಿ
ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೀ ಹುತ್ವಾ ಉಪಚ್ಛಿನ್ದಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ನ ಕೋಚಿ
ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞತಿ। ತಸ್ಮಾ ಏತಾನಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗಾನಿ ಪರಿಕ್ಖಾರಾ ಭವನ್ತೀತಿ
ವುತ್ತಾನಿ।


ಚತುಪರಿಕ್ಖಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ


೩೪೧. ಸುಜಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಾನನ್ತಿ ಮಹಾಯಾಗಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನಟ್ಠಾನೇ ದಾನಕಟಚ್ಛುಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ। ಇಮೇಹಿ ಚತೂಹೀತಿ
ಏತೇಹಿ ಸುಜಾತಾದೀಹಿ। ಏತೇಸು ಹಿ ಅಸತಿ – ‘‘ಏವಂ ದುಜ್ಜಾತಸ್ಸ ಸಂವಿಧಾನೇನ ಪವತ್ತದಾನಂ
ಕಿತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಪವತ್ತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾರೋ ನ ಹೋನ್ತಿ।
ಗರಹಿತಬ್ಬಾಭಾವತೋ ಪನ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಿಯೇವ। ತಸ್ಮಾ ಇಮಾನಿಪಿ ಪರಿಕ್ಖಾರಾ ಭವನ್ತೀತಿ
ವುತ್ತಾನಿ।


೩೪೨. ತಿಸ್ಸೋ ವಿಧಾ ದೇಸೇಸೀತಿ
ತೀಣಿ ಠಪನಾನಿ ದೇಸೇಸಿ। ಸೋ ಕಿರ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ದಾನಂ ದದಮಾನಾ ನಾಮ ತಿಣ್ಣಂ ಠಾನಾನಂ
ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಚಲನ್ತಿ ಹನ್ದಾಹಂ ಇಮಂ ರಾಜಾನಂ ತೇಸು ಠಾನೇಸು ಪಠಮತರಞ್ಞೇವ ನಿಚ್ಚಲಂ
ಕರೋಮೀ’’ತಿ। ತೇನಸ್ಸ ತಿಸ್ಸೋ ವಿಧಾ ದೇಸೇಸೀತಿ। ಸೋ ಭೋತೋ ರಞ್ಞೋತಿ ಇದಂ ಕರಣತ್ಥೇ ಸಾಮಿವಚನಂ। ಭೋತಾ ರಞ್ಞಾತಿ ವಾ ಪಾಠೋ। ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ನ ಕರಣೀಯೋತಿ
‘‘ಭೋಗಾನಂ ವಿಗಮಹೇತುಕೋ ಪಚ್ಛಾನುತಾಪೋ ನ ಕತ್ತಬ್ಬೋ, ಪುಬ್ಬಚೇತನಾ ಪನ ಅಚಲಾ
ಪತಿಟ್ಠಪೇತಬ್ಬಾ, ಏವಞ್ಹಿ ದಾನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಇತರೇಸುಪಿ ದ್ವೀಸು
ಠಾನೇಸು ಏಸೇವ ನಯೋ। ಮುಞ್ಚಚೇತನಾಪಿ ಹಿ ಪಚ್ಛಾಸಮನುಸ್ಸರಣಚೇತನಾ ಚ ನಿಚ್ಚಲಾವ ಕಾತಬ್ಬಾ। ತಥಾ ಅಕರೋನ್ತಸ್ಸ ದಾನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ, ನಾಪಿ ಉಳಾರೇಸು ಭೋಗೇಸು ಚಿತ್ತಂ ನಮತಿ, ಮಹಾರೋರುವಂ ಉಪಪನ್ನಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿಗಹಪತಿನೋ ವಿಯ।


೩೪೩. ದಸಹಾಕಾರೇಹೀತಿ
ದಸಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ। ತಸ್ಸ ಕಿರ ಏವಂ ಅಹೋಸಿ – ಸಚಾಯಂ ರಾಜಾ ದುಸ್ಸೀಲೇ ದಿಸ್ವಾ –
‘‘ನಸ್ಸತಿ ವತ ಮೇ ದಾನಂ, ಯಸ್ಸ ಮೇ ಏವರೂಪಾ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ ಸೀಲವನ್ತೇಸುಪಿ
ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸತಿ, ದಾನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ। ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಚ ನಾಮ
ದಾಯಕಾನಂ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕತೋವ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ , ಹನ್ದಸ್ಸ ಪಠಮಮೇವ ತಂ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಂ ವಿನೋದೇಮೀತಿ। ತಸ್ಮಾ ದಸಹಾಕಾರೇಹಿ ಉಪಚ್ಛಿಜ್ಜಿತುಂ ಯುತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇಸುಪಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಂ ವಿನೋದೇಸೀತಿ। ತೇಸಞ್ಞೇವ ತೇನಾತಿ ತೇಸಞ್ಞೇವ ತೇನ ಪಾಪೇನ ಅನಿಟ್ಠೋ ವಿಪಾಕೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಅಞ್ಞೇಸನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಯಜತಂ ಭವನ್ತಿ ದೇತು ಭವಂ। ಸಜ್ಜತನ್ತಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜತು। ಅನ್ತರನ್ತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರಂ।


೩೪೪. ಸೋಳಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸೀತಿ ಇಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಞ್ಞೋ ಮಹಾದಾನಾನುಮೋದನಂ ನಾಮ ಆರದ್ಧೋ। ತತ್ಥ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸೀತಿ – ‘ಇದಂ ದಾನಂ ದಾತಾ ಏವರೂಪಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಲಭತೀ’ತಿ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ। ಸಮಾದಪೇಸೀತಿ ತದತ್ಥಂ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ। ಸಮುತ್ತೇಜೇಸೀತಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರವಿನೋದನೇನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ವೋದಾಪೇಸಿ। ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸೀತಿ ‘ಸುನ್ದರಂ ತೇ ಕತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದಾನಂ ದದಮಾನೇನಾ’ತಿ ಥುತಿಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ। ವತ್ತಾ ಧಮ್ಮತೋ ನತ್ಥೀತಿ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಕಾರಣೇನ ವತ್ತಾ ನತ್ಥಿ।


೩೪೫. ರುಕ್ಖಾ ಛಿಜ್ಜಿಂಸು ಯೂಪತ್ಥಾಯ ನ ದಬ್ಭಾ ಲೂಯಿಂಸು ಬರಿಹಿಸತ್ಥಾಯಾತಿ
ಯೇ ಯೂಪನಾಮಕೇ ಮಹಾಥಮ್ಭೇ ಉಸ್ಸಾಪೇತ್ವಾ – ‘‘ಅಸುಕರಾಜಾ ಅಸುಕಾಮಚ್ಚೋ ಅಸುಕಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ
ಏವರೂಪಂ ನಾಮ ಮಹಾಯಾಗಂ ಯಜತೀ’’ತಿ ನಾಮಂ ಲಿಖಿತ್ವಾ ಠಪೇನ್ತಿ। ಯಾನಿ ಚ ದಬ್ಭತಿಣಾನಿ
ಲಾಯಿತ್ವಾ ವನಮಾಲಾಸಙ್ಖೇಪೇನ ಯಞ್ಞಸಾಲಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಭೂಮಿಯಂ ವಾ ಪತ್ಥರನ್ತಿ, ತೇಪಿ
ನ ರುಕ್ಖಾ ಛಿಜ್ಜಿಂಸು, ನ ದಬ್ಭಾ ಲೂಯಿಂಸು। ಕಿಂ ಪನ ಗಾವೋ ವಾ ಅಜಾದಯೋ ವಾ
ಹಞ್ಞಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ದಾಸಾತಿ ಅನ್ತೋಗೇಹದಾಸಾದಯೋ। ಪೇಸ್ಸಾತಿ ಯೇ ಪುಬ್ಬಮೇವ ಧನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ। ಕಮ್ಮಕರಾತಿ ಯೇ ಭತ್ತವೇತನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕರೋನ್ತಿ। ದಣ್ಡತಜ್ಜಿತಾ ನಾಮ ದಣ್ಡಯಟ್ಠಿಮುಗ್ಗರಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ – ‘‘ಕಮ್ಮಂ ಕರೋಥ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಏವಂ
ತಜ್ಜಿತಾ। ಭಯತಜ್ಜಿತಾ ನಾಮ – ಸಚೇ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋಸಿ, ಕುಸಲಂ। ನೋ ಚೇ ಕರೋಸಿ,
ಛಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮ ವಾ ಬನ್ಧಿಸ್ಸಾಮ ವಾ ಮಾರೇಸ್ಸಾಮ ವಾತಿ ಏವಂ ಭಯೇನ ತಜ್ಜಿತಾ। ಏತೇ ಪನ ನ
ದಣ್ಡತಜ್ಜಿತಾ, ನ ಭಯತಜ್ಜಿತಾ, ನ ಅಸ್ಸುಮುಖಾ ರೋದಮಾನಾ ಪರಿಕಮ್ಮಾನಿ ಅಕಂಸು। ಅಥ ಖೋ
ಪಿಯಸಮುದಾಚಾರೇನೇವ ಸಮುದಾಚರಿಯಮಾನಾ ಅಕಂಸು। ನ ಹಿ ತತ್ಥ ದಾಸಂ ವಾ ದಾಸಾತಿ, ಪೇಸ್ಸಂ ವಾ
ಪೇಸ್ಸಾತಿ, ಕಮ್ಮಕರಂ ವಾ ಕಮ್ಮಕರಾತಿ ಆಲಪನ್ತಿ। ಯಥಾನಾಮವಸೇನೇವ ಪನ ಪಿಯಸಮುದಾಚಾರೇನ
ಆಲಪಿತ್ವಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಬಲವನ್ತದುಬ್ಬಲಾನಂ ಅನುರೂಪಮೇವ ಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ –
‘‘ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ। ತೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ರುಚಿವಸೇನೇವ ಕರೋನ್ತಿ। ತೇನ
ವುತ್ತಂ – ‘‘ಯೇ ಇಚ್ಛಿಂಸು, ತೇ ಅಕಂಸು; ಯೇ ನ ಇಚ್ಛಿಂಸು, ನ ತೇ ಅಕಂಸು। ಯಂ
ಇಚ್ಛಿಂಸು, ತಂ ಅಕಂಸು; ಯಂ ನ ಇಚ್ಛಿಂಸು, ನ ತಂ ಅಕಂಸೂ’’ತಿ। ಸಪ್ಪಿತೇಲನವನೀತದಧಿಮಧುಫಾಣಿತೇನ ಚೇವ ಸೋ ಯಞ್ಞೋ ನಿಟ್ಠಾನಮಗಮಾಸೀತಿ
ರಾಜಾ ಕಿರ ಬಹಿನಗರಸ್ಸ ಚತೂಸು ದ್ವಾರೇಸು ಅನ್ತೋನಗರಸ್ಸ ಚ ಮಜ್ಝೇತಿ ಪಞ್ಚಸು ಠಾನೇಸು
ಮಹಾದಾನಸಾಲಾಯೋ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಏಕೇಕಿಸ್ಸಾಯ ಸಾಲಾಯ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ಕತ್ವಾ ದಿವಸೇ
ದಿವಸೇ ಪಞ್ಚಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಕಾಲಸ್ಸ
ಅನುರೂಪೇಹಿ ಸಹತ್ಥೇನ ಸುವಣ್ಣಕಟಚ್ಛುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಣೀತೇಹಿ ಸಪ್ಪಿತೇಲಾದಿಸಮ್ಮಿಸ್ಸೇಹೇವ
ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಭತ್ತಬ್ಯಞ್ಜನಪಾನಕಾದೀಹಿ ಮಹಾಜನಂ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ। ಭಾಜನಾನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ
ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮಾನಂ ತಥೇವ ದಾಪೇಸಿ। ಸಾಯಣ್ಹಸಮಯೇ ಪನ ವತ್ಥಗನ್ಧಮಾಲಾದೀಹಿ ಸಮ್ಪೂಜೇಸಿ।
ಸಪ್ಪಿಆದೀನಂ ಪನ ಮಹಾಚಾಟಿಯೋ ಪೂರಾಪೇತ್ವಾ – ‘‘ಯೋ ಯಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಕಾಮೋ, ಸೋ ತಂ
ಪರಿಭುಞ್ಜತೂ’’ತಿ ಅನೇಕಸತೇಸು ಠಾನೇಸು ಠಪಾಪೇಸಿ। ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ –
‘‘ಸಪ್ಪಿತೇಲನವನೀತದಧಿಮಧುಫಾಣಿತೇನ ಚೇವ ಸೋ ಯಞ್ಞೋ ನಿಟ್ಠಾನಮಗಮಾಸೀ’’ತಿ।


೩೪೬. ಪಹೂತಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ಆದಾಯಾತಿ
ಬಹುಂ ಧನಂ ಗಹೇತ್ವಾ। ತೇ ಕಿರ ಚಿನ್ತೇಸುಂ – ‘‘ಅಯಂ ರಾಜಾ ಸಪ್ಪಿತೇಲಾದೀನಿ ಜನಪದತೋ
ಅನಾಹರಾಪೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಮೇವ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಂ ದೇತಿ। ಅಮ್ಹೇಹಿ ಪನ ‘ರಾಜಾ ನ
ಕಿಞ್ಚಿ ಆಹರಾಪೇತೀ’ತಿ ನ ಯುತ್ತಂ ತುಣ್ಹೀ ಭವಿತುಂ। ನ ಹಿ ರಞ್ಞೋ ಘರೇ ಧನಂ
ಅಕ್ಖಯಧಮ್ಮಮೇವ, ಅಮ್ಹೇಸು ಚ ಅದೇನ್ತೇಸು ಕೋ ಅಞ್ಞೋ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸತಿ, ಹನ್ದಸ್ಸ ಧನಂ
ಉಪಸಂಹರಾಮಾ’’ತಿ ತೇ ಗಾಮಭಾಗೇನ ಚ ನಿಗಮಭಾಗೇನ ಚ ನಗರಭಾಗೇನ ಚ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ಸಂಹರಿತ್ವಾ ಸಕಟಾನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಉಪಹರಿಂಸು। ತಂ ಸನ್ಧಾಯ – ‘‘ಪಹೂತಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ।


೩೪೭. ಪುರತ್ಥಿಮೇನ ಯಞ್ಞವಾಟಸ್ಸಾತಿ
ಪುರತ್ಥಿಮತೋ ನಗರದ್ವಾರೇ ದಾನಸಾಲಾಯ ಪುರತ್ಥಿಮಭಾಗೇ। ಯಥಾ ಪುರತ್ಥಿಮದಿಸತೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾ
ಖತ್ತಿಯಾನಂ ದಾನಸಾಲಾಯ ಯಾಗುಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ದಾನಸಾಲಾಯ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ನಗರಂ
ಪವಿಸನ್ತಿ। ಏವರೂಪೇ ಠಾನೇ ಪಟ್ಠಪೇಸುಂ। ದಕ್ಖಿಣೇನ ಯಞ್ಞವಾಟಸ್ಸಾತಿ ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರದ್ವಾರೇ ದಾನಸಾಲಾಯ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ದಕ್ಖಿಣಭಾಗೇ ಪಟ್ಠಪೇಸುಂ। ಪಚ್ಛಿಮುತ್ತರೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।


೩೪೮. ಅಹೋ ಯಞ್ಞೋ, ಅಹೋ ಯಞ್ಞಸಮ್ಪದಾತಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಪ್ಪಿಆದೀಹಿ ನಿಟ್ಠಾನಗಮನಂ ಸುತ್ವಾ – ‘‘ಯಂ ಲೋಕೇ ಮಧುರಂ, ತದೇವ ಸಮಣೋ
ಗೋತಮೋ ಕಥೇತಿ, ಹನ್ದಸ್ಸ ಯಞ್ಞಂ ಪಸಂಸಾಮಾ’’ತಿ ತುಟ್ಠಚಿತ್ತಾ ಪಸಂಸಮಾನಾ ಏವಮಾಹಂಸು। ತುಣ್ಹೀಭೂತೋವ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತೀತಿ ಉಪರಿ ವತ್ತಬ್ಬಮತ್ಥಂ ಚಿನ್ತಯಮಾನೋ ನಿಸ್ಸದ್ದೋವ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ। ಅಭಿಜಾನಾತಿ ಪನ ಭವಂ ಗೋತಮೋತಿ
ಇದಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪರಿಹಾರೇನ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಆಹ। ಇತರಥಾ ಹಿ – ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಭೋ ಗೋತಮ,
ತದಾ ರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ, ಉದಾಹು ಪುರೋಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ’’ತಿ ಏವಂ ಉಜುಕಮೇವ ಪುಚ್ಛಯಮಾನೋ
ಅಗಾರವೋ ವಿಯ ಹೋತಿ।


ನಿಚ್ಚದಾನಅನುಕುಲಯಞ್ಞವಣ್ಣನಾ


೩೪೯. ಅತ್ಥಿ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮಾತಿ
– ಇದಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘‘ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪವಾಸೀನಂ ಉಟ್ಠಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾಯ ದಾನಂ ನಾಮ ದಾತುಂ
ಗರುಕಂ ಸಕಲಜನಪದೋ ಚ ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ಅಕರೋನ್ತೋ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ, ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ
ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಇಮಮ್ಹಾ ಯಞ್ಞಾ ಅಞ್ಞೋ ಯಞ್ಞೋ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭತರೋ ಚೇವ ಮಹಪ್ಫಲತರೋ ಚಾ’’ತಿ
ಏತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಆಹ। ನಿಚ್ಚದಾನಾನೀತಿ ಧುವದಾನಾನಿ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಾನಿ। ಅನುಕುಲಯಞ್ಞಾನೀತಿ
– ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಿತುಪಿತಾಮಹಾದೀಹಿ ಪವತ್ತಿತಾನೀ’’ತಿ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ದುಗ್ಗತಪುರಿಸೇಹಿಪಿ
ವಂಸಪರಮ್ಪರಾಯ ಪವತ್ತೇತಬ್ಬಾನಿ ಯಾಗಾನಿ, ಏವರೂಪಾನಿ ಕಿರ ಸೀಲವನ್ತೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ
ನಿಬದ್ಧದಾನಾನಿ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ದಲಿದ್ದಾಪಿ ನ ಉಪಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಿ।


ತತ್ರಿದಂ ವತ್ಥು –
ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಕಿರ ಘರೇ ಪಞ್ಚ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಸತಾನಿ ದೀಯಿಂಸು। ದನ್ತಮಯಸಲಾಕಾನಿ
ಪಞ್ಚಸತಾನಿ ಅಹೇಸುಂ। ಅಥ ತಂ ಕುಲಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ದಾಲಿದ್ದಿಯೇನ ಅಭಿಭೂತಂ, ಏಕಾ ತಸ್ಮಿಂ
ಕುಲೇ ದಾರಿಕಾ ಏಕಸಲಾಕತೋ ಉದ್ಧಂ ದಾತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ। ಸಾಪಿ ಪಚ್ಛಾ ಸೇತವಾಹನರಜ್ಜಂ
ಗನ್ತ್ವಾ ಖಲಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಲದ್ಧಧಞ್ಞೇನ ತಂ ಸಲಾಕಂ ಅದಾಸಿ। ಏಕೋ ಥೇರೋ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ। ರಾಜಾ ತಂ ಆನೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ। ಸಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪುನ ಪಞ್ಚಪಿ ಸಲಾಕಭತ್ತಸತಾನಿ ಪವತ್ತೇಸಿ।


ದಣ್ಡಪ್ಪಹಾರಾತಿ – ‘‘ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ತಿಟ್ಠಥ ತಿಟ್ಠಥಾ’’ತಿ ಉಜುಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಗಣ್ಹಥ ಗಣ್ಹಥಾತಿ ಚ ಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ದೀಯಮಾನಾ ದಣ್ಡಪ್ಪಹಾರಾಪಿ ಗಲಗ್ಗಾಹಾಪಿ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ। ಅಯಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೇತು…ಪೇ॰… ಮಹಾನಿಸಂಸತರಞ್ಚಾತಿ।
ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಯಞ್ಞೇ ವಿಯ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಲಾಕಭತ್ತೇ ನ ಬಹೂಹಿ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೇಹಿ ವಾ
ಉಪಕರಣೇಹಿ ವಾ ಅತ್ಥೋ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಏತಂ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರಂ। ಯಸ್ಮಾ ಚೇತ್ಥ ನ ಬಹೂನಂ
ಕಮ್ಮಚ್ಛೇದವಸೇನ ಪೀಳಾಸಙ್ಖಾತೋ ಸಮಾರಮ್ಭೋ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭತರಂ। ಯಸ್ಮಾ
ಚೇತಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಿಟ್ಠಂ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಯಞ್ಞನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ಯಸ್ಮಾ ಪನ
ಛಳಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಾಯ ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಸ್ಸೇವ ನ ಸುಕರಂ ಪುಞ್ಞಾಭಿಸನ್ದಸ್ಸ
ಪಮಾಣಂ ಕಾತುಂ, ಇದಞ್ಚ ತಥಾವಿಧಂ। ತಸ್ಮಾ ತಂ ಮಹಪ್ಫಲತರಞ್ಚ ಮಹಾನಿಸಂಸತರಞ್ಚಾತಿ
ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ ಸುತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ಇದಮ್ಪಿ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಂ ಉಟ್ಠಾಯ
ಸಮುಟ್ಠಾಯ ದದತೋ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಏಕಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ನಸ್ಸತಿ। ನವನವೋ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಜನೇತಬ್ಬೋ
ಹೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಇತೋಪಿ ಅಞ್ಞೋ ಯಞ್ಞೋ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರೋ ಚ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭತರೋ ಚಾತಿ।
ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಸಲಾಕಭತ್ತೇ
ಕಿಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನಂ ನತ್ಥಿ, ಏಕೇನ ಉಟ್ಠಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾಯ ಅಞ್ಞಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಕತ್ವಾ
ಸಂವಿಧಾತಬ್ಬಮೇವ। ವಿಹಾರದಾನೇ ಪನ ಕಿಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನಂ ಅತ್ಥಿ। ಪಣ್ಣಸಾಲಂ ವಾ ಹಿ ಕಾರೇತುಂ
ಕೋಟಿಧನಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಮಹಾವಿಹಾರಂ ವಾ, ಏಕವಾರಂ ಧನಪರಿಚ್ಚಾಗಂ ಕತ್ವಾ ಕಾರಿತಂ
ಸತ್ತಟ್ಠವಸ್ಸಾನಿಪಿ ವಸ್ಸಸತಮ್ಪಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಗಚ್ಛತಿಯೇವ। ಕೇವಲಂ
ಜಿಣ್ಣಪತಿತಟ್ಠಾನೇ ಪಟಿಸಙ್ಖರಣಮತ್ತಮೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ।
ತಸ್ಮಾ ಇದಂ ವಿಹಾರದಾನಂ ಸಲಾಕಭತ್ತತೋ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರಂ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭತರಞ್ಚ ಹೋತಿ। ಯಸ್ಮಾ
ಪನೇತ್ಥ ಸುತ್ತನ್ತಪರಿಯಾಯೇನ ಯಾವದೇವ ಸೀತಸ್ಸ ಪಟಿಘಾತಾಯಾತಿ ಆದಯೋ ನವಾನಿಸಂಸಾ ವುತ್ತಾ,
ಖನ್ಧಕಪರಿಯಾಯೇನ।


‘‘ಸೀತಂ ಉಣ್ಹಂ ಪಟಿಹನ್ತಿ, ತತೋ ವಾಳಮಿಗಾನಿ ಚ।


ಸಿರಿಂಸಪೇ ಚ ಮಕಸೇ ಚ, ಸಿಸಿರೇ ಚಾಪಿ ವುಟ್ಠಿಯೋ॥


ತತೋ ವಾತಾತಪೋ ಘೋರೋ, ಸಞ್ಜಾತೋ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ।


ಲೇಣತ್ಥಞ್ಚ ಸುಖತ್ಥಞ್ಚ, ಝಾಯಿತುಞ್ಚ ವಿಪಸ್ಸಿತುಂ॥


ವಿಹಾರದಾನಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ಅಗ್ಗಂ ಬುದ್ಧೇನ ವಣ್ಣಿತಂ।


ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಪಣ್ಡಿತೋ ಪೋಸೋ, ಸಮ್ಪಸ್ಸಂ ಅತ್ಥಮತ್ತನೋ।


ವಿಹಾರೇ ಕಾರಯೇ ರಮ್ಮೇ, ವಾಸಯೇತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇ॥


ತಸ್ಮಾ ಅನ್ನಞ್ಚ ಪಾನಞ್ಚ, ವತ್ಥಸೇನಾಸನಾನಿ ಚ।


ದದೇಯ ಉಜುಭೂತೇಸು, ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ॥


ತೇ ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಾಪನೂದನಂ।


ಯಂ ಸೋ ಧಮ್ಮಂ ಇಧಞ್ಞಾಯ, ಪರಿನಿಬ್ಬಾತಿ ಅನಾಸವೋ’’ತಿ॥ (ಚೂಳವ॰ ೨೯೫)।


ಸತ್ತರಸಾನಿಸಂಸಾ ವುತ್ತಾ। ತಸ್ಮಾ ಏತಂ ಸಲಾಕಭತ್ತತೋ
ಮಹಪ್ಫಲತರಞ್ಚ ಮಹಾನಿಸಂಸತರಞ್ಚಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪನ ಪರಿಚ್ಚತ್ತತ್ತಾವ
ಯಞ್ಞೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಇದಮ್ಪಿ ಸುತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಧನಪರಿಚ್ಚಾಗಂ ಕತ್ವಾ
ವಿಹಾರದಾನಂ ನಾಮ ದುಕ್ಕರಂ, ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಾ ಹಿ ಕಾಕಣಿಕಾಪಿ
ಪರಸ್ಸ ದುಪ್ಪರಿಚ್ಚಜಾ, ಹನ್ದಾಹಂ ಇತೋಪಿ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರಞ್ಚ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭತರಞ್ಚ ಯಞ್ಞಂ
ಪುಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ। ತತೋ ತಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ ಭೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।


೩೫೦-೩೫೧.
ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಸಕಿಂ ಪರಿಚ್ಚತ್ತೇಪಿ ವಿಹಾರೇ ಪುನಪ್ಪುನಂ
ಛಾದನಖಣ್ಡಫುಲ್ಲಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖರಣಾದಿವಸೇನ ಕಿಚ್ಚಂ ಅತ್ಥಿಯೇವ, ಸರಣಂ ಪನ ಏಕಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ವಾ
ಸನ್ತಿಕೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಗಣಸ್ಸ ವಾ ಸಕಿಂ ಗಹಿತಂ ಗಹಿತಮೇವ ಹೋತಿ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ
ಪುನಪ್ಪುನಂ ಕತ್ತಬ್ಬತಾ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ವಿಹಾರದಾನತೋ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರಞ್ಚ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭತರಞ್ಚ
ಹೋತಿ। ಯಸ್ಮಾ ಚ ಸರಣಗಮನಂ ನಾಮ ತಿಣ್ಣಂ ರತನಾನಂ ಜೀವಿತಪರಿಚ್ಚಾಗಮಯಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ
ಸಗ್ಗಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮಹಪ್ಫಲತರಞ್ಚ ಮಹಾನಿಸಂಸತರಞ್ಚಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ತಿಣ್ಣಂ
ಪನ ರತನಾನಂ ಜೀವಿತಪರಿಚ್ಚಾಗವಸೇನ ಯಞ್ಞೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ।


೩೫೨. ಇದಂ
ಸುತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅತ್ತನೋ ಜೀವಿತಂ ನಾಮ ಪರಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಚಜಿತುಂ
ದುಕ್ಕರಂ, ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಇತೋಪಿ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರೋ ಯಞ್ಞೋ’’ತಿ ತತೋ ತಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಪುನ
‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣೀತಿಆದೀಸು ವೇರಮಣೀ
ನಾಮ ವಿರತಿ। ಸಾ ತಿವಿಧಾ ಹೋತಿ – ಸಮ್ಪತ್ತವಿರತಿ, ಸಮಾದಾನವಿರತಿ ಸೇತುಘಾತವಿರತೀತಿ।
ತತ್ಥ ಯೋ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಅಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಕೇವಲಂ ಅತ್ತನೋ ಜಾತಿಗೋತ್ತಕುಲಾಪದೇಸಾದೀನಿ
ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ – ‘‘ನ ಮೇ ಇದಂ ಪತಿರೂಪ’’ನ್ತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದೀನಿ ನ ಕರೋತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತವತ್ಥುಂ ಪರಿಹರತಿ। ತತೋ ಆರಕಾ ವಿರಮತಿ। ತಸ್ಸ ಸಾ ವಿರತಿ ಸಮ್ಪತ್ತವಿರತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ।


‘‘ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ಪಾಣಂ ನ ಹನಾಮೀ’’ತಿ ವಾ
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರಮಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ವೇರಮಣಿಂ ಸಮಾದಿಯಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ
ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಪನ ವಿರತಿ ಸಮಾದಾನವಿರತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ।


ಅರಿಯಸಾವಕಾನಂ ಪನ ಮಗ್ಗಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿರತಿ ಸೇತುಘಾತವಿರತಿ
ನಾಮ। ತತ್ಥ ಪುರಿಮಾ ದ್ವೇ ವಿರತಿಯೋ ಯಂ ವೋರೋಪನಾದಿವಸೇನ ವೀತಿಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ
ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಾದಿವತ್ಥು, ತಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ಪವತ್ತನ್ತಿ। ಪಚ್ಛಿಮಾ
ನಿಬ್ಬಾನಾರಮ್ಮಣಾವ। ಏತ್ಥ ಚ ಯೋ ಪಞ್ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಏಕತೋ ಗಣ್ಹತಿ, ತಸ್ಸ ಏಕಸ್ಮಿಂ
ಭಿನ್ನೇ ಸಬ್ಬಾನಿ ಭಿನ್ನಾನಿ ಹೋನ್ತಿ। ಯೋ ಏಕೇಕಂ ಗಣ್ಹತಿ, ಸೋ ಯಂ ವೀತಿಕ್ಕಮತಿ, ತದೇವ
ಭಿಜ್ಜತಿ। ಸೇತುಘಾತವಿರತಿಯಾ ಪನ ಭೇದೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಭವನ್ತರೇಪಿ ಹಿ ಅರಿಯಸಾವಕೋ
ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ನೇವ ಪಾಣಂ ಹನತಿ ನ ಸುರಂ ಪಿವತಿ। ಸಚೇಪಿಸ್ಸ ಸುರಞ್ಚ ಖೀರಞ್ಚ
ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ಮುಖೇ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಖೀರಮೇವ ಪವಿಸತಿ, ನ ಸುರಾ। ಯಥಾ ಕಿಂ? ಕೋಞ್ಚಸಕುಣಾನಂ
ಖೀರಮಿಸ್ಸಕೇ ಉದಕೇ ಖೀರಮೇವ ಪವಿಸತಿ? ನ ಉದಕಂ। ಇದಂ ಯೋನಿಸಿದ್ಧನ್ತಿ ಚೇ, ಇದಂ
ಧಮ್ಮತಾಸಿದ್ಧನ್ತಿ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಸರಣಗಮನೇ ದಿಟ್ಠಿಉಜುಕಕರಣಂ ನಾಮ ಭಾರಿಯಂ।
ಸಿಕ್ಖಾಪದಸಮಾದಾನೇ ಪನ ವಿರತಿಮತ್ತಕಮೇವ। ತಸ್ಮಾ ಏತಂ ಯಥಾ ವಾ ತಥಾ ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸಾಪಿ
ಸಾಧುಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರಞ್ಚ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭತರಞ್ಚ। ಪಞ್ಚಸೀಲಸದಿಸಸ್ಸ ಪನ
ದಾನಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ ಏತ್ಥ ಮಹಪ್ಫಲತಾ ಮಹಾನಿಸಂಸತಾ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –


‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಾನಾನಿ
ಮಹಾದಾನಾನಿ ಅಗ್ಗಞ್ಞಾನಿ ರತ್ತಞ್ಞಾನಿ ವಂಸಞ್ಞಾನಿ ಪೋರಾಣಾನಿ ಅಸಂಕಿಣ್ಣಾನಿ
ಅಸಂಕಿಣ್ಣಪುಬ್ಬಾನಿ ನ ಸಙ್ಕಿಯನ್ತಿ ನ ಸಙ್ಕಿಯಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠಾನಿ ಸಮಣೇಹಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ। ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ
ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ। ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ
ಅಪರಿಮಾಣಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅಭಯಂ ದೇತಿ, ಅವೇರಂ ದೇತಿ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಂ ದೇತಿ। ಅಪರಿಮಾಣಾನಂ
ಸತ್ತಾನಂ ಅಭಯಂ ದತ್ವಾ ಅವೇರಂ ದತ್ವಾ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಂ ದತ್ವಾ ಅಪರಿಮಾಣಸ್ಸ ಅಭಯಸ್ಸ
ಅವೇರಸ್ಸ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಸ್ಸ ಭಾಗೀ ಹೋತಿ। ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮಂ ದಾನಂ ಮಹಾದಾನಂ…ಪೇ॰…
ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ।


ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ…ಪೇ॰… ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ
ಪಹಾಯ…ಪೇ॰… ಮುಸಾವಾದಂ ಪಹಾಯ…ಪೇ॰… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ ಪಹಾಯ…ಪೇ॰… ಇಮಾನಿ ಖೋ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ದಾನಾನಿ ಮಹಾದಾನಾನಿ ಅಗ್ಗಞ್ಞಾನಿ…ಪೇ॰… ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ (ಅ॰ ನಿ॰
೮.೩೯)।


ಇದಞ್ಚ ಪನ ಸೀಲಪಞ್ಚಕಂ – ‘‘ಅತ್ತಸಿನೇಹಞ್ಚ ಜೀವಿತಸಿನೇಹಞ್ಚ
ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ರಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಮಾದಿನ್ನತಾಯ ಯಞ್ಞೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ
ಪಞ್ಚಸೀಲತೋ ಸರಣಗಮನಮೇವ ಜೇಟ್ಠಕಂ, ಇದಂ ಪನ ಸರಣಗಮನೇಯೇವ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ರಕ್ಖಿತಸೀಲವಸೇನ
ಮಹಪ್ಫಲನ್ತಿ ವುತ್ತಂ।


೩೫೩. ಇದಮ್ಪಿ
ಸುತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಞ್ಚಸೀಲಂ ನಾಮ ರಕ್ಖಿತುಂ ಗರುಕಂ, ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ
ಅಞ್ಞಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಈದಿಸಮೇವ ಹುತ್ವಾ ಇತೋ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರಞ್ಚ ಮಹಪ್ಫಲತರಞ್ಚಾ’’ತಿ। ತತೋ ತಂ
ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಪುನಪಿ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ
ತಿವಿಧಸೀಲಪಾರಿಪೂರಿಯಂ ಠಿತಸ್ಸ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀನಂ ಯಞ್ಞಾನಂ ಅಪ್ಪಟ್ಠತರಞ್ಚ ಮಹಪ್ಫಲತರಞ್ಚ
ದಸ್ಸೇತುಕಾಮೋ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದೇಸನಂ ಆರಭನ್ತೋ ‘‘ಇಧ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತೇಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪಠಮಂ
ಝಾನಂ, ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀಸು ಠಿತೋ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಾದೀನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತೋ ನ ಕಿಲಮತಿ, ತಸ್ಮಾ
ತಾನಿ ಅಪ್ಪಟ್ಠಾನಿ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭಾನಿ। ಯಸ್ಮಾ ಪನೇತ್ಥ ಪಠಮಜ್ಝಾನಂ ಏಕಂ ಕಪ್ಪಂ
ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಆಯುಂ ದೇತಿ। ದುತಿಯಂ ಅಟ್ಠಕಪ್ಪೇ। ತತಿಯಂ ಚತುಸಟ್ಠಿಕಪ್ಪೇ। ಚತುತ್ಥಂ
ಪಞ್ಚಕಪ್ಪಸತಾನಿ। ತದೇವ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಾದಿಸಮಾಪತ್ತಿವಸೇನ
ಭಾವಿತಂ ವೀಸತಿ, ಚತ್ತಾಲೀಸಂ, ಸಟ್ಠಿ, ಚತುರಾಸೀತಿ ಚ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆಯುಂ ದೇತಿ;
ತಸ್ಮಾ ಮಹಪ್ಫಲತರಞ್ಚ ಮಹಾನಿಸಂಸತರಞ್ಚ। ನೀವರಣಾದೀನಂ ಪನ ಪಚ್ಚನೀಕಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ
ಪರಿಚ್ಚತ್ತತ್ತಾ ತಂ ಯಞ್ಞನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ।


ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಮ್ಪಿ ಯಸ್ಮಾ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಪರಿಯೋಸಾನೇಸು ಗುಣೇಸು
ಪತಿಟ್ಠಾಯ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತೋ ನ ಕಿಲಮತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಪ್ಪಟ್ಠಂ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭಂ;
ವಿಪಸ್ಸನಾಸುಖಸದಿಸಸ್ಸ ಪನ ಸುಖಸ್ಸ ಅಭಾವಾ ಮಹಪ್ಫಲಂ। ಪಚ್ಚನೀಕಕಿಲೇಸಪರಿಚ್ಚಾಗತೋ
ಯಞ್ಞೋತಿ। ಮನೋಮಯಿದ್ಧಿಪಿ ಯಸ್ಮಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತೋ ನ
ಕಿಲಮತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಪ್ಪಟ್ಠಾ ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭಾ; ಅತ್ತನೋ ಸದಿಸರೂಪನಿಮ್ಮಾನಸಮತ್ಥತಾಯ
ಮಹಪ್ಫಲಾ। ಅತ್ತನೋ ಪಚ್ಚನೀಕಕಿಲೇಸಪರಿಚ್ಚಾಗತೋ ಯಞ್ಞೋ। ಇದ್ಧಿವಿಧಞಾಣಾದೀನಿಪಿ ಯಸ್ಮಾ
ಮನೋಮಯಞಾಣಾದೀಸು ಪತಿಟ್ಠಾಯ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತೋ ನ ಕಿಲಮತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಪ್ಪಟ್ಠಾನಿ
ಅಪ್ಪಸಮಾರಮ್ಭಾನಿ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪಚ್ಚನೀಕಕಿಲೇಸಪ್ಪಹಾನತೋ ಯಞ್ಞೋ। ಇದ್ಧಿವಿಧಂ
ಪನೇತ್ಥ ನಾನಾವಿಧವಿಕುಬ್ಬನದಸ್ಸನಸಮತ್ಥತಾಯ। ದಿಬ್ಬಸೋತಂ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ
ಸದ್ದಸವನಸಮತ್ಥತಾಯ; ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಂ ಪರೇಸಂ
ಸೋಳಸವಿಧಚಿತ್ತಜಾನನಸಮತ್ಥತಾಯ; ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾನುಸ್ಸತಿಞಾಣಂ
ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತಟ್ಠಾನಸಮನುಸ್ಸರಣಸಮತ್ಥತಾಯ; ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು
ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತರೂಪದಸ್ಸನಸಮತ್ಥತಾಯ; ಆಸವಕ್ಖಯಞಾಣಂ
ಅತಿಪಣೀತಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗಸುಖನಿಪ್ಫಾದನಸಮತ್ಥತಾಯ ಮಹಪ್ಫಲನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ
ಅರಹತ್ತತೋ ವಿಸಿಟ್ಠತರೋ ಅಞ್ಞೋ ಯಞ್ಞೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನೇವ ದೇಸನಂ
ಸಮಾಪೇನ್ತೋ – ‘‘ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।


ಕೂಟದನ್ತಉಪಾಸಕತ್ತಪಟಿವೇದನಾವಣ್ಣನಾ


೩೫೪-೩೫೮. ಏವಂ ವುತ್ತೇತಿ ಏವಂ ಭಗವತಾ ವುತ್ತೇ ದೇಸನಾಯ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಸರಣಂ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಕೂಟದನ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ – ‘ಏತಂ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ ಭೋ, ಗೋತಮಾ’ತಿಆದಿಕಂ ವಚನಂ ಅವೋಚ। ಉಪವಾಯತೂತಿ
ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸರೀರದರಥಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇನ್ತೋ ತನುಸೀತಲೋ ವಾತೋ ವಾಯತೂತಿ। ಇದಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುರಿಸಂ ಪೇಸೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ತಾತ, ಯಞ್ಞವಾಟಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಪಾಣಯೋ
ಬನ್ಧನಾ ಮೋಚೇಹೀ’’ತಿ। ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ತಥಾ ಕತ್ವಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ
‘‘ಮುತ್ತಾ ಭೋ, ತೇ ಪಾಣಯೋ’’ತಿ ಆರೋಚೇಸಿ। ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ
ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ನ ಸುಣಿ, ನ ತಾವ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ। ಕಸ್ಮಾ? ‘‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಚಿತ್ತೇ
ಆಕುಲಭಾವೋ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ। ಸುತ್ವಾ ಪನಸ್ಸ ‘‘ಬಹೂ ವತ ಮೇ ಪಾಣಾ ಮೋಚಿತಾ’’ತಿ ಚಿತ್ತಚಾರೋ
ವಿಪ್ಪಸೀದತಿ। ಭಗವಾ ತಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಮನತಂ ಞತ್ವಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆರಭಿ। ತಂ ಸನ್ಧಾಯ –
‘‘ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ಪುನ ‘ಕಲ್ಲಚಿತ್ತ’ನ್ತಿಆದಿ ಆನುಪುಬ್ಬಿಕಥಾನುಭಾವೇನ
ವಿಕ್ಖಮ್ಭಿತನೀವರಣತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ। ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ।


ಇತಿ ಸುಮಙ್ಗಲವಿಲಾಸಿನಿಯಾ ದೀಘನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯಂ


ಕೂಟದನ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।


















೩. ಅಮ್ಬಟ್ಠಸುತ್ತಂ

೪. ಸೋಣದಣ್ಡಸುತ್ತಂ
೫. ಕೂಟದನ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬. ಮಹಾಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ


೬. ಮಹಾಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ


ಬ್ರಾಹ್ಮಣದೂತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ


೩೫೯. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯನ್ತಿ ಮಹಾಲಿಸುತ್ತಂ। ತತ್ರಾಯಂ ಅಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಾ। ವೇಸಾಲಿಯನ್ತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಿಸಾಲಭಾವೂಪಗಮನತೋ ವೇಸಾಲೀತಿ ಲದ್ಧನಾಮಕೇ ನಗರೇ। ಮಹಾವನೇತಿ ಬಹಿನಗರೇ ಹಿಮವನ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾಬದ್ಧಂ ಹುತ್ವಾ ಠಿತಂ ಸಯಂ ಜಾತವನಂ ಅತ್ಥಿ, ಯಂ ಮಹನ್ತಭಾವೇನೇವ ಮಹಾವನನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಮಹಾವನೇ। ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯನ್ತಿ
ತಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ ಸಙ್ಘಾರಾಮಂ ಪತಿಟ್ಠಪೇಸುಂ। ತತ್ಥ ಕಣ್ಣಿಕಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಥಮ್ಭಾನಂ
ಉಪರಿ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಸಙ್ಖೇಪೇನ ದೇವವಿಮಾನಸದಿಸಂ ಪಾಸಾದಂ ಅಕಂಸು, ತಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಕಲೋಪಿ
ಸಙ್ಘಾರಾಮೋ ‘‘ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾ’’ತಿ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ। ಭಗವಾ ತಂ ವೇಸಾಲಿಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ತಸ್ಮಿಂ
ಸಙ್ಘಾರಾಮೇ ವಿಹರತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ
ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯ’’ನ್ತಿ। ಕೋಸಲಕಾತಿ ಕೋಸಲರಟ್ಠವಾಸಿನೋ। ಮಾಗಧಕಾತಿ ಮಗಧರಟ್ಠವಾಸಿನೋ। ಕರಣೀಯೇನಾತಿ ಅವಸ್ಸಂ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮೇನ। ಯಞ್ಹಿ ಅಕಾತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ತಂ ಕಿಚ್ಚನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಯಂ ಅವಸ್ಸಂ ಕಾತಬ್ಬಮೇವ, ತಂ ಕರಣೀಯಂ ನಾಮ।


೩೬೦. ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ ಭಗವಾತಿ ನಾನಾರಮ್ಮಣಚಾರತೋ ಪಟಿಕ್ಕಮ್ಮ ಸಲ್ಲೀನೋ ನಿಲೀನೋ, ಏಕೀಭಾವಂ ಉಪಗಮ್ಮ ಏಕತ್ತಾರಮ್ಮಣೇ ಝಾನರತಿಂ ಅನುಭವತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ತತ್ಥೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಞ್ಞೇವ ವಿಹಾರೇ। ಏಕಮನ್ತನ್ತಿ ತಸ್ಮಾ ಠಾನಾ ಅಪಕ್ಕಮ್ಮ ತಾಸು ತಾಸು ರುಕ್ಖಚ್ಛಾಯಾಸು ನಿಸೀದಿಂಸು।


ಓಟ್ಠದ್ಧಲಿಚ್ಛವೀವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ


೩೬೧. ಓಟ್ಠದ್ಧೋತಿ ಅದ್ಧೋಟ್ಠತಾಯ ಏವಂಲದ್ಧನಾಮೋ। ಮಹತಿಯಾ ಲಿಚ್ಛವೀಪರಿಸಾಯಾತಿ
ಪುರೇಭತ್ತಂ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ
ಉಪೋಸಥಙ್ಗಾನಿ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಗನ್ಧಮಾಲಾದೀನಿ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಉಗ್ಘೋಸನಾಯ ಮಹತಿಂ
ಲಿಚ್ಛವಿರಾಜಪರಿಸಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ ತಾಯ
ನೀಲಪೀತಾದಿವಣ್ಣವತ್ಥಾಭರಣವಿಲೇಪನಪಟಿಮಣ್ಡಿತಾಯ ತಾವತಿಂಸಪರಿಸಸಪ್ಪಟಿಭಾಗಾಯ ಮಹತಿಯಾ ಲಿಚ್ಛವಿಪರಿಸಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ। ಅಕಾಲೋ ಖೋ ಮಹಾಲೀತಿ ತಸ್ಸ ಓಟ್ಠದ್ಧಸ್ಸ ಮಹಾಲೀತಿ ಮೂಲನಾಮಂ, ತೇನ ಮೂಲನಾಮಮತ್ತೇನ ನಂ ಥೇರೋ ಮಹಾಲೀತಿ ಆಲಪತಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದೀತಿ ಪತಿರೂಪಾಸು ರುಕ್ಖಚ್ಛಾಯಾಸು ತಾಯ ಲಿಚ್ಛವಿಪರಿಸಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ರತನತ್ತಯಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಕಥಯನ್ತೋ ನಿಸೀದಿ।


೩೬೨. ಸೀಹೋ ಸಮಣುದ್ದೇಸೋತಿ
ಆಯಸ್ಮತೋ ನಾಗಿತಸ್ಸ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯೋ ಸತ್ತವಸ್ಸಕಾಲೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಾಸನೇ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತೋ
‘‘ಸೀಹೋ’’ತಿ ಏವಂನಾಮಕೋ ಸಾಮಣೇರೋ, ಸೋ ಕಿರ ತಂ ಮಹಾಪರಿಸಂ ದಿಸ್ವಾ – ‘‘ಅಯಂ ಪರಿಸಾ
ಮಹತೀ, ಸಕಲಂ ವಿಹಾರಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ, ಅದ್ಧಾ ಭಗವಾ ಅಜ್ಜ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪರಿಸಾಯ
ಮಹನ್ತೇನ ಉಸ್ಸಾಹೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸ್ಸತಿ, ಯಂನೂನಾಹಂ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸಾಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ
ಮಹಾಪರಿಸಾಯ ಸನ್ನಿಪತಿತಭಾವಂ ಆರೋಚಾಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ನಾಗಿತೋ
ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ। ಭನ್ತೇ ಕಸ್ಸಪಾತಿ ಥೇರಂ ಗೋತ್ತೇನ ಆಲಪತಿ। ಏಸಾ ಜನತಾತಿ ಏಸೋ ಜನಸಮೂಹೋ।


ತ್ವಞ್ಞೇವ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಹೀತಿ
ಸೀಹೋ ಕಿರ ಭಗವತೋ ವಿಸ್ಸಾಸಿಕೋ, ಅಯಞ್ಹಿ ಥೇರೋ ಥೂಲಸರೀರೋ, ತೇನಸ್ಸ ಸರೀರಗರುತಾಯ
ಉಟ್ಠಾನನಿಸಜ್ಜಾದೀಸು ಆಲಸಿಯಭಾವೋ ಈಸಕಂ ಅಪ್ಪಹೀನೋ ವಿಯ ಹೋತಿ। ಅಥಾಯಂ ಸಾಮಣೇರೋ ಭಗವತೋ
ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ವತ್ತಂ ಕರೋತಿ। ತೇನ ನಂ ಥೇರೋ ‘‘ತ್ವಮ್ಪಿ ದಸಬಲಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಾಸಿಕೋ’’ತಿ
ವತ್ವಾ ಗಚ್ಛ ತ್ವಞ್ಞೇವಾರೋಚೇಹೀತಿ ಆಹ। ವಿಹಾರಪಚ್ಛಾಯಾಯನ್ತಿ ವಿಹಾರಛಾಯಾಯಂ, ಕೂಟಾಗಾರಮಹಾಗೇಹಚ್ಛಾಯಾಯ ಫರಿತೋಕಾಸೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸಾ ಕಿರ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾ ದಕ್ಖಿಣುತ್ತರತೋ ದೀಘಾ ಪಾಚೀನಮುಖಾ, ತೇನಸ್ಸಾ ಪುರತೋ ಮಹತೀ ಛಾಯಾ ಪತ್ಥಟಾ ಹೋತಿ, ಸೀಹೋ ತತ್ಥ ಭಗವತೋ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇಸಿ।


೩೬೩.
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ದ್ವಾರನ್ತರೇಹಿ ಚೇವ ವಾತಪಾನನ್ತರೇಹಿ ಚ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ವಿಧಾವನ್ತಾಹಿ
ವಿಪ್ಫರನ್ತೀಹಿ ಛಬ್ಬಣ್ಣಾಹಿ ಬುದ್ಧರಸ್ಮೀಹಿ ಸಂಸೂಚಿತನಿಕ್ಖಮನೋ ವಲಾಹಕನ್ತರತೋ
ಪುಣ್ಣಚನ್ದೋ ವಿಯ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತವರಬುದ್ಧಾಸನೇ ನಿಸೀದಿ। ತೇನ
ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ವಿಹಾರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ವಿಹಾರಪಚ್ಛಾಯಾಯ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ
ನಿಸೀದೀ’’ತಿ।


೩೬೪-೩೬೫. ಪುರಿಮಾನಿ , ಭನ್ತೇ, ದಿವಸಾನಿ ಪುರಿಮತರಾನೀತಿ ಏತ್ಥ ಹಿಯ್ಯೋ ದಿವಸಂ ಪುರಿಮಂ ನಾಮ, ತತೋ ಪರಂ ಪುರಿಮತರಂ। ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ಸಬ್ಬಾನಿ ಪುರಿಮಾನಿ ಚೇವ ಪುರಿಮತರಾನಿ ಚ ಹೋನ್ತಿ। ಯದಗ್ಗೇತಿ
ಮೂಲದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಂ ದಿವಸಂ ಅಗ್ಗಂ ಪರಕೋಟಿಂ ಕತ್ವಾ ವಿಹರಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ, ಯಾವ
ವಿಹಾಸಿನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ಪರಿಮಾಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ನಚಿರಂ ತೀಣಿ
ವಸ್ಸಾನೀ’’ತಿ ಆಹ। ಅಥ ವಾ ಯದಗ್ಗೇತಿ ಯಂ ದಿವಸಂ ಅಗ್ಗಂ ಕತ್ವಾ ನಚಿರಂ ತೀಣಿ ವಸ್ಸಾನಿ ವಿಹರಾಮೀತಿಪಿ ಅತ್ಥೋ
ಯಂ ದಿವಸಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ನಚಿರಂ ವಿಹಾಸಿಂ ತೀಣಿಯೇವ ವಸ್ಸಾನೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಅಯಂ
ಕಿರ ಭಗವತೋ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ತೀಣಿ ಸಂವಚ್ಛರಾನಿ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಸಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ
ಏವಂ ವದತಿ। ಪಿಯರೂಪಾನೀತಿ ಪಿಯಜಾತಿಕಾನಿ ಸಾತಜಾತಿಕಾನಿ। ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾನೀತಿ ಕಾಮಸ್ಸಾದಯುತ್ತಾನಿ। ರಜನೀಯಾನೀತಿ ರಾಗಜನಕಾನಿ। ನೋ ಚ ಖೋ ದಿಬ್ಬಾನಿ ಸದ್ದಾನೀತಿ
ಕಸ್ಮಾ ಸುನಕ್ಖತ್ತೋ ತಾನಿ ನ ಸುಣಾತಿ? ಸೋ ಕಿರ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ
ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಪರಿಕಮ್ಮಂ ಯಾಚಿ, ತಸ್ಸ ಭಗವಾ ಆಚಿಕ್ಖಿ, ಸೋ ಯಥಾನುಸಿಟ್ಠಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ
ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ದೇವತಾನಂ ರೂಪಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ
ಸರೀರಸಣ್ಠಾನೇ ಸದ್ದೇನ ಮಧುರೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಕಥಂ ನು ಖೋ ನಂ ಸುಣೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಭಗವನ್ತಂ
ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಸೋತಪರಿಕಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛಿ। ಅಯಞ್ಚ ಅತೀತೇ ಏಕಂ ಸೀಲವನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ
ಕಣ್ಣಸಕ್ಖಲಿಯಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಬಧಿರಮಕಾಸಿ। ತಸ್ಮಾ ಪರಿಕಮ್ಮಂ
ಕರೋನ್ತೋಪಿ ಅಭಬ್ಬೋ ದಿಬ್ಬಸೋತಾಧಿಗಮಾಯ। ತೇನಸ್ಸ ನ ಭಗವಾ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಥೇಸಿ। ಸೋ
ಏತ್ತಾವತಾ ಭಗವತಿ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅದ್ಧಾ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏವಂ
ಹೋತಿ – ‘ಅಹಮ್ಪಿ ಖತ್ತಿಯೋ ಅಯಮ್ಪಿ ಖತ್ತಿಯೋ, ಸಚಸ್ಸ ಞಾಣಂ ವಡ್ಢಿಸ್ಸತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ
ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಉಸೂಯಾಯ ಮಯ್ಹಂ ನ ಕಥೇಸೀ’’ತಿ। ಸೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಗಿಹಿಭಾವಂ
ಪತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಮಹಾಲಿಲಿಚ್ಛವಿನೋ ಕಥೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ।


೩೬೬-೩೭೧. ಏಕಂಸಭಾವಿತೋತಿ ಏಕಂಸಾಯ ಏಕಕೋಟ್ಠಾಸಾಯ ಭಾವಿತೋ, ದಿಬ್ಬಾನಂ ವಾ ರೂಪಾನಂ ದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ದಿಬ್ಬಾನಂ ವಾ ಸದ್ದಾನಂ ಸವನತ್ಥಾಯ ಭಾವಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ತಿರಿಯನ್ತಿ ಅನುದಿಸಾಯ। ಉಭಯಂಸಭಾವಿತೋತಿ ಉಭಯಂಸಾಯ ಉಭಯಕೋಟ್ಠಾಸಾಯ ಭಾವಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಯಂ ಖೋ ಮಹಾಲಿ ಹೇತೂತಿ
ಅಯಂ ದಿಬ್ಬಾನಂಯೇವ ರೂಪಾನಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಏಕಂಸಭಾವಿತೋ ಸಮಾಧಿ ಹೇತು। ಇಮಮತ್ಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋ
ಲಿಚ್ಛವೀ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇದಂ ದಿಬ್ಬಸೋತೇನ ಸದ್ದಸುಣನಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಾಸನೇ
ಉತ್ತಮತ್ಥಭೂತಂ ಮಞ್ಞೇ ಇಮಸ್ಸ ನೂನ ಅತ್ಥಾಯ ಏತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪಿ ಸಟ್ಠಿಪಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಅಪಣ್ಣಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಿ, ಯಂನೂನಾಹಂ ದಸಬಲಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ।


೩೭೨. ತತೋ ತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ಏತಾಸಂ ನೂನ, ಭನ್ತೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ಸಮಾಧಿಭಾವನಾನನ್ತಿ
ಏತ್ಥ ಸಮಾಧಿಯೇವ ಸಮಾಧಿಭಾವನಾ, ಉಭಯಂಸಭಾವಿತಾನಂ ಸಮಾಧೀನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಥ ಯಸ್ಮಾ
ಸಾಸನತೋ ಬಾಹಿರಾ ಏತಾ ಸಮಾಧಿಭಾವನಾ, ನ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ। ತಸ್ಮಾ ತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ
ಯದತ್ಥಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಭಗವಾ ‘‘ನ ಖೋ
ಮಹಾಲೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।


ಚತುಅರಿಯಫಲವಣ್ಣನಾ


೩೭೩. ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನನ್ತಿ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಆದೀನಂ ತಿಣ್ಣಂ ಬನ್ಧನಾನಂ। ತಾನಿ ಹಿ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಮಯೇ ರಥೇ ಸತ್ತೇ ಸಂಯೋಜೇನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸಂಯೋಜನಾನೀತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ। ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹೋತೀತಿ ಮಗ್ಗಸೋತಂ ಆಪನ್ನೋ ಹೋತಿ। ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮೋತಿ ಚತೂಸು ಅಪಾಯೇಸು ಅಪತನಧಮ್ಮೋ। ನಿಯತೋತಿ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮೇನ ನಿಯತೋ। ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣೋತಿ ಉಪರಿಮಗ್ಗತ್ತಯಸಙ್ಖಾತಾ ಸಮ್ಬೋಧಿ ಪರಂ ಅಯನಂ ಅಸ್ಸ, ಅನೇನ ವಾ ಪತ್ತಬ್ಬಾತಿ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣೋ।


ತನುತ್ತಾತಿ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಮನ್ದತಾಯ ಚ ಕದಾಚಿ ಕರಹಚಿ ಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ತನುಭಾವಾ। ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನನ್ತಿ ಹೇಟ್ಠಾಭಾಗಿಯಾನಂ, ಯೇ ಹಿ ಬದ್ಧೋ ಉಪರಿ ಸುದ್ಧಾವಾಸಭೂಮಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ। ಓಪಪಾತಿಕೋತಿ ಸೇಸಯೋನಿಪಟಿಕ್ಖೇಪವಚನಮೇತಂ। ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಉಪರಿಭವೇಯೇವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಧಮ್ಮೋ। ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮೋತಿ ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ಪುನ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಅನಾವತ್ತನಧಮ್ಮೋ। ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿನ್ತಿ ಚಿತ್ತವಿಸುದ್ಧಿಂ, ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಬನ್ಧನವಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಅರಹತ್ತಫಲಚಿತ್ತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ। ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಬನ್ಧನವಿಮುತ್ತಾ ಅರಹತ್ತಫಲಪಞ್ಞಾವ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ। ಸಯನ್ತಿ ಸಾಮಂ। ಅಭಿಞ್ಞಾತಿ ಅಭಿಜಾನಿತ್ವಾ। ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖಂ ಕತ್ವಾ। ಅಥ ವಾ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾತಿ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಅಭಿವಿಸಿಟ್ಠೇನ ಞಾಣೇನ ಸಚ್ಛಿಕರಿತ್ವಾತಿಪಿ ಅತ್ಥೋ। ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜಾತಿ
ಪತ್ವಾ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ। ಇದಂ ಸುತ್ವಾ ಲಿಚ್ಛವಿರಾಜಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಪನ ಧಮ್ಮೋ ನ
ಸಕುಣೇನ ವಿಯ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ, ನಾಪಿ ಗೋಧಾಯ ವಿಯ ಉರೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಕ್ಕಾ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತುಂ , ಅದ್ಧಾ ಪನ ಇಮಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝನ್ತಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗಪ್ಪಟಿಪದಾಯ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಾವ ನ’’ನ್ತಿ।


ಅರಿಯಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಮಗ್ಗವಣ್ಣನಾ


೩೭೪-೩೭೫. ತತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ ಭನ್ತೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋತಿ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ತುರಿಯಂ ವಿಯ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಗಾಮೋ ವಿಯ ಚ ಅಟ್ಠಙ್ಗಮತ್ತೋಯೇವ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ, ನ ಅಙ್ಗತೋ ಅಞ್ಞೋ ಮಗ್ಗೋ ನಾಮ ಅತ್ಥಿ। ತೇನೇವಾಹ – ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ॰… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧೀ’’ತಿ। ತತ್ಥ ಸಮ್ಮಾದಸ್ಸನಲಕ್ಖಣಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ। ಸಮ್ಮಾ ಅಭಿನಿರೋಪನಲಕ್ಖಣೋ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ। ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಗ್ಗಹಣಲಕ್ಖಣಾ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ। ಸಮ್ಮಾ ಸಮುಟ್ಠಾಪನಲಕ್ಖಣೋ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ। ಸಮ್ಮಾ ವೋದಾಪನಲಕ್ಖಣೋ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ। ಸಮ್ಮಾ ಪಗ್ಗಹಲಕ್ಖಣೋ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ। ಸಮ್ಮಾ ಉಪಟ್ಠಾನಲಕ್ಖಣಾ ಸಮ್ಮಾಸತಿ। ಸಮ್ಮಾ ಸಮಾಧಾನಲಕ್ಖಣೋ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ। ಏತೇಸು ಏಕೇಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ತೀಣಿ
ಕಿಚ್ಚಾನಿ ಹೋನ್ತಿ। ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ತಾವ ಅಞ್ಞೇಹಿಪಿ ಅತ್ತನೋ
ಪಚ್ಚನೀಕಕಿಲೇಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಂ ಪಜಹತಿ, ನಿರೋಧಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕರೋತಿ,
ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮೇ ಚ ಪಸ್ಸತಿ ತಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಕಮೋಹವಿಧಮನವಸೇನ ಅಸಮ್ಮೋಹತೋ।
ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾದಯೋಪಿ ತಥೇವ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾದೀನಿ ಪಜಹನ್ತಿ, ನಿರೋಧಞ್ಚ ಆರಮ್ಮಣಂ
ಕರೋನ್ತಿ, ವಿಸೇಸತೋ ಪನೇತ್ಥ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಸಹಜಾತಧಮ್ಮೇ ಅಭಿನಿರೋಪೇತಿ। ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ
ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹತಿ। ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಸಮ್ಮಾ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ। ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಸಮ್ಮಾ
ವೋದಾಪೇತಿ। ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಸಮ್ಮಾ ಪಗ್ಗಣ್ಹತಿ। ಸಮ್ಮಾಸತಿ ಸಮ್ಮಾ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಿ।
ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಸಮ್ಮಾ ಪದಹತಿ।


ಅಪಿ ಚೇಸಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ನಾಮ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ನಾನಾಕ್ಖಣಾ
ನಾನಾರಮ್ಮಣಾ ಹೋತಿ, ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಏಕಕ್ಖಣಾ ಏಕಾರಮ್ಮಣಾ। ಕಿಚ್ಚತೋ ಪನ ‘‘ದುಕ್ಖೇ
ಞಾಣ’’ನ್ತಿಆದೀನಿ ಚತ್ತಾರಿ ನಾಮಾನಿ ಲಭತಿ। ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾದಯೋಪಿ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ
ನಾನಾಕ್ಖಣಾ ನಾನಾರಮ್ಮಣಾ ಹೋನ್ತಿ। ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಏಕಕ್ಖಣಾ ಏಕಾರಮ್ಮಣಾ। ತೇಸು
ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಕಿಚ್ಚತೋ ‘‘ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ’’ತಿಆದೀನಿ ತೀಣಿ ನಾಮಾನಿ ಲಭತಿ।
ಸಮ್ಮಾ ವಾಚಾದಯೋ ತಿಸ್ಸೋ ವಿರತಿಯೋಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ಚೇತನಾದಯೋಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ
ವಿರತಿಯೇವ। ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಸಮ್ಮಾಸತೀತಿ ಇದಮ್ಪಿ ದ್ವಯಂ ಕಿಚ್ಚತೋ
ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಸತಿಪಟ್ಠಾನವಸೇನ ಚತ್ತಾರಿ ನಾಮಾನಿ ಲಭತಿ। ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಪನ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇಪಿ
ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇಪಿ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಯೇವ।


ಇತಿ ಇಮೇಸು ಅಟ್ಠಸು ಧಮ್ಮೇಸು
ಭಗವತಾ ನಿಬ್ಬಾನಾಧಿಗಮಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ ಯೋಗಿನೋ ಬಹುಕಾರತ್ತಾ ಪಠಮಂ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ
ದೇಸಿತಾ। ಅಯಞ್ಹಿ ‘‘ಪಞ್ಞಾಪಜ್ಜೋತೋ ಪಞ್ಞಾಸತ್ಥ’’ನ್ತಿ (ಧ॰ ಸ॰ ೨೦) ಚ ವುತ್ತಾ। ತಸ್ಮಾ
ಏತಾಯ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಸಙ್ಖಾತಾಯ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅವಿಜ್ಜನ್ಧಕಾರಂ
ವಿಧಮಿತ್ವಾ ಕಿಲೇಸಚೋರೇ ಘಾತೇನ್ತೋ ಖೇಮೇನ ಯೋಗಾವಚರೋ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಾಧಿಗಮಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ ಯೋಗಿನೋ ಬಹುಕಾರತ್ತಾ ಪಠಮಂ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ದೇಸಿತಾ’’ತಿ।


ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಪನ ತಸ್ಸಾ ಬಹುಕಾರೋ, ತಸ್ಮಾ ತದನನ್ತರಂ
ವುತ್ತೋ। ಯಥಾ ಹಿ ಹೇರಞ್ಞಿಕೋ ಹತ್ಥೇನ ಪರಿವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಪರಿವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಚಕ್ಖುನಾ ಕಹಾಪಣಂ
ಓಲೋಕೇನ್ತೋ – ‘‘ಅಯಂ ಛೇಕೋ, ಅಯಂ ಕೂಟೋ’’ತಿ ಜಾನಾತಿ। ಏವಂ ಯೋಗಾವಚರೋಪಿ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ
ವಿತಕ್ಕೇನ ವಿತಕ್ಕೇತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾಯ ಓಲೋಕಯಮಾನೋ – ‘‘ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕಾಮಾವಚರಾ,
ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ರೂಪಾವಚರಾದಯೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ। ಯಥಾ ವಾ ಪನ ಪುರಿಸೇನ ಕೋಟಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ
ಪರಿವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಪರಿವಟ್ಟೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಮಹಾರುಕ್ಖಂ ತಚ್ಛಕೋ ವಾಸಿಯಾ ತಚ್ಛೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮೇ
ಉಪನೇತಿ, ಏವಂ ವಿತಕ್ಕೇನ ವಿತಕ್ಕೇತ್ವಾ ವಿತಕ್ಕೇತ್ವಾ ದಿನ್ನೇ ಧಮ್ಮೇ ಯೋಗಾವಚರೋ
ಪಞ್ಞಾಯ – ‘‘ಇಮೇ ಕಾಮಾವಚರಾ, ಇಮೇ ರೂಪಾವಚರಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ
ಕಮ್ಮೇ ಉಪನೇತಿ । ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಪನ
ತಸ್ಸಾ ಬಹುಕಾರೋ, ತಸ್ಮಾ ತದನನ್ತರಂ ವುತ್ತೋ’’ತಿ। ಸ್ವಾಯಂ ಯಥಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಏವಂ
ಸಮ್ಮಾವಾಚಾಯಪಿ ಉಪಕಾರಕೋ। ಯಥಾಹ – ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಖೋ, ವಿಸಾಖ, ವಿತಕ್ಕೇತ್ವಾ ವಿಚಾರೇತ್ವಾ
ಪಚ್ಛಾ ವಾಚಂ ಭಿನ್ದತೀ’’ತಿ, (ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೪೬೩) ತಸ್ಮಾ ತದನನ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ವುತ್ತಾ।


ಯಸ್ಮಾ ಪನ – ‘‘ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪಠಮಂ ವಾಚಾಯ
ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ ಲೋಕೇ ಕಮ್ಮನ್ತೇ ಪಯೋಜೇನ್ತಿ; ತಸ್ಮಾ ವಾಚಾ ಕಾಯಕಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪಕಾರಿಕಾತಿ
ಸಮ್ಮಾವಾಚಾಯ ಅನನ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ವುತ್ತೋ। ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಪನ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ,
ತಿವಿಧಞ್ಚ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಉಭಯಂ ಸುಚರಿತಂ ಪೂರೇನ್ತಸ್ಸೇವ ಯಸ್ಮಾ ಆಜೀವಟ್ಠಮಕಂ
ಸೀಲಂ ಪೂರೇತಿ, ನ ಇತರಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತದುಭಯಾನನ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ವುತ್ತೋ। ಏವಂ
ವಿಸುದ್ಧಾಜೀವೇನ ಪನ ‘‘ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಮೇ ಆಜೀವೋ’’ತಿ ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ಪರಿತೋಸಂ ಕತ್ವಾ
ಸುತ್ತಪಮತ್ತೇನ ವಿಹರಿತುಂ ನ ಯುತ್ತಂ, ಅಥ ಖೋ ‘‘ಸಬ್ಬಿರಿಯಾಪಥೇಸು ಇದಂ ವೀರಿಯಂ
ಸಮಾರಭಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ತದನನ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವುತ್ತೋ। ತತೋ
‘‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇನಪಿ ಕಾಯಾದೀಸು ಚತೂಸು ವತ್ಥೂಸು ಸತಿ ಸೂಪಟ್ಠಿತಾ ಕಾತಬ್ಬಾ’’ತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ತದನನ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಸತಿ
ದೇಸಿತಾ। ಯಸ್ಮಾ ಪನೇವಂ ಸೂಪಟ್ಠಿತಾ ಸತಿ ಸಮಾಧಿಸ್ಸುಪಕಾರಾನುಪಕಾರಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಗತಿಯೋ
ಸಮನ್ನೇಸಿತ್ವಾ ಪಹೋತಿ ಏಕತ್ತಾರಮ್ಮಣೇ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಾತುಂ, ತಸ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾಸತಿಯಾ
ಅನನ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ದೇಸಿತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಏತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯಾತಿ ಏತೇಸಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಕಿರಿಯತ್ಥಾಯ।


ದ್ವೇ ಪಬ್ಬಜಿತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ


೩೭೬-೩೭೭. ಏಕಮಿದಾಹನ್ತಿ
ಇದಂ ಕಸ್ಮಾ ಆರದ್ಧಂ? ಅಯಂ ಕಿರ ರಾಜಾ – ‘‘ರೂಪಂ ಅತ್ತಾ’’ತಿ ಏವಂಲದ್ಧಿಕೋ, ತೇನಸ್ಸ
ದೇಸನಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಾಧಿಮುಚ್ಚತಿ। ಅಥ ಭಗವತಾ ತಸ್ಸ ಲದ್ಧಿಯಾ ಆವಿಕರಣತ್ಥಂ ಏಕಂ ಕಾರಣಂ
ಆಹರಿತುಂ ಇದಮಾರದ್ಧಂ। ತತ್ರಾಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ‘‘ಅಹಂ ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಘೋಸಿತಾರಾಮೇ
ವಿಹರಾಮಿ, ತತ್ರ ವಸನ್ತಂ ಮಂ ತೇ ದ್ವೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು। ಅಥಾಹಂ ತೇಸಂ
ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತನ್ತಿಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ಕಥೇನ್ತೋ ಇದಮವೋಚಂ – ‘‘ಆವುಸೋ,
ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ನಾಮ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಏವರೂಪಸ್ಸ ಸತ್ಥು ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಏವಂ ತಿವಿಧಂ
ಸೀಲಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀನಿ ಪತ್ವಾ ಠಿತೋ ‘ತಂ ಜೀವ’ನ್ತಿಆದೀನಿ ವದೇಯ್ಯ, ಯುತ್ತಂ
ನು ಖೋ ಏತಮಸ್ಸಾ’’ತಿ? ತತೋ ತೇಹಿ ‘‘ಯುತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅಹಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಆವುಸೋ,
ಏವಂ ಜಾನಾಮಿ, ಏವಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಅಥ ಚ ಪನಾಹಂ ನ ವದಾಮೀ’’ತಿ ತಂ ವಾದಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ
ಉತ್ತರಿ ಖೀಣಾಸವಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಏವಂ ವತ್ತುಂ ನ ಯುತ್ತ’’ನ್ತಿ ಅವೋಚಂ। ತೇ ಮಮ
ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಅತ್ತಮನಾ ಅಹೇಸುನ್ತಿ। ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸೋಪಿ ಅತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ । ತೇನಾಹ – ‘‘ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ। ಅತ್ತಮನೋ ಓಟ್ಠದ್ಧೋ ಲಿಚ್ಛವೀ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದೀ’’ತಿ।


ಇತಿ ಸುಮಙ್ಗಲವಿಲಾಸಿನಿಯಾ ದೀಘನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯಂ


ಮಹಾಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।


















೩. ಅಮ್ಬಟ್ಠಸುತ್ತಂ

೪. ಸೋಣದಣ್ಡಸುತ್ತಂ
೫. ಕೂಟದನ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬. ಮಹಾಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೭. ಜಾಲಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ


೭. ಜಾಲಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ


ದ್ವೇ ಪಬ್ಬಜಿತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ


೩೭೮. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ…ಪೇ॰… ಕೋಸಮ್ಬಿಯನ್ತಿ ಜಾಲಿಯಸುತ್ತಂ। ತತ್ರಾಯಂ ಅಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಾ। ಘೋಸಿತಾರಾಮೇತಿ
ಘೋಸಿತೇನ ಸೇಟ್ಠಿನಾ ಕತೇ ಆರಾಮೇ। ಪುಬ್ಬೇ ಕಿರ ಅಲ್ಲಕಪ್ಪರಟ್ಠಂ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ। ತತೋ
ಕೋತೂಹಲಿಕೋ ನಾಮ ದಲಿದ್ದೋ ಛಾತಕಭಯೇನ ಸಪುತ್ತದಾರೋ ಅವನ್ತಿರಟ್ಠಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಪುತ್ತಂ
ವಹಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ, ಮಾತಾ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗತಾ, ತೇ
ಏಕಂ ಗೋಪಾಲಕಗಾಮಂ ಪವಿಸಿಂಸು। ಗೋಪಾಲಕೇನ ಚ ತದಾ ಬಹುಪಾಯಾಸೋ ಪಟಿಯತ್ತೋ ಹೋತಿ, ತೇ ತತೋ
ಪಾಯಾಸಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಂಸು। ಅಥ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಬಲವಪಾಯಾಸಂ ಭುತ್ತೋ ಜೀರಾಪೇತುಂ
ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ರತ್ತಿಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಸುನಖಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ
ಗಹೇತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುರೋ ಜಾತೋ, ಸೋ ಗೋಪಾಲಕಸ್ಸ ಪಿಯೋ ಅಹೋಸಿ। ಗೋಪಾಲಕೋ ಚ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ
ಉಪಟ್ಠಹತಿ। ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋಪಿ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಕುಕ್ಕುರಸ್ಸ ಏಕೇಕಂ ಪಿಣ್ಡಂ
ದೇತಿ, ಸೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ಸಿನೇಹಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಗೋಪಾಲಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಣ್ಣಸಾಲಮ್ಪಿ
ಗಚ್ಛತಿ। ಗೋಪಾಲಕೇ ಅಸನ್ನಿಹಿತೇ ಭತ್ತವೇಲಾಯಂ ಸಯಮೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾಲಾರೋಚನತ್ಥಂ
ಪಣ್ಣಸಾಲದ್ವಾರೇ ಭುಸ್ಸತಿ, ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇಪಿ ಚಣ್ಡಮಿಗೇ ದಿಸ್ವಾ ಭುಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪಲಾಪೇತಿ।
ಸೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ಮುದುಕೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಕಾಲಂಕತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ
ತತ್ರಸ್ಸ ಘೋಸಕದೇವಪುತ್ತೋ ತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ। ಸೋ ದೇವಲೋಕತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ
ಏಕಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಘರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ। ತಂ ಅಪುತ್ತಕೋ ಸೇಟ್ಠಿ ತಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಧನಂ ದತ್ವಾ
ಪುತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ। ಅಥ ಅತ್ತನೋ ಪುತ್ತೇ ಜಾತೇ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಘಾತಾಪೇತುಂ
ಉಪಕ್ಕಮಿ। ಸೋ ಪುಞ್ಞವನ್ತತಾಯ ಸತ್ತಸುಪಿ ಠಾನೇಸು ಮರಣಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ಅವಸಾನೇ ಏಕಾಯ
ಸೇಟ್ಠಿಧೀತಾಯ ವೇಯ್ಯತ್ತಿಯೇನ ಲದ್ಧಜೀವಿತೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಪಿತುಅಚ್ಚಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ
ಪತ್ವಾ ಘೋಸಕಸೇಟ್ಠಿ ನಾಮ ಜಾತೋ। ಅಞ್ಞೇಪಿ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಕುಕ್ಕುಟಸೇಟ್ಠಿ , ಪಾವಾರಿಯಸೇಟ್ಠೀತಿ ದ್ವೇ ಸೇಟ್ಠಿನೋ ಅತ್ಥಿ, ಇಮಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ತಯೋ ಅಹೇಸುಂ।


ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಹಿಮವನ್ತತೋ ಪಞ್ಚಸತತಾಪಸಾ ಸರೀರಸನ್ತಪ್ಪನತ್ಥಂ ಅನ್ತರನ್ತರಾಕೋಸಮ್ಬಿಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ ,
ತೇಸಂ ಏತೇ ತಯೋ ಸೇಟ್ಠೀ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಉಯ್ಯಾನೇಸು ಪಣ್ಣಕುಟಿಯೋ ಕತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾನಂ
ಕರೋನ್ತಿ। ಅಥೇಕದಿವಸಂ ತೇ ತಾಪಸಾ ಹಿಮವನ್ತತೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾ ಮಹಾಕನ್ತಾರೇ ತಸಿತಾ ಕಿಲನ್ತಾ
ಏಕಂ ಮಹನ್ತಂ ವಟರುಕ್ಖಂ ಪತ್ವಾ ತತ್ಥ ಅಧಿವತ್ಥಾಯ ದೇವತಾಯ ಸನ್ತಿಕಾ ಸಙ್ಗಹಂ
ಪಚ್ಚಾಸಿಸನ್ತಾ ನಿಸೀದಿಂಸು। ದೇವತಾ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರವಿಭೂಸಿತಂ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ ತೇಸಂ
ಪಾನೀಯಪಾನಕಾದೀನಿ ದತ್ವಾ ಕಿಲಮಥಂ ಪಟಿವಿನೋದೇಸಿ, ಏತೇ ದೇವತಾಯಾನುಭಾವೇನ ವಿಮ್ಹಿತಾ
ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ದೇವತೇ, ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತಯಾ ಅಯಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಲದ್ಧಾ’’ತಿ?
ದೇವತಾ ಆಹ – ‘‘ಲೋಕೇ ಬುದ್ಧೋ ನಾಮ ಭಗವಾ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ಸೋ ಏತರಹಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ,
ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ತಂ ಉಪಟ್ಠಹತಿ। ಸೋ ಉಪೋಸಥದಿವಸೇಸು ಅತ್ತನೋ ಭತಕಾನಂ
ಪಕತಿಭತ್ತವೇತನಮೇವ ದತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಂ ಕಾರಾಪೇಸಿ। ಅಥಾಹಂ ಏಕದಿವಸಂ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ
ಪಾತರಾಸತ್ಥಾಯ ಆಗತೋ ಕಞ್ಚಿ ಭತಕಕಮ್ಮಂ ಅಕರೋನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ – ‘ಅಜ್ಜ ಮನುಸ್ಸಾ ಕಸ್ಮಾ
ಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೋನ್ತೀ’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಂ। ತಸ್ಸ ಮೇ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ। ಅಥಾಹಂ ಏತದವೋಚಂ –
‘ಇದಾನಿ ಉಪಡ್ಢದಿವಸೋ ಗತೋ, ಸಕ್ಕಾ ನು ಖೋ ಉಪಡ್ಢುಪೋಸಥಂ ಕಾತು’ನ್ತಿ। ತತೋ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ
ಪಟಿವೇದೇತ್ವಾ ‘‘ಸಕ್ಕಾ ಕಾತು’’ನ್ತಿ ಆಹ। ಸ್ವಾಹಂ ಉಪಡ್ಢದಿವಸಂ ಉಪಡ್ಢುಪೋಸಥಂ
ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ತದಹೇವ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಇಮಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಲಭಿ’’ನ್ತಿ।


ಅಥ ತೇ ತಾಪಸಾ ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಕಿರ ಉಪ್ಪನ್ನೋ’’ತಿ
ಸಞ್ಜಾತಪೀತಿಪಾಮೋಜ್ಜಾ ತತೋವ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತುಕಾಮಾ ಹುತ್ವಾಪಿ – ‘‘ಬಹುಕಾರಾ ನೋ
ಉಪಟ್ಠಾಕಸೇಟ್ಠಿನೋ ತೇಸಮ್ಪಿ ಇಮಮತ್ಥಮಾರೋಚೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ
ಕೋಸಮ್ಬಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠೀಹಿ ಕತಸಕ್ಕಾರಬಹುಮಾನಾ ‘‘ತದಹೇವ ಮಯಂ ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು।
‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ತುರಿತಾತ್ಥ, ನನು ತುಮ್ಹೇ ಪುಬ್ಬೇ ಚತ್ತಾರೋ ಪಞ್ಚ ಮಾಸೇ ವಸಿತ್ವಾ
ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸುಂ। ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಹೇವ
ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ‘‘ಗಚ್ಛಾಮ ಮಯಂ, ತುಮ್ಹೇ ಸಣಿಕಂ ಆಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಸಾವತ್ಥಿಂ
ಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು। ತೇಪಿ ಸೇಟ್ಠಿನೋ
ಪಞ್ಚಸತಪಞ್ಚಸತಸಕಟಪರಿವಾರಾ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಾನಾದೀನಿ
ದತ್ವಾ ಕೋಸಮ್ಬಿಂ ಆಗಮನತ್ಥಾಯ ಭಗವನ್ತಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚಾಗಮ್ಮ ತಯೋ ವಿಹಾರೇ ಕಾರೇಸುಂ।
ತೇಸು ಕುಕ್ಕುಟಸೇಟ್ಠಿನಾ ಕತೋ ಕುಕ್ಕುಟಾರಾಮೋ ನಾಮ, ಪಾವಾರಿಯಸೇಟ್ಠಿನಾ ಕತೋ
ಪಾವಾರಿಕಮ್ಬವನಂ ನಾಮ, ಘೋಸಿತಸೇಟ್ಠಿನಾ ಕತೋ ಘೋಸಿತಾರಾಮೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ। ತಂ ಸನ್ಧಾಯ
ವುತ್ತಂ – ‘‘ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಘೋಸಿತಾರಾಮೇ’’ತಿ।


ಮುಣ್ಡಿಯೋತಿ ಇದಂ ತಸ್ಸ ನಾಮಂ। ಜಾಲಿಯೋತಿ ಇದಮ್ಪಿ ಇತರಸ್ಸ ನಾಮಮೇವ। ಯಸ್ಮಾ ಪನಸ್ಸ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ದಾರುಮಯೇನ ಪತ್ತೇನ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರತಿ, ತಸ್ಮಾ ದಾರುಪತ್ತಿಕನ್ತೇವಾಸೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಏತದವೋಚುನ್ತಿ
ಉಪಾರಮ್ಭಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ವಾದಂ ಆರೋಪೇತುಕಾಮಾ ಹುತ್ವಾ ಏತದವೋಚುಂ। ಇತಿ ಕಿರ ನೇಸಂ ಅಹೋಸಿ,
ಸಚೇ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ‘‘ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ ವಕ್ಖತಿ, ಅಥಸ್ಸ ಮಯಂ ಏತಂ ವಾದಂ
ಆರೋಪೇಸ್ಸಾಮ – ‘‘ಭೋ ಗೋತಮ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಲದ್ಧಿಯಾ ಇಧೇವ ಸತ್ತೋ ಭಿಜ್ಜತಿ, ತೇನ ವೋ ವಾದೋ
ಉಚ್ಛೇದವಾದೋ ಹೋತೀ’’ತಿ। ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ
ಸರೀರ’’ನ್ತಿ ವಕ್ಖತಿ, ಅಥಸ್ಸೇತಂ ವಾದಂ ಆರೋಪೇಸ್ಸಾಮ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಾದೇ ರೂಪಂ
ಭಿಜ್ಜತಿ, ನ ಸತ್ತೋ ಭಿಜ್ಜತಿ। ತೇನ ವೋ ವಾದೇ ಸತ್ತೋ ಸಸ್ಸತೋ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ। ಅಥ ಭಗವಾ
‘‘ಇಮೇ ವಾದಾರೋಪನತ್ಥಾಯ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ಮಮ ಸಾಸನೇ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಅನ್ತೇ ಅನುಪಗಮ್ಮ
ಮಜ್ಝಿಮಾ ಪಟಿಪದಾ ಅತ್ಥೀತಿ ನ ಜಾನನ್ತಿ, ಹನ್ದ ನೇಸಂ ಪಞ್ಹಂ ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ
ತಸ್ಸಾಯೇವ ಪಟಿಪದಾಯ ಆವಿಭಾವತ್ಥಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ತೇನ
ಹಾವುಸೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।


೩೭೯-೩೮೦. ತತ್ಥ ಕಲ್ಲಂ ನು ಖೋ ತಸ್ಸೇತಂ ವಚನಾಯಾತಿ ತಸ್ಸೇತಂ ಸದ್ಧಾಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ತಿವಿಧಂ ಸೀಲಂ ಪರಿಪೂರೇತ್ವಾ ಪಠಮಜ್ಝಾನಂ
ಪತ್ತಸ್ಸ ಯುತ್ತಂ ನು ಖೋ ಏತಂ ವತ್ತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ
ಪುಥುಜ್ಜನೋ ನಾಮ ಯಸ್ಮಾ ನಿಬ್ಬಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಕದಾಚಿ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯಾತಿ
ಮಞ್ಞಮಾನಾ – ‘‘ಕಲ್ಲಂ ತಸ್ಸೇತಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು। ಅಥ ಚ ಪನಾಹಂ ನ ವದಾಮೀತಿ ಅಹಂ ಏತಮೇವಂ ಜಾನಾಮಿ, ನೋ ಚ ಏವಂ ವದಾಮಿ, ಅಥ ಖೋ ಕಸಿಣಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಭಾವೇನ್ತಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಬಲೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಮಹಗ್ಗತಚಿತ್ತಮೇತನ್ತಿ ಸಞ್ಞಂ ಠಪೇಸಿಂ। ಕಲ್ಲಂ ತಸ್ಸೇತನ್ತಿ
ಇದಂ ತೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ – ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಖೀಣಾಸವೋ ವಿಗತಸಮ್ಮೋಹೋ ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ, ತಸ್ಮಾ ನ
ಯುತ್ತಂ ತಸ್ಸೇತಂ ವತ್ತು’’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನಾ ವದನ್ತಿ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ।


ಇತಿ ಸುಮಙ್ಗಲವಿಲಾಸಿನಿಯಾ ದೀಘನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯಂ


ಜಾಲಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।



Recognizing the 4 Major Types of Cancer

Cancer
Cancerous cells


alt
Carcinoma of the breast (Breast cancer)


Cancer
Bone marrow sample of leukemia patient


Cancer
Muscle tissue sarcoma


Cancer
Hodgkin’s lymphoma

circulation


10 Feldenkrais Exercises You Should Know

Feldenkrais

Feldenkrais


FeldenkraisFeldenkraisFeldenkraisFeldenkraisFeldenkraisFeldenkraisFeldenkraisFeldenkrais





FeldenkraisFeldenkrais





comments (0)