Discovery of Metteyya the Awakened One with Awareness Universe(FOAINDMAOAU)
From Analytic Insight Net - FREE Online Tipiṭaka Law Research & Practice University in
 116 CLASSICAL LANGUAGES in BUDDHA'S own Words through http://sarvajan.ambedkar.orgat 668, 5A main Road, 8th Cross, HAL 3rd Stage, Punya Bhumi Bengaluru- Magadhi Karnataka State -PRABUDDHA BHARAT
Categories:

Archives:
Meta:
01/03/16
1734 Mon Jan 04 2016 FREE Online A1 (Awakened One) Tipiṭaka Research & Practice University in Visual Format (FOA1TRPUVF) through 
http://sarvajan.ambedkar.org email: aonesolarpower@gmail.com http://www.tipitaka.org/knda/ Talking Book in Kannada - Buddha11:06 mins The story of Gautham Buddha, the founder of one of the major religions in the world - Buddhism, it depicts his journey from a prince to an awakened being. https://www.youtube.com/watch?v=0s00yLd4nNc The quotes of Lord Buddha in kannada language.- 2:03 minsTipiṭaka (Kannada)ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ)ಅಟ್ಠಕಥಾವಿನಯಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ)ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ)ದೀಘ ನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ)ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧವಗ್ಗ-ಅಟ್ಠಕಥಾ ಗನ್ಥಾರಮ್ಭಕಥಾ ೧. ಬ್ರಹ್ಮಜಾಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೨. ಸಾಮಞ್ಞಫಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೩. ಅಮ್ಬಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೪. ಸೋಣದಣ್ಡಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೫. ಕೂಟದನ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೬. ಮಹಾಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೭. ಜಾಲಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೮. ಮಹಾಸೀಹನಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೯. ಪೋಟ್ಠಪಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೧೦. ಸುಭಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೧೧. ಕೇವಟ್ಟಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೧೨. ಲೋಹಿಚ್ಚಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೧೩. ತೇವಿಜ್ಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ಮಹಾವಗ್ಗ-ಅಟ್ಠಕಥಾ೧. ಮಹಾಪದಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ೨. ಮಹಾನಿದಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
Filed under: General, Sutta Pitaka, Tipiṭaka
Posted by: site admin @ 5:16 pm

1734 Mon Jan 04 2016


FREE Online A1 (Awakened One) Tipiṭaka Research & Practice University
in Visual Format (FOA1TRPUVF)  
through 
http://sarvajan.ambedkar.org



email:

aonesolarpower@gmail.com



http://www.tipitaka.org/knda/

Talking Book in Kannada - Buddha11:06 mins

The story of Gautham Buddha, the founder of one of the major religions
in the world - Buddhism, it depicts his journey from a prince to an awakened being.

https://www.youtube.com/watch?v=0s00yLd4nNc
The quotes of Lord Buddha in kannada language.- 2:03 min
s
Tipiṭaka (Kannada)ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ)ಅಟ್ಠಕಥಾವಿನಯಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ)ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ)ದೀಘ ನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ)ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧವಗ್ಗ-ಅಟ್ಠಕಥಾ

ಮಹಾವಗ್ಗ-ಅಟ್ಠಕಥಾ೧. ಮಹಾಪದಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨. ಮಹಾನಿದಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ


೨. ಮಹಾನಿದಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ


ನಿದಾನವಣ್ಣನಾ


೯೫. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ…ಪೇ॰… ಕುರೂಸೂತಿ ಮಹಾನಿದಾನಸುತ್ತಂ। ತತ್ರಾಯಂ ಅನುತ್ತಾನಪದವಣ್ಣನಾ। ಕುರೂಸು ವಿಹರತೀತಿ
ಕುರೂ ನಾಮ ಜಾನಪದಿನೋ ರಾಜಕುಮಾರಾ, ತೇಸಂ ನಿವಾಸೋ ಏಕೋಪಿ ಜನಪದೋ ರುಳ್ಹೀಸದ್ದೇನ
‘‘ಕುರೂ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ತಸ್ಮಿಂ ಕುರೂಸು ಜನಪದೇ। ಅಟ್ಠಕಥಾಚರಿಯಾ ಪನಾಹು –
ಮನ್ಧಾತುಕಾಲೇ ತೀಸು ದೀಪೇಸು ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಜಮ್ಬುದೀಪೋ ನಾಮ
ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಮಹಾಸಾವಕಚಕ್ಕವತ್ತಿಪ್ಪಭುತೀನಂ ಉತ್ತಮಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಭೂಮಿ
ಉತ್ತಮದೀಪೋ ಅತಿರಮಣೀಯೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ರಞ್ಞಾ ಮನ್ಧಾತುಚಕ್ಕವತ್ತಿನಾ ಚಕ್ಕರತನಂ
ಪುರಕ್ಖತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ದೀಪೇ ಅನುಸಂಯಾಯನ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಗಮಂಸು। ತತೋ ರಾಜಾ
ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಮನುಸ್ಸಲೋಕತೋ ರಮಣೀಯತರಂ ಠಾನ’’ನ್ತಿ। ಕಸ್ಮಾ
ದೇವ ಏವಂ ಭಣಸಿ? ಕಿಂ ನ ಪಸ್ಸಸಿ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಆನುಭಾವಂ, ನನು ಏತೇಸಂ ಠಾನಂ ಇತೋ
ರಮಣೀಯತರನ್ತಿ? ರಾಜಾ ಚಕ್ಕರತನಂ ಪುರಕ್ಖತ್ವಾ ತತ್ಥ ಅಗಮಾಸಿ। ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾನೋ –
‘‘ಮನ್ಧಾತುಮಹಾರಾಜಾ ಆಗತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾವ ‘‘ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ ರಾಜಾ, ನ ಸಕ್ಕಾ
ಯುದ್ಧೇನ ಪಟಿಬಾಹಿತು’’ನ್ತಿ ಸಕಂ ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾತೇಸುಂ। ಸೋ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪುನ ಪುಚ್ಛಿ –
‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಇತೋ ರಮಣೀಯತರಂ ಠಾನ’’ನ್ತಿ?


ಅಥಸ್ಸ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ಕಥಯಿಂಸು। ‘‘ತಾವತಿಂಸಭವನಂ, ದೇವ, ಇತೋ
ರಮಣೀಯತರಂ। ತತ್ಥ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವರಞ್ಞೋ ಇಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾನೋ ಪರಿಚಾರಕಾ
ದೋವಾರಿಕಭೂಮಿಯಂ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ, ತಸ್ಸಿಮಾನಿ
ಉಪಭೋಗಟ್ಠಾನಾನಿ – ಯೋಜನಸಹಸ್ಸುಬ್ಬೇಧೋ ವೇಜಯನ್ತೋ ಪಾಸಾದೋ, ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧಾ
ಸುಧಮ್ಮಾ ದೇವಸಭಾ, ದಿಯಡ್ಢಯೋಜನಸತಿಕೋ ವೇಜಯನ್ತರಥೋ ತಥಾ ಏರಾವಣೋ ಹತ್ಥೀ ,
ದಿಬ್ಬರುಕ್ಖಸಹಸ್ಸಪ್ಪಟಿಮಣ್ಡಿತಂ ನನ್ದನವನಂ, ಚಿತ್ತಲತಾವನಂ, ಫಾರುಸಕವನಂ,
ಮಿಸ್ಸಕವನಂ, ಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧೋ ಪಾರಿಚ್ಛತ್ತಕೋ ಕೋವಿಳಾರೋ, ತಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ
ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಾಯಾಮಾ ಪಞ್ಞಾಸಯೋಜನವಿತ್ಥತಾ ಪಞ್ಚದಸಯೋಜನುಬ್ಬೇಧಾ ಜಯಕುಸುಮಪುಪ್ಫವಣ್ಣಾ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಸಿಲಾ, ಯಸ್ಸಾ ಮುದುತಾಯ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ನಿಸೀದತೋ ಉಪಡ್ಢಕಾಯೋ ಅನುಪವಿಸತೀ’’ತಿ।


ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತುಕಾಮೋ
ಚಕ್ಕರತನಂ ಅಬ್ಭುಕ್ಕಿರಿ। ತಂ ಆಕಾಸೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ। ಅಥ
ದ್ವಿನ್ನಂ ದೇವಲೋಕಾನಂ ವೇಮಜ್ಝತೋ ಚಕ್ಕರತನಂ ಓತರಿತ್ವಾ ಪಥವಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ ಸದ್ಧಿಂ
ಪರಿಣಾಯಕರತನಪಮುಖಾಯ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ। ರಾಜಾ ಏಕಕೋವ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ಅಗಮಾಸಿ।
ಸಕ್ಕೋ – ‘‘ಮನ್ಧಾತಾ ಆಗತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾವ ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಕತ್ವಾ – ‘‘ಸ್ವಾಗತಂ,
ತೇ ಮಹಾರಾಜ, ಸಕಂ ತೇ ಮಹಾರಾಜ, ಅನುಸಾಸ ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ನಾಟಕೇಹಿ ರಜ್ಜಂ
ದ್ವೇ ಭಾಗೇ ಕತ್ವಾ ಏಕಂ ಭಾಗಮದಾಸಿ। ರಞ್ಞೋ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಮತ್ತಸ್ಸೇವ
ಮನುಸ್ಸಭಾವೋ ವಿಗಚ್ಛಿ, ದೇವಭಾವೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ। ತಸ್ಸ ಕಿರ ಸಕ್ಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ
ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಸಿಲಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಅಕ್ಖಿನಿಮಿಸಮತ್ತೇನ ನಾನತ್ತಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ। ತಂ
ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇನ್ತಾ ದೇವಾ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಚ ತಸ್ಸ ಚ ನಾನತ್ತೇ ಮುಯ್ಹನ್ತಿ। ಸೋ ತತ್ಥ
ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಮಾನೋ ಯಾವ ಛತ್ತಿಂಸ ಸಕ್ಕಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಚುತಾ, ತಾವ ರಜ್ಜಂ
ಕಾರೇತ್ವಾ ಅತಿತ್ತೋವ ಕಾಮೇಹಿ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಉಯ್ಯಾನೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ವಾತಾತಪೇನ
ಫುಟ್ಠಗತ್ತೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ।


ಚಕ್ಕರತನೇ ಪನ ಪುನ ಪಥವಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಿತೇ ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ
ಸುವಣ್ಣಪಟ್ಟೇ ಮನ್ಧಾತು ಉಪಾಹನಂ ಲಿಖಾಪೇತ್ವಾ ಇದಂ ಮನ್ಧಾತು ರಜ್ಜನ್ತಿ ರಜ್ಜಮನುಸಾಸಿ।
ತೇಪಿ ತೀಹಿ ದೀಪೇಹಿ ಆಗತಮನುಸ್ಸಾ ಪುನ ಗನ್ತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಪರಿಣಾಯಕರತನಂ
ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ – ‘‘ದೇವ, ಮಯಂ ರಞ್ಞೋ ಆನುಭಾವೇನ ಆಗತಾ, ಇದಾನಿ ಗನ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮ,
ವಸನಟ್ಠಾನಂ ನೋ ದೇಹೀ’’ತಿ ಯಾಚಿಂಸು। ಸೋ ತೇಸಂ ಏಕಮೇಕಂ ಜನಪದಮದಾಸಿ। ತತ್ಥ
ಪುಬ್ಬವಿದೇಹತೋ ಆಗತಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಆವಸಿತಪದೇಸೋ ತಾಯೇವ ಪುರಿಮಸಞ್ಞಾಯ –
‘‘ವಿದೇಹರಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ನಾಮಂ ಲಭಿ, ಅಪರಗೋಯಾನತೋ ಆಗತಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಆವಸಿತಪದೇಸೋ
‘‘ಅಪರನ್ತಜನಪದೋ’’ತಿ ನಾಮಂ ಲಭಿ, ಉತ್ತರಕುರುತೋ ಆಗತಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಆವಸಿತಪದೇಸೋ
‘‘ಕುರುರಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ನಾಮಂ ಲಭಿ, ಬಹುಕೇ ಪನ ಗಾಮನಿಗಮಾದಯೋ ಉಪಾದಾಯ ಬಹುವಚನೇನ ವೋಹರಿಯತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಕುರೂಸು ವಿಹರತೀ’’ತಿ।


ಕಮ್ಮಾಸಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ಕುರೂನಂ ನಿಗಮೋತಿ ಕಮ್ಮಾಸಧಮ್ಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕೇಚಿ ಧ-ಕಾರಸ್ಸ ದ-ಕಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ವಣ್ಣಯನ್ತಿ। ಕಮ್ಮಾಸೋ ಏತ್ಥ ದಮಿತೋತಿ ಕಮ್ಮಾಸದಮ್ಮೋ। ಕಮ್ಮಾಸೋತಿ
ಕಮ್ಮಾಸಪಾದೋ ಪೋರಿಸಾದೋ ವುಚ್ಚತಿ। ತಸ್ಸ ಕಿರ ಪಾದೇ ಖಾಣುಕೇನ ವಿದ್ಧಟ್ಠಾನೇ ವಣೋ
ರುಹನ್ತೋ ಚಿತ್ತದಾರುಸದಿಸೋ ಹುತ್ವಾ ರುಹಿ। ತಸ್ಮಾ ಕಮ್ಮಾಸಪಾದೋತಿ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ। ಸೋ ಚ
ತಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇ ದಮಿತೋ ಪೋರಿಸಾದಭಾವತೋ ಪಟಿಸೇಧಿತೋ । ಕೇನ? ಮಹಾಸತ್ತೇನ। ಕತರಸ್ಮಿಂ ಜಾತಕೇತಿ? ಮಹಾಸುತಸೋಮಜಾತಕೇತಿ ಏಕೇ। ಇಮೇ ಪನ ಥೇರಾ ಜಯದ್ದಿಸಜಾತಕೇತಿ ವದನ್ತಿ। ತದಾ ಹಿ ಮಹಾಸತ್ತೇನ ಕಮ್ಮಾಸಪಾದೋ ದಮಿತೋ। ಯಥಾಹ –


‘‘ಪುತ್ತೋ ಯದಾ ಹೋಮಿ ಜಯದ್ದಿಸಸ್ಸ।


ಪಞ್ಚಾಲರಟ್ಠಧಿಪತಿಸ್ಸ ಅತ್ರಜೋ॥


ಚಜಿತ್ವಾನ ಪಾಣಂ ಪಿತರಂ ಪಮೋಚಯಿಂ।


ಕಮ್ಮಾಸಪಾದಮ್ಪಿ ಚಹಂ ಪಸಾದಯಿ’’ನ್ತಿ॥


ಕೇಚಿ ಪನ ಧ-ಕಾರೇನೇವ ಅತ್ಥಂ
ವಣ್ಣಯನ್ತಿ। ಕುರೂರಟ್ಠವಾಸೀನಂ ಕಿರ ಕುರುವತ್ತಧಮ್ಮೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಕಮ್ಮಾಸೋ ಜಾತೋ, ತಸ್ಮಾ
ತಂ ಠಾನಂ ಕಮ್ಮಾಸೋ ಏತ್ಥ ಧಮ್ಮೋ ಜಾತೋತಿ ಕಮ್ಮಾಸಧಮ್ಮನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ತತ್ಥ
ನಿವಿಟ್ಠನಿಗಮಸ್ಸಾಪಿ ಏತದೇವ ನಾಮಂ। ಭುಮ್ಮವಚನೇನ ಕಸ್ಮಾ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ। ಅವಸನೋಕಾಸತೋ।
ಭಗವತೋ ಕಿರ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಗಮೇ ವಸನೋಕಾಸೋ ಕೋಚಿ ವಿಹಾರೋ ನಾಮ ನಾಹೋಸಿ। ನಿಗಮತೋ ಪನ
ಅಪಕ್ಕಮ್ಮ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಉದಕಸಮ್ಪನ್ನೇ ರಮಣೀಯೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ಮಹಾವನಸಣ್ಡೋ ಅಹೋಸಿ ತತ್ಥ
ಭಗವಾ ವಿಹಾಸಿ, ತಂ ನಿಗಮಂ ಗೋಚರಗಾಮಂ ಕತ್ವಾ। ತಸ್ಮಾ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ –
‘‘ಕುರೂಸು ವಿಹರತಿ ಕಮ್ಮಾಸಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ಕುರೂನಂ ನಿಗಮೋ, ತಂ ಗೋಚರಗಾಮಂ ಕತ್ವಾ’’ತಿ।


ಆಯಸ್ಮಾತಿ ಪಿಯವಚನಮೇತಂ, ಗಾರವವಚನಮೇತಂ। ಆನನ್ದೋತಿ ತಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ನಾಮಂ। ಏಕಮನ್ತನ್ತಿ
ಭಾವನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ – ‘‘ವಿಸಮಂ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ಪರಿವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಅ॰ ನಿ॰
೪.೭೦) ವಿಯ। ತಸ್ಮಾ ಯಥಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ತಥಾ ನಿಸೀದೀತಿ
ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ವಾ ಏತಂ ಉಪಯೋಗವಚನಂ ನಿಸೀದೀತಿ ಉಪಾವಿಸಿ। ಪಣ್ಡಿತಾ ಹಿ ಗರುಟ್ಠಾನಿಯಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಸನಕುಸಲತಾಯ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದನ್ತಿ। ಅಯಞ್ಚ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತರೋ, ತಸ್ಮಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ।


ಕಥಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಪನ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತೀತಿ? ಛ
ನಿಸಜ್ಜದೋಸೇ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ। ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಅತಿದೂರಂ, ಅಚ್ಚಾಸನ್ನಂ, ಉಪರಿವಾತಂ,
ಉನ್ನತಪ್ಪದೇಸಂ, ಅತಿಸಮ್ಮುಖಂ, ಅತಿಪಚ್ಛಾತಿ। ಅತಿದೂರೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹಿ ಸಚೇ ಕಥೇತುಕಾಮೋ
ಹೋತಿ, ಉಚ್ಚಾಸದ್ದೇನ ಕಥೇತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ। ಅಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಸಙ್ಘಟ್ಟನಂ ಕರೋತಿ।
ಉಪರಿವಾತೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಸರೀರಗನ್ಧೇನ ಬಾಧತಿ। ಉನ್ನತಪ್ಪದೇಸೇ ನಿಸಿನ್ನೋ
ಅಗಾರವಂ ಪಕಾಸೇತಿ। ಅತಿಸಮ್ಮುಖಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಸಚೇ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಚಕ್ಖುನಾ ಚಕ್ಖುಂ
ಆಹಚ್ಚ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ ಹೋತಿ। ಅತಿಪಚ್ಛಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಸಚೇ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಗೀವಂ
ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಮಾ ಅಯಮ್ಪಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಭಗವನ್ತಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ
ಕತ್ವಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏತೇ ಛ ನಿಸಜ್ಜದೋಸೇ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ
ದಕ್ಖಿಣಜಾಣುಮಣ್ಡಲಸ್ಸ ಅಭಿಮುಖಟ್ಠಾನೇ ಛಬ್ಬಣ್ಣಾನಂ ಬುದ್ಧರಸ್ಮೀನಂ ಅನ್ತೋ ಪವಿಸಿತ್ವಾ
ಪಸನ್ನಲಾಖಾರಸಂ ವಿಗಾಹನ್ತೋ ವಿಯ ಸುವಣ್ಣಪಟಂ ಪಾರುಪನ್ತೋ ವಿಯ
ರತ್ತುಪ್ಪಲಮಾಲಾವಿತಾನಮಜ್ಝಂ ಪವಿಸನ್ತೋ ವಿಯ ಚ ಧಮ್ಮಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ
ನಿಸೀದಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದೀ’’ತಿ।


ಕಾಯ ಪನ ವೇಲಾಯ, ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಭಗವನ್ತಂ
ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೋತಿ? ಸಾಯನ್ಹವೇಲಾಯಂ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಪಞ್ಹಪುಚ್ಛನಕಾರಣೇನ। ತಂ ದಿವಸಂ
ಕಿರಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಕುಲಸಙ್ಗಹತ್ಥಾಯ ಘರದ್ವಾರೇ ಘರದ್ವಾರೇ ಸಹಸ್ಸಭಣ್ಡಿಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ
ವಿಯ ಕಮ್ಮಾಸಧಮ್ಮಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಸತ್ಥು ವತ್ತಂ
ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸತ್ಥರಿ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಪವಿಟ್ಠೇ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ದಿವಾಟ್ಠಾನಂ
ಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಸು ವತ್ತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತೇಸು ದಿವಾಟ್ಠಾನಂ
ಪಟಿಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಚಮ್ಮಕ್ಖಣ್ಡಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಉದಕತುಮ್ಬತೋ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉದಕೇನ
ಹತ್ಥಪಾದೇ ಸೀತಲೇ ಕತ್ವಾ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಂ
ಸಮಾಪಜ್ಜಿ। ಅಥ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಕಾಲವಸೇನ ಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರೇ ಞಾಣಂ
ಓತಾರೇಸಿ। ಸೋ – ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅನ್ತಂ, ಅನ್ತತೋ
ಪಟ್ಠಾಯ ಆದಿಂ, ಉಭಯನ್ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಜ್ಝಂ, ಮಜ್ಝತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಉಭೋ ಅನ್ತೇ ಪಾಪೇನ್ತೋ
ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ದ್ವಾದಸಪದಂ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಸಮ್ಮಸಿ। ತಸ್ಸೇವಂ ಸಮ್ಮಸನ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರೋ
ವಿಭೂತೋ ಹುತ್ವಾ ಉತ್ತಾನಕುತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ ಉಪಟ್ಠಾಸಿ।


ತತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರೋ ಸಬ್ಬಬುದ್ಧೇಹಿ –
‘ಗಮ್ಭೀರೋ ಚೇವ ಗಮ್ಭೀರಾವಭಾಸೋ ಚಾ’ತಿ ಕಥಿತೋ, ಮಯ್ಹಂ ಖೋ ಪನ ಪದೇಸಞಾಣೇ ಠಿತಸ್ಸ
ಸಾವಕಸ್ಸ ಸತೋ ಉತ್ತಾನೋ ವಿಭೂತೋ ಪಾಕಟೋ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ಮಯ್ಹಂಯೇವ ನು ಖೋ ಏಸ
ಉತ್ತಾನಕೋ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ಉದಾಹು ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪೀ’’ತಿ? ಅಥಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ –
‘‘ಹನ್ದಾಹಂ ಇಮಂ ಪಞ್ಹಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಅದ್ಧಾ ಮೇ ಭಗವಾ ಇಮಂ
ಅತ್ಥುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಲಿನ್ದಂ ಸಿನೇರುಂ ಉಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ವಿಯ ಏಕಂ ಸುತ್ತನ್ತಕಥಂ
ಕಥೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇಸ್ಸತಿ। ಬುದ್ಧಾನಞ್ಹಿ ವಿನಯಪಞ್ಞತ್ತಿಂ, ಭುಮ್ಮನ್ತರಂ, ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ,
ಸಮಯನ್ತರನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಠಾನಾನಿ ಪತ್ವಾ ಗಜ್ಜಿತಂ ಮಹನ್ತಂ ಹೋತಿ, ಞಾಣಂ
ಅನುಪವಿಸತಿ, ಬುದ್ಧಞಾಣಸ್ಸ ಮಹನ್ತಭಾವೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ದೇಸನಾ ಗಮ್ಭೀರಾ ಹೋತಿ ತಿಲಕ್ಖಣಬ್ಭಾಹತಾ ಸುಞ್ಞತಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ’’ತಿ।


ಸೋ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಪಕತಿಯಾವ ಏಕದಿವಸೇ ಸತವಾರಮ್ಪಿ ಸಹಸ್ಸವಾರಮ್ಪಿ
ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೋ ನ ಅಹೇತುಅಕಾರಣೇನ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ, ತಂ ದಿವಸಂ ಪನ ಇಮಂ ಪಞ್ಹಂ
ಗಹೇತ್ವಾ – ‘‘ಇಮಂ ಬುದ್ಧಗನ್ಧಹತ್ಥಿಂ ಆಪಜ್ಜ ಞಾಣಕೋಞ್ಚನಾದಂ ಸೋಸ್ಸಾಮಿ, ಬುದ್ಧಸೀಹಂ
ಆಪಜ್ಜ ಞಾಣಸೀಹನಾದಂ ಸೋಸ್ಸಾಮಿ, ಬುದ್ಧಸಿನ್ಧವಂ ಆಪಜ್ಜ ಞಾಣಪದವಿಕ್ಕಮಂ
ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ದಿವಾಟ್ಠಾನಾ ಉಟ್ಠಾಯ ಚಮ್ಮಕ್ಖಣ್ಡಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಆದಾಯ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಸಾಯನ್ಹವೇಲಾಯಂ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಪಞ್ಹಪುಚ್ಛನಕಾರಣೇನ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೋ’’ತಿ।


ಯಾವ ಗಮ್ಭೀರೋತಿ ಏತ್ಥ ಯಾವಸದ್ದೋ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕಮೇ, ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಪಮಾಣಂ ಗಮ್ಭೀರೋ, ಅತಿಗಮ್ಭೀರೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಗಮ್ಭೀರಾವಭಾಸೋತಿ
ಗಮ್ಭೀರೋವ ಹುತ್ವಾ ಅವಭಾಸತಿ, ದಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏಕಞ್ಹಿ ಉತ್ತಾನಮೇವ ಗಮ್ಭೀರಾವಭಾಸಂ
ಹೋತಿ ಪೂತಿಪಣ್ಣಾದಿವಸೇನ ಕಾಳವಣ್ಣಪುರಾಣಉದಕಂ ವಿಯ। ತಞ್ಹಿ ಜಾಣುಪ್ಪಮಾಣಮ್ಪಿ
ಸತಪೋರಿಸಂ ವಿಯ ದಿಸ್ಸತಿ। ಏಕಂ ಗಮ್ಭೀರಂ ಉತ್ತಾನಾವಭಾಸಂ
ಹೋತಿ ಮಣಿಗಙ್ಗಾಯ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಉದಕಂ ವಿಯ। ತಞ್ಹಿ ಸತಪೋರಿಸಮ್ಪಿ ಜಾಣುಪ್ಪಮಾಣಂ ವಿಯ
ಖಾಯತಿ। ಏಕಂ ಉತ್ತಾನಂ ಉತ್ತಾನಾವಭಾಸಂ ಹೋತಿ ಚಾಟಿಆದೀಸು ಉದಕಂ ವಿಯ। ಏಕಂ ಗಮ್ಭೀರಂ
ಗಮ್ಭೀರಾವಭಾಸಂ ಹೋತಿ ಸಿನೇರುಪಾದಕಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಂ ವಿಯ। ಏವಂ ಉದಕಮೇವ ಚತ್ತಾರಿ
ನಾಮಾನಿ ಲಭತಿ। ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೇ ಪನೇತಂ ನತ್ಥಿ। ಅಯಞ್ಹಿ ಗಮ್ಭೀರೋ ಚೇವ
ಗಮ್ಭೀರಾವಭಾಸೋ ಚಾತಿ ಏಕಮೇವ ನಾಮಂ ಲಭತಿ। ಏವರೂಪೋ ಸಮಾನೋಪಿ ಅಥ ಚ ಪನ ಮೇ
ಉತ್ತಾನಕುತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ ಖಾಯತಿ, ಯದಿದಂ ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ ಭನ್ತೇತಿ। ಏವಂ
ಅತ್ತನೋ ವಿಮ್ಹಯಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ನಿಸೀದಿ।


ಭಗವಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ – ‘‘ಆನನ್ದೋ ಭವಗ್ಗಗ್ಗಹಣಾಯ ಹತ್ಥಂ
ಪಸಾರೇನ್ತೋ ವಿಯ, ಸಿನೇರುಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಮಿಞ್ಜಂ ನೀಹರಿತುಂ ವಾಯಮಮಾನೋ ವಿಯ, ವಿನಾ
ನಾವಾಯ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ತರಿತುಕಾಮೋ ವಿಯ, ಪಥವಿಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಪಥವೋಜಂ ಗಹೇತುಂ
ವಾಯಮಮಾನೋ ವಿಯ ಬುದ್ಧವಿಸಯಪಞ್ಹಂ ಅತ್ತನೋ ಉತ್ತಾನಂ ವದತಿ। ಹನ್ದಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರಭಾವಂ
ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಮಾ ಹೇವನ್ತಿಆದಿಮಾಹ।


ತತ್ಥ ಮಾ ಹೇವನ್ತಿ ಹ-ಕಾರೋ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ। ಏವಂ ಮಾ ಭಣೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಮಾ ಹೇವನ್ತಿ ಚ ಇದಂ ವಚನಂ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಉಸ್ಸಾದೇನ್ತೋಪಿ ಭಣತಿ ಅಪಸಾದೇನ್ತೋಪಿ।


ಉಸ್ಸಾದನಾವಣ್ಣನಾ


ತತ್ಥ ಉಸ್ಸಾದೇನ್ತೋ – ಆನನ್ದ,
ತ್ವಂ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ ವಿಸದಞಾಣೋ, ತೇನ ತೇ ಗಮ್ಭೀರೋಪಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ
ಖಾಯತಿ। ಅಞ್ಞೇಸಂ ಪನೇಸ ಉತ್ತಾನಕೋತಿ ನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬೋ, ಗಮ್ಭೀರೋಯೇವ ಚ
ಗಮ್ಭೀರಾವಭಾಸೋ ಚ। ತತ್ಥ ಚತಸ್ಸೋ ಉಪಮಾ ವದನ್ತಿ। ಛಮಾಸೇ ಸುಭೋಜನರಸಪುಟ್ಠಸ್ಸ ಕಿರ
ಕತಯೋಗಸ್ಸ ಮಹಾಮಲ್ಲಸ್ಸ ಸಮಜ್ಜಸಮಯೇ ಕತಮಲ್ಲಪಾಸಾಣಪರಿಚಯಸ್ಸ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ
ಅನ್ತರಾ ಮಲ್ಲಪಾಸಾಣಂ ದಸ್ಸೇಸುಂ, ಸೋ – ಕಿಂ ಏತನ್ತಿ ಆಹ। ಮಲ್ಲಪಾಸಾಣೋತಿ। ಆಹರಥ
ನನ್ತಿ। ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮಾತಿ ವುತ್ತೇ ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ
ಕುಹಿಂ ಇಮಸ್ಸ ಭಾರಿಯಟ್ಠಾನನ್ತಿ ವತ್ವಾ ದ್ವೀಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ದ್ವೇ ಪಾಸಾಣೇ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ
ಕೀಳಾಗುಳೇ ವಿಯ ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ। ತತ್ಥ ಮಲ್ಲಸ್ಸ ಮಲ್ಲಪಾಸಾಣೋ ಲಹುಕೋಪಿ ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ
ಲಹುಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ। ಛಮಾಸೇ ಸುಭೋಜನರಸಪುಟ್ಠೋ ಮಲ್ಲೋ ವಿಯ ಹಿ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಂ
ಅಭಿನೀಹಾರಸಮ್ಪನ್ನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ, ಯಥಾ ಮಲ್ಲಸ್ಸ ಮಹಾಬಲತಾಯ ಮಲ್ಲಪಾಸಾಣೋ ಲಹುಕೋ,
ಏವಂ ಥೇರಸ್ಸ ಮಹಾಪಞ್ಞತಾಯ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉತ್ತಾನೋ, ಸೋ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಉತ್ತಾನೋತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ।


ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಚ ತಿಮಿನಾಮ ಮಚ್ಛೋ ದ್ವಿಯೋಜನಸತಿಕೋ ತಿಮಿಙ್ಗಲೋ
ತಿಯೋಜನಸತಿಕೋ, ತಿಮಿಪಿಙ್ಗಲೋ ಚತುಯೋಜನಸತಿಕೋ ತಿಮಿರಪಿಙ್ಗಲೋ ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತಿಕೋ, ಆನನ್ದೋ
ತಿಮಿನನ್ದೋ ಅಜ್ಝಾರೋಹೋ ಮಹಾತಿಮೀತಿ ಇಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಯೋಜನಸಹಸ್ಸಿಕಾ। ತತ್ಥ
ತಿಮಿರಪಿಙ್ಗಲೇನೇವ ದೀಪೇನ್ತಿ। ತಸ್ಸ ಕಿರ ದಕ್ಖಿಣಕಣ್ಣಂ ಚಾಲೇನ್ತಸ್ಸ ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತೇ
ಪದೇಸೇ ಉದಕಂ ಚಲತಿ। ತಥಾ ವಾಮಕಣ್ಣಂ। ತಥಾ ನಙ್ಗುಟ್ಠಂ, ತಥಾ ಸೀಸಂ। ದ್ವೇ ಪನ ಕಣ್ಣೇ
ಚಾಲೇತ್ವಾ ನಙ್ಗುಟ್ಠೇನ ಉದಕಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಸೀಸಂ ಅಪರಾಪರಂ ಕತ್ವಾ ಕೀಳಿತುಂ ಆರದ್ಧಸ್ಸ
ಸತ್ತಟ್ಠಯೋಜನಸತೇ ಪದೇಸೇ ಭಾಜನೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಉದ್ಧನೇ ಆರೋಪಿತಂ ವಿಯ ಉದಕಂ ಪಕ್ಕುಥತಿ,
ತಿಯೋಜನಸತಮತ್ತೇ ಪದೇಸೇ ಉದಕಂ ಪಿಟ್ಠಿಂ ಛಾದೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ। ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ –
‘‘ಅಯಂ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ಗಮ್ಭೀರೋತಿ ವದನ್ತಿ ಕುತಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರತಾ, ಮಯಂ
ಪಿಟ್ಠಿಪಟಿಚ್ಛಾದನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಉದಕಂ ನ ಲಭಾಮಾ’’ತಿ। ತತ್ಥ ಕಾಯುಪಪನ್ನಸ್ಸ
ತಿಮಿರಪಿಙ್ಗಲಸ್ಸ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಉತ್ತಾನೋತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ಖುದ್ದಕಮಚ್ಛಾನಂ ಉತ್ತಾನೋತಿ ನ
ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಏವಮೇವ ಞಾಣುಪಪನ್ನಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉತ್ತಾನೋತಿ,
ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಉತ್ತಾನೋತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ।


ಸುಪಣ್ಣರಾಜಾ ಚ ದಿಯಡ್ಢಯೋಜನಸತಿಕೋ,
ತಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣಪಕ್ಖೋ ಪಞ್ಞಾಸಯೋಜನಿಕೋ ಹೋತಿ ತಥಾ ವಾಮಪಕ್ಖೋ, ಪಿಞ್ಛವಟ್ಟಿ
ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಿಕಾ, ಗೀವಾ ತಿಂಸಯೋಜನಿಕಾ, ಮುಖಂ ನವಯೋಜನಂ, ಪಾದಾ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕಾ। ತಸ್ಮಿಂ
ಸುಪಣ್ಣವಾತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಆರದ್ಧೇ ಸತ್ತಟ್ಠಯೋಜನಸತಂ ಠಾನಂ ನಪ್ಪಹೋತಿ। ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ –
‘‘ಅಯಂ ಆಕಾಸೋ ಅನನ್ತೋ ಅನನ್ತೋತಿ ವದನ್ತಿ, ಕುತಸ್ಸ ಅನನ್ತತಾ, ಮಯಂ
ಪಕ್ಖವಾತಪ್ಪಸಾರಣೋಕಾಸಮ್ಪಿ ನ ಲಭಾಮಾ’’ತಿ। ತತ್ಥ ಕಾಯುಪಪನ್ನಸ್ಸ ಸುಪಣ್ಣರಞ್ಞೋ ಆಕಾಸೋ
ಪರಿತ್ತೋತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ಖುದ್ದಕಪಕ್ಖೀನಂ ಪರಿತ್ತೋತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಏವಮೇವ
ಞಾಣುಪಪನ್ನಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉತ್ತಾನೋತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಉತ್ತಾನೋತಿ ನ
ವತ್ತಬ್ಬೋ।


ರಾಹು ಅಸುರಿನ್ದೋ ಪನ ಪಾದನ್ತತೋ ಯಾವ ಕೇಸನ್ತಾ ಯೋಜನಾನಂ
ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಟ್ಠ ಚ ಸತಾನಿ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಬಾಹಾನಂ ಅನ್ತರಂ
ದ್ವಾದಸಯೋಜನಸತಿಕಂ। ಬಹಲತ್ತೇನ ಛಯೋಜನಸತಿಕಂ । ಹತ್ಥಪಾದತಲಾನಿ
ತಿಯೋಜನಸತಿಕಾನಿ, ತಥಾ ಮುಖಂ। ಏಕೇಕಂ ಅಙ್ಗುಲಿಪಬ್ಬಂ ಪಞ್ಞಾಸಯೋಜನಂ, ತಥಾ ಭಮುಕನ್ತರಂ।
ನಲಾಟಂ ತಿಯೋಜನಸತಿಕಂ। ಸೀಸಂ ನವಯೋಜನಸತಿಕಂ। ತಸ್ಸ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಓತಿಣ್ಣಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರಂ
ಉದಕಂ ಜಾಣುಪ್ಪಮಾಣಂ ಹೋತಿ। ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಗಮ್ಭೀರೋ
ಗಮ್ಭೀರೋತಿ ವದನ್ತಿ, ಕುತಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರತಾ, ಮಯಂ ಜಾಣುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಉದಕಂ ನ
ಲಭಾಮಾ’’ತಿ। ತತ್ಥ ಕಾಯುಪಪನ್ನಸ್ಸ ರಾಹುನೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಉತ್ತಾನೋತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ
ಉತ್ತಾನೋತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಏವಮೇವ ಞಾಣುಪಪನ್ನಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ
ಉತ್ತಾನೋತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಉತ್ತಾನೋತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ। ಏತಮತ್ಥಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಗವಾ – ‘‘ಮಾ
ಹೇವಂ, ಆನನ್ದ, ಅವಚ; ಮಾ ಹೇವಂ, ಆನನ್ದ ಅವಚಾ’’ತಿ ಆಹ।


ಥೇರಸ್ಸ ಹಿ ಚತೂಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಗಮ್ಭೀರೋಪಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ
ಉತ್ತಾನೋತಿ ಉಪಟ್ಠಾತಿ। ಕತಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ? ಪುಬ್ಬೂಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ, ತಿತ್ಥವಾಸೇನ,
ಸೋತಾಪನ್ನತಾಯ, ಬಹುಸ್ಸುತಭಾವೇನಾತಿ।


ಪುಬ್ಬೂಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪತ್ತಿಕಥಾ


ಇತೋ ಕಿರ ಸತಸಹಸ್ಸಿಮೇ ಕಪ್ಪೇ ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ। ತಸ್ಸ ಹಂಸವತೀ ನಾಮ ನಗರಂ ಅಹೋಸಿ, ಆನನ್ದೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಪಿತಾ ,
ಸುಮೇಧಾ ನಾಮ ದೇವೀ ಮಾತಾ, ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಉತ್ತರಕುಮಾರೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ। ಸೋ ಪುತ್ತಸ್ಸ
ಜಾತದಿವಸೇ ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪಧಾನಮನುಯುಞ್ಜನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ
ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ – ‘‘ಅನೇಕಜಾತಿಸಂಸಾರ’’ನ್ತಿ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ
ಬೋಧಿಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಪಥವಿಯಂ ಠಪೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಪಾದಂ ಅಭಿನೀಹರಿ। ಅಥ ಪಥವಿಂ
ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಪದುಮಂ ಉಟ್ಠಾಸಿ। ತಸ್ಸ ಧುರಪತ್ತಾನಿ ನವುತಿಹತ್ಥಾನಿ, ಕೇಸರಂ
ತಿಂಸಹತ್ಥಂ, ಕಣ್ಣಿಕಾ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥಾ, ನವಘಟಪ್ಪಮಾಣೋ ರೇಣು ಅಹೋಸಿ।


ಸತ್ಥಾ ಪನ ಉಬ್ಬೇಧತೋ ಅಟ್ಠಪಣ್ಣಾಸಹತ್ಥುಬ್ಬೇಧೋ ಅಹೋಸಿ। ತಸ್ಸ
ಉಭಿನ್ನಂ ಬಾಹಾನಮನ್ತರಂ ಅಟ್ಠಾರಸಹತ್ಥಂ, ನಲಾಟಂ ಪಞ್ಚಹತ್ಥಂ, ಹತ್ಥಪಾದಾ ಏಕಾದಸಹತ್ಥಾ।
ತಸ್ಸ ಏಕಾದಸಹತ್ಥೇನ ಪಾದೇನ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥಾಯ ಕಣ್ಣಿಕಾಯ ಅಕ್ಕನ್ತಮತ್ತಾಯ ನವಘಟಪ್ಪಮಾಣೋ
ರೇಣು ಉಟ್ಠಾಯ ಅಟ್ಠಪಣ್ಣಾಸಹತ್ಥಂ ಪದೇಸಂ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಓಕಿಣ್ಣಮನೋಸಿಲಾಚುಣ್ಣಂ ವಿಯ
ಪಚ್ಚೋಕಿಣ್ಣೋ। ತದುಪಾದಾಯ ಭಗವಾ ಪದುಮುತ್ತರೋತ್ವೇವ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ। ತಸ್ಸ ದೇವಿಲೋ
ಚ ಸುಜಾತೋ ಚ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ಅಹೇಸುಂ। ಅಮಿತಾ ಚ ಅಸಮಾ ಚ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಿಕಾ। ಸುಮನೋ
ನಾಮ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ। ಪದುಮುತ್ತರೋ ಭಗವಾ ಪಿತುಸಙ್ಗಹಂ ಕುರುಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖುಸತಸಹಸ್ಸಪರಿವಾರೋ
ಹಂಸವತಿಯಾ ರಾಜಧಾನಿಯಾ ವಸತಿ।


ಕನಿಟ್ಠಭಾತಾ ಪನಸ್ಸ ಸುಮನಕುಮಾರೋ
ನಾಮ। ತಸ್ಸ ರಾಜಾ ಹಂಸವತಿತೋ ವೀಸತಿಯೋಜನಸತೇ ಠಾನೇ ಭೋಗಗಾಮಂ ಅದಾಸಿ। ಸೋ ಕದಾಚಿ
ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪಿತರಞ್ಚ ಸತ್ಥಾರಞ್ಚ ಪಸ್ಸತಿ। ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಪಚ್ಚನ್ತೋ ಕುಪಿತೋ। ಸುಮನೋ
ರಞ್ಞೋ ಪೇಸೇಸಿ – ‘‘ಪಚ್ಚನ್ತೋ ಕುಪಿತೋ’’ತಿ। ರಾಜಾ ‘‘ಮಯಾ ತ್ವಂ ತತ್ಥ ಕಸ್ಮಾ
ಠಪಿತೋ’’ತಿ ಪಟಿಪೇಸೇಸಿ। ಸೋ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ಚೋರೇ ವೂಪಸಮೇತ್ವಾ – ‘‘ಉಪಸನ್ತೋ, ದೇವ,
ಜನಪದೋ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಪೇಸೇಸಿ। ರಾಜಾ ತುಟ್ಠೋ – ‘‘ಸೀಘಂ ಮಮ ಪುತ್ತೋ ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ ಆಹ।
ತಸ್ಸ ಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾ ಅಮಚ್ಚಾ ಹೋನ್ತಿ। ಸೋ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಮನ್ತೇಸಿ –
‘‘ಮಯ್ಹಂ ಪಿತಾ ತುಟ್ಠೋ, ಸಚೇ ಮೇ ವರಂ ದೇತಿ, ಕಿಂ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ। ಅಥ ನಂ ಏಕಚ್ಚೇ
‘‘ಹತ್ಥಿಂ ಗಣ್ಹಥ, ಅಸ್ಸಂ ಗಣ್ಹಥ, ರಥಂ ಗಣ್ಹಥ, ಜನಪದಂ ಗಣ್ಹಥ, ಸತ್ತರತನಾನಿ
ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು। ಅಪರೇ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಪಥವಿಸ್ಸರಸ್ಸ ಪುತ್ತಾ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಧನಂ ನ
ದುಲ್ಲಭಂ, ಲದ್ಧಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಹಾಯ ಗಮನೀಯಂ, ಪುಞ್ಞಮೇವ ಏಕಂ ಆದಾಯ ಗಮನೀಯಂ;
ತಸ್ಮಾ ತೇ ದೇವೇ ವರಂ ದದಮಾನೇ ತೇಮಾಸಂ ಪದುಮುತ್ತರಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ವರಂ
ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ। ಸೋ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಮಯ್ಹಂ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಾ, ನ ಮಮೇತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅತ್ಥಿ,
ತುಮ್ಹೇಹಿ ಪನ ಉಪ್ಪಾದಿತಂ, ಏವಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಿತರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ
ಪಿತರಾಪಿ ಆಲಿಙ್ಗೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮತ್ಥಕೇ ಚುಮ್ಬಿತ್ವಾ – ‘‘ವರಂ ತೇ ಪುತ್ತ, ದೇಮೀ’’ತಿ
ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಾಧು ಮಹಾರಾಜ, ಇಚ್ಛಾಮಹಂ ಮಹಾರಾಜ ಭಗವನ್ತಂ ತೇಮಾಸಂ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ
ಉಪಟ್ಠಹನ್ತೋ ಜೀವಿತಂ ಅವಞ್ಝಂ ಕಾತುಂ, ಇಮಮೇವ ವರಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ। ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ ತಾತ,
ಅಞ್ಞಂ ವರೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ದೇವ, ಖತ್ತಿಯಾನಂ ನಾಮ ದ್ವೇ ಕಥಾ ನತ್ಥಿ, ಏತಮೇವ ದೇಹಿ, ನ
ಮೇ ಅಞ್ಞೇನತ್ಥೋ’’ತಿ। ತಾತ ಬುದ್ಧಾನಂ ನಾಮ ಚಿತ್ತಂ ದುಜ್ಜಾನಂ, ಸಚೇ ಭಗವಾ ನ
ಇಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ಮಯಾ ದಿನ್ನೇಪಿ ಕಿಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ? ಸೋ – ‘‘ಸಾಧು, ದೇವ, ಅಹಂ ಭಗವತೋ
ಚಿತ್ತಂ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಿಹಾರಂ ಗತೋ।


ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ನಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಭಗವಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ
ಪವಿಟ್ಠೋ ಹೋತಿ। ಸೋ ಮಣ್ಡಲಮಾಳೇ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ। ತೇ ತಂ
ಆಹಂಸು – ‘‘ರಾಜಪುತ್ತ, ಕಸ್ಮಾ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ? ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ, ದಸ್ಸೇಥ ಮೇ
ಭಗವನ್ತನ್ತಿ। ನ ಮಯಂ, ರಾಜಪುತ್ತ, ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತಕ್ಖಣೇ
ಸತ್ಥಾರಂ ದಟ್ಠುಂ ಲಭಾಮಾತಿ। ಕೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಲಭತೀತಿ? ಸುಮನತ್ಥೇರೋ ನಾಮ
ರಾಜಪುತ್ತಾತಿ। ‘‘ಸೋ ಕುಹಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ’’ತಿ। ಥೇರಸ್ಸ ನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ
ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ,
ದಸ್ಸೇಥ ಮೇ’’ತಿ ಆಹ। ಥೇರೋ – ‘‘ಏಹಿ ರಾಜಪುತ್ತಾ’’ತಿ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಂ
ಗನ್ಧಕುಟಿಪರಿವೇಣೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಅಭಿರುಹಿ। ಅಥ ನಂ ಭಗವಾ – ‘‘ಸುಮನ, ಕಸ್ಮಾ
ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ ಆಹ। ರಾಜಪುತ್ತೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಆಗತೋತಿ। ತೇನ ಹಿ ಭಿಕ್ಖು
ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಹೀತಿ। ಥೇರೋ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಸಿ, ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ।
ರಾಜಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಅಕಾಸಿ। ಕದಾ ಆಗತೋಸಿ ರಾಜಪುತ್ತಾತಿ?
ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇಸು ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಪವಿಟ್ಠೇಸು। ಭಿಕ್ಖೂ ಪನ – ‘‘ನ ಮಯಂ
ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತಕ್ಖಣೇ ಭಗವನ್ತಂ ದಟ್ಠುಂ ಲಭಾಮಾ’’ತಿ ಮಂ
ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಪಾಹೇಸುಂ। ಥೇರೋ ಪನ ಏಕವಚನೇನೇವ ದಸ್ಸೇಸಿ। ಥೇರೋ, ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ
ಸಾಸನೇ ವಲ್ಲಭೋ ಮಞ್ಞೇತಿ। ಆಮ ರಾಜಕುಮಾರ, ವಲ್ಲಭೋ ಏಸ ಭಿಕ್ಖು ಮಯ್ಹಂ ಸಾಸನೇತಿ।
ಭನ್ತೇ, ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನೇ ಕಿಂ ಕತ್ವಾ ವಲ್ಲಭೋ ಹೋತೀತಿ? ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಸೀಲಂ
ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಕುಮಾರಾತಿ। ಭಗವಾ, ಅಹಂ ಥೇರೋ ವಿಯ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ
ವಲ್ಲಭೋ ಹೋತುಕಾಮೋ, ತೇಮಾಸಂ ಮೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ ಅಧಿವಾಸೇಥಾತಿ। ಭಗವಾ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ
ತತ್ಥ ಗತೇನ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಅತ್ಥೀತಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸುಞ್ಞಾಗಾರೇ, ಖೋ ರಾಜಕುಮಾರ
ತಥಾಗತಾ ಅಭಿರಮನ್ತೀ’’ತಿ ಆಹ। ಕುಮಾರೋ ‘‘ಅಞ್ಞಾತಂ ಭಗವಾ,
ಅಞ್ಞಾತಂ ಸುಗತಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಮತರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಕಾರೇಮಿ,
ಮಯಾ ಪೇಸಿತೇ ಭಿಕ್ಖುಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಗಹೇತ್ವಾ
ಪಿತುಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ದಿನ್ನಾ ಮೇ, ದೇವ, ಭಗವತಾ ಪಟಿಞ್ಞಾ, ಮಯಾ ಪಹಿತೇ ಭಗವನ್ತಂ
ಪೇಸೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ಪಿತರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಯೋಜನೇ ಯೋಜನೇ ವಿಹಾರಂ ಕಾರೇತ್ವಾ
ವೀಸಯೋಜನಸತಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ನಗರೇ ವಿಹಾರಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿನನ್ತೋ ಸೋಭನಂ ನಾಮ
ಕುಟುಮ್ಬಿಕಸ್ಸ ಉಯ್ಯಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಕಿಣಿತ್ವಾ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ
ವಿಹಾರಂ ಕಾರೇಸಿ। ತತ್ಥ ಭಗವತೋ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಸೇಸಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ
ರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನತ್ಥಾಯ ಕುಟಿಲೇಣಮಣ್ಡಪೇ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಪಾಕಾರಪರಿಕ್ಖೇಪೇ ಕತ್ವಾ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಞ್ಚ ನಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಪಿತುಸನ್ತಿಕಂ ಪೇಸೇಸಿ – ‘‘ನಿಟ್ಠಿತಂ ಮಯ್ಹಂ ಕಿಚ್ಚಂ, ಸತ್ಥಾರಂ ಪಹಿಣಥಾ’’ತಿ।


ರಾಜಾ ಭಗವನ್ತಂ ಭೋಜೇತ್ವಾ – ‘‘ಭಗವಾ, ಸುಮನಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಂ
ನಿಟ್ಠಿತಂ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಗಮನಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸತೀ’’ತಿ ಆಹ। ಭಗವಾ ಸತಸಹಸ್ಸಭಿಕ್ಖುಪರಿವಾರೋ
ಯೋಜನೇ ಯೋಜನೇ ವಿಹಾರೇಸು ವಸಮಾನೋ ಅಗಮಾಸಿ। ಕುಮಾರೋ ‘‘ಸತ್ಥಾ ಆಗತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಯೋಜನಂ
ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಮಾಲಾದೀಹಿ ಪೂಜಯಮಾನೋ ವಿಹಾರಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ –


‘‘ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಮೇ ಕೀತಂ, ಸತಸಹಸ್ಸೇನ ಮಾಪಿತಂ।


ಸೋಭನಂ ನಾಮ ಉಯ್ಯಾನಂ, ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹ ಮಹಾಮುನೀ’’ತಿ॥


ವಿಹಾರಂ ನಿಯ್ಯಾತೇಸಿ। ಸೋ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ದಾನಂ ದತ್ವಾ
ಅತ್ತನೋ ಪುತ್ತದಾರೇ ಚ ಅಮಚ್ಚೇ ಚ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಅಯಂ ಸತ್ಥಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ
ಸನ್ತಿಕಂ ದೂರತೋ ಆಗತೋ, ಬುದ್ಧಾ ಚ ನಾಮ ಧಮ್ಮಗರುನೋ ನ ಆಮಿಸಗರುಕಾ। ತಸ್ಮಾ ಅಹಂ ತೇಮಾಸಂ
ದ್ವೇ ಸಾಟಕೇ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ದಸ ಸೀಲಾನಿ ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ಇಧೇವ ವಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ತುಮ್ಹೇ
ಖೀಣಾಸವಸತಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಇಮಿನಾವ ನೀಹಾರೇನ ತೇಮಾಸಂ ದಾನಂ ದದೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ।


ಸೋ ಸುಮನತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಸಭಾಗೇಯೇವ ಠಾನೇ ವಸನ್ತೋ ಯಂ ಥೇರೋ ಭಗವತೋ ವತ್ತಂ ಕರೋತಿ, ತಂ
ಸಬ್ಬಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಏಕನ್ತವಲ್ಲಭೋ ಏಸ ಥೇರೋ, ಏತಸ್ಸೇವ ಮೇ ಠಾನನ್ತರಂ
ಪತ್ಥೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಉಪಕಟ್ಠಾಯ ಪವಾರಣಾಯ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ
ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಭಿಕ್ಖುಸತಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ತಿಚೀವರಂ ಠಪೇತ್ವಾ
ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಯದೇತಂ ಮಯಾ ಮಗ್ಗೇ
ಯೋಜನನ್ತರಿಕಂ ಯೋಜನನ್ತರಿಕಂ ವಿಹಾರಂ ಕಾರಾಪನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪುಞ್ಞಂ ಕತಂ, ತಂ ನೇವ
ಸಕ್ಕಸಮ್ಪತ್ತಿಂ, ನ ಮಾರಸಮ್ಪತ್ತಿಂ, ನ ಬ್ರಹ್ಮಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪತ್ಥಯನ್ತೇನ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪನ
ಉಪಟ್ಠಾಕಭಾವಂ ಪತ್ಥಯನ್ತೇನ ಕತಂ। ತಸ್ಮಾ ಅಹಮ್ಪಿ, ಭಗವಾ, ಅನಾಗತೇ ಸುಮನತ್ಥೇರೋ ವಿಯ
ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ನಿಪತಿತ್ವಾ ವನ್ದಿ।


ಭಗವಾ – ‘‘ಮಹನ್ತಂ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ, ಸಮಿಜ್ಝಿಸ್ಸತಿ ನು ಖೋ ನೋ’’ತಿ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ – ‘‘ಅನಾಗತೇ ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಿಮೇ ಕಪ್ಪೇ ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಬುದ್ಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸೇವ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ –


‘‘ಇಚ್ಛಿತಂ ಪತ್ಥಿತಂ ತುಯ್ಹಂ, ಸಬ್ಬಮೇವ ಸಮಿಜ್ಝತು।


ಸಬ್ಬೇ ಪೂರೇನ್ತು ಸಙ್ಕಪ್ಪಾ, ಚನ್ದೋ ಪನ್ನರಸೋ ಯಥಾ’’ತಿ॥


ಆಹ। ಕುಮಾರೋ ತಂ ಸುತ್ವಾ – ‘‘ಬುದ್ಧಾ ನಾಮ ಅದ್ವೇಜ್ಝಕಥಾ
ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ದುತಿಯದಿವಸೇಯೇವ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ
ಗಚ್ಛನ್ತೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ। ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಂ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಸಗ್ಗೇ
ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಕಸ್ಸಪಬುದ್ಧಕಾಲೇಪಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರತೋ ಥೇರಸ್ಸ ಪತ್ತಗ್ಗಹಣತ್ಥಂ
ಉತ್ತರಿಸಾಟಕಂ ದತ್ವಾ ಪೂಜಮಕಾಸಿ। ಪುನ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತೋ ಚುತೋ ಬಾರಾಣಸಿರಾಜಾ
ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ಪಣ್ಣಸಾಲಾಯೋ ಕಾರೇತ್ವಾ ಮಣಿಆಧಾರಕೇ
ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ದಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಅಕಾಸಿ। ಏತಾನಿ
ಪಾಕಟಟ್ಠಾನಾನಿ।


ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಂ ಪನ ದಾನಂ ದದಮಾನೋವ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬೋಧಿಸತ್ತೇನ
ಸದ್ಧಿಂ ತುಸಿತಪುರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತೋ ಚುತೋ ಅಮಿತೋದನಸಕ್ಕಸ್ಸ ಗೇಹೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ
ಗಹೇತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಕತಾಭಿನಿಕ್ಖಮನೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಪತ್ವಾ ಪಠಮಗಮನೇನ ಕಪಿಲವತ್ಥುಂ
ಆಗನ್ತ್ವಾ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇ ಭಗವತಿ ಭಗವತೋ ಪರಿವಾರತ್ಥಂ ರಾಜಕುಮಾರೇಸು ಪಬ್ಬಜಿತೇಸು
ಭದ್ದಿಯಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ
ಆಯಸ್ಮತೋ ಪುಣ್ಣಸ್ಸ ಮನ್ತಾಣಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ
ಪತಿಟ್ಠಹಿ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ೩.೮೩)। ಏವಮೇಸ ಆಯಸ್ಮಾ ಪುಬ್ಬೂಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪನ್ನೋ ತಸ್ಸಿಮಾಯ
ಪುಬ್ಬೂಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಗಮ್ಭೀರೋಪಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ ಉಪಟ್ಠಾಸಿ।


ತಿತ್ಥವಾಸಾದಿವಣ್ಣನಾ


ತಿತ್ಥವಾಸೋತಿ
ಪುನಪ್ಪುನಂ ಗರೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಗ್ಗಹಣಸವನಪರಿಪುಚ್ಛನಧಾರಣಾನಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ। ಸೋ ಥೇರಸ್ಸ
ಅತಿವಿಯ ಪರಿಸುದ್ಧೋ, ತೇನಾಪಿಸ್ಸಾಯಂ ಗಮ್ಭೀರೋಪಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ
ಉಪಟ್ಠಾಸಿ।


ಸೋತಾಪನ್ನಾನಞ್ಚ ನಾಮ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರೋ ಉತ್ತಾನಕೋವ ಹುತ್ವಾ
ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ಅಯಞ್ಚ ಆಯಸ್ಮಾ ಸೋತಾಪನ್ನೋ। ಬಹುಸ್ಸುತಾನಞ್ಚ ಚತುಹತ್ಥೇ ಓವರಕೇ ಪದೀಪೇ
ಜಲಮಾನೇ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ವಿಯ ನಾಮರೂಪಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಪಾಕಟೋ ಹೋತಿ, ಅಯಞ್ಚ ಆಯಸ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾನಂ ಅಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ಬಾಹುಸಚ್ಚಾನುಭಾವೇನಪಿಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರೋಪಿ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರೋ ಉತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ ಉಪಟ್ಠಾಸಿ।


ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಗಮ್ಭೀರತಾ


ತತ್ಥ ಅತ್ಥಗಮ್ಭೀರತಾಯ, ಧಮ್ಮಗಮ್ಭೀರತಾಯ, ದೇಸನಾಗಮ್ಭೀರತಾಯ, ಪಟಿವೇಧಗಮ್ಭೀರತಾಯಾತಿ ಚತೂಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ನಾಮ।


ತತ್ಥ ಜರಾಮರಣಸ್ಸ ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಸಮ್ಭೂತಸಮುದಾಗತಟ್ಠೋ ಗಮ್ಭೀರೋ…ಪೇ॰… ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಸಮ್ಭೂತಸಮುದಾಗತಟ್ಠೋ ಗಮ್ಭೀರೋತಿ ಅಯಂ ಅತ್ಥಗಮ್ಭೀರತಾ।


ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಪಚ್ಚಯಟ್ಠೋ ಗಮ್ಭೀರೋ…ಪೇ॰… ಜಾತಿಯಾ ಜರಾಮರಣಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಟ್ಠೋ ಗಮ್ಭೀರೋತಿ ಅಯಂ ಧಮ್ಮಗಮ್ಭೀರತಾ।


ಕತ್ಥಚಿ ಸುತ್ತೇ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅನುಲೋಮತೋ ದೇಸಿಯತಿ,
ಕತ್ಥಚಿ ಪಟಿಲೋಮತೋ, ಕತ್ಥಚಿ ಅನುಲೋಮಪಟಿಲೋಮತೋ, ಕತ್ಥಚಿ ಮಜ್ಝತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅನುಲೋಮತೋ ವಾ
ಪಟಿಲೋಮತೋ ವಾ ಅನುಲೋಮಪಟಿಲೋಮತೋ ವಾ, ಕತ್ಥಚಿ ತಿಸನ್ಧಿ ಚತುಸಙ್ಖೇಪೋ, ಕತ್ಥಚಿ
ದ್ವಿಸನ್ಧಿ ತಿಸಙ್ಖೇಪೋ, ಕತ್ಥಚಿ ಏಕಸನ್ಧಿ ದ್ವಿಸಙ್ಖೇಪೋತಿ ಅಯಂ ದೇಸನಾಗಮ್ಭೀರತಾ।


ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಪನ ಅಞ್ಞಾಣಅದಸ್ಸನಸಚ್ಚಾಪಟಿವೇಧಟ್ಠೋ ಗಮ್ಭೀರೋ,
ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರಣಾಯೂಹನಸರಾಗವಿರಾಗಟ್ಠೋ, ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ
ಸುಞ್ಞತಅಬ್ಯಾಪಾರಅಸಙ್ಕನ್ತಿಪಟಿಸನ್ಧಿಪಾತುಭಾವಟ್ಠೋ, ನಾಮರೂಪಸ್ಸ
ಏಕುಪ್ಪಾದವಿನಿಬ್ಭೋಗಾವಿನಿಬ್ಭೋಗನಮನರುಪ್ಪನಟ್ಠೋ, ಸಳಾಯತನಸ್ಸ
ಅಧಿಪತಿಲೋಕದ್ವಾರಕ್ಖೇತ್ತವಿಸಯಿಭಾವಟ್ಠೋ , ಫಸ್ಸಸ್ಸ
ಫುಸನಸಙ್ಘಟ್ಟನಸಙ್ಗತಿಸನ್ನಿಪಾತಟ್ಠೋ, ವೇದನಾಯ
ಆರಮ್ಮಣರಸಾನುಭವನಸುಖದುಕ್ಖಮಜ್ಝತ್ತಭಾವನಿಜ್ಜೀವವೇದಯಿತಟ್ಠೋ, ತಣ್ಹಾಯ
ಅಭಿನನ್ದಿತಅಜ್ಝೋಸಾನಸರಿತಾಲತಾತಣ್ಹಾನದೀತಣ್ಹಾಸಮುದ್ದದುಪ್ಪೂರಣಟ್ಠೋ, ಉಪಾದಾನಸ್ಸ
ಆದಾನಗ್ಗಹಣಾಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸದುರತಿಕ್ಕಮಟ್ಠೋ, ಭವಸ್ಸ
ಆಯೂಹನಾಭಿಸಙ್ಖರಣಯೋನಿಗತಿಠಿತಿನಿವಾಸೇಸು ಖಿಪನಟ್ಠೋ, ಜಾತಿಯಾ
ಜಾತಿಸಞ್ಜಾತಿಓಕ್ಕನ್ತಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಪಾತುಭಾವಟ್ಠೋ, ಜರಾಮರಣಸ್ಸ ಖಯವಯಭೇದವಿಪರಿಣಾಮಟ್ಠೋ
ಗಮ್ಭೀರೋತಿ। ಏವಂ ಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾದೀನಂ ಸಭಾವೋ, ಯೇನ ಪಟಿವೇಧೇನ ಅವಿಜ್ಜಾದಯೋ ಸರಸಲಕ್ಖಣತೋ
ಪಟಿವಿದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ; ಸೋ ಗಮ್ಭೀರೋತಿ ಅಯಂ ಪಟಿವೇಧಗಮ್ಭೀರತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಸಾ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಥೇರಸ್ಸ ಉತ್ತಾನಕಾ ವಿಯ ಉಪಟ್ಠಾಸಿ। ತೇನ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಉಸ್ಸಾದೇನ್ತೋ – ‘‘ಮಾ ಹೇವ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ। ಅಯಞ್ಚೇತ್ಥ
ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಆನನ್ದ, ತ್ವಂ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ ವಿಸದಞಾಣೋ, ತೇನ ತೇ ಗಮ್ಭೀರೋಪಿ
ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ ಖಾಯತಿ, ತಸ್ಮಾ – ‘‘ಮಯ್ಹಮೇವ ನು ಖೋ ಏಸ ಉತ್ತಾನಕೋ
ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ಉದಾಹು ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪೀ’’ತಿ ಮಾ ಏವಂ ಅವಚಾತಿ।


ಅಪಸಾದನಾವಣ್ಣನಾ


ಯಂ ಪನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅಪಸಾದೇನ್ತೋ’’ತಿ, ತತ್ಥ ಅಯಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ –
ಆನನ್ದ, ‘‘ಅಥ ಚ ಪನ ಮೇ ಉತ್ತಾನಕುತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ ಖಾಯತೀ’’ತಿ ಮಾ ಹೇವಂ ಅವಚ। ಯದಿ ಹಿ
ತೇ ಏಸ ಉತ್ತಾನಕುತ್ತಾನಕೋ ವಿಯ ಖಾಯತಿ, ಕಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಅತ್ತನೋ ಧಮ್ಮತಾಯ ಸೋತಾಪನ್ನೋ
ನಾಹೋಸಿ, ಮಯಾ ದಿನ್ನನಯೇವ ಠತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಸಿ। ಆನನ್ದ, ಇದಂ
ನಿಬ್ಬಾನಮೇವ ಗಮ್ಭೀರಂ, ಪಚ್ಚಯಾಕಾರೋ ಪನ ತವ ಉತ್ತಾನಕೋ ಜಾತೋ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ಓಳಾರಿಕಂ
ಕಾಮರಾಗಸಂಯೋಜನಂ ಪಟಿಘಸಂಯೋಜನಂ, ಓಳಾರಿಕಂ ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯಂ ಪಟಿಘಾನುಸಯನ್ತಿ ಇಮೇ
ಚತ್ತಾರೋ ಕಿಲೇಸೇ ಸಮುಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ನ ಸಚ್ಛಿಕರೋಸಿ? ತೇಯೇವ ಅಣುಸಹಗತೇ
ಚತ್ತಾರೋ ಕಿಲೇಸೇ ಸಮುಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ನ ಸಚ್ಛಿಕರೋಸಿ? ರೂಪರಾಗಾದೀನಿ ಪಞ್ಚ
ಸಂಯೋಜನಾನಿ, ಭವರಾಗಾನುಸಯಂ, ಮಾನಾನುಸಯಂ, ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯನ್ತಿ ಇಮೇ ಅಟ್ಠ ಕಿಲೇಸೇ
ಸಮುಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ನ ಸಚ್ಛಿಕರೋಸಿ?


ಕಸ್ಮಾ ಚ ಸತಸಹಸ್ಸಕಪ್ಪಾಧಿಕಂ ಏಕಂ
ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ಪೂರಿತಪಾರಮಿನೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ವಿಯ ಸಾವಕಪಾರಮಿಞಾಣಂ
ನಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಸಿ? ಸತಸಹಸ್ಸಕಪ್ಪಾಧಿಕಾನಿ ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ಪೂರಿತಪಾರಮಿನೋ
ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ವಿಯ ಚ ಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಞಾಣಂ ನಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಸಿ? ಯದಿ ವಾ ತೇ ಸಬ್ಬಥಾವ ಏಸ
ಉತ್ತಾನಕೋ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ಸತಸಹಸ್ಸಕಪ್ಪಾಧಿಕಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಟ್ಠ ಸೋಳಸ
ವಾ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ಪೂರಿತಪಾರಮಿನೋ ಬುದ್ಧಾ ವಿಯ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ ನ ಸಚ್ಛಿಕರೋಸಿ?
ಕಿಂ ಅನತ್ಥಿಕೋಸಿ ಏತೇಹಿ ವಿಸೇಸಾಧಿಗಮೇಹಿ, ಪಸ್ಸ ಯಾವಞ್ಚ ತೇ ಅಪರದ್ಧಂ, ತ್ವಂ ನಾಮ
ಸಾವಕೋ ಪದೇಸಞಾಣೇ ಠಿತೋ ಅತಿಗಮ್ಭೀರಂ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ –
‘‘ಉತ್ತಾನಕೋ ಮೇ ಉಪಟ್ಠಾತೀ’’ತಿ ವದಸಿ, ತಸ್ಸ ತೇ ಇದಂ ವಚನಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಕಥಾಯ ಪಚ್ಚನೀಕಂ
ಹೋತಿ, ನ ತಾದಿಸೇನ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಬುದ್ಧಾನಂ ಕಥಾಯ ಪಚ್ಚನೀಕಂ ಕಥೇತಬ್ಬನ್ತಿ
ಯುತ್ತಮೇತಂ।


ನನು ಮಯ್ಹಂ, ಆನನ್ದ, ಇದಂ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತುಂ
ವಾಯಮನ್ತಸ್ಸೇವ ಸತಸಹಸ್ಸಕಪ್ಪಾಧಿಕಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾನಿ?
ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝನತ್ಥಾಯ ಚ ಪನ ಮೇ ಅದಿನ್ನಂ ದಾನಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಅಪೂರಿತಪಾರಮೀ
ನಾಮ ನತ್ಥಿ। ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಸ್ಸಾಮೀತಿ ಪನ ಮೇ
ನಿರುಸ್ಸಾಹಂ ವಿಯ ಮಾರಬಲಂ ವಿಧಮನ್ತಸ್ಸ ಅಯಂ ಮಹಾಪಥವೀ ದ್ವಙ್ಗುಲಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಕಮ್ಪಿ
ತಥಾ ಪಠಮಯಾಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ, ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಂ ಸಮ್ಪಾದೇನ್ತಸ್ಸ।
ಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇ ಪನ ಮೇ ಬಲವಪಚ್ಚೂಸಸಮಯೇ – ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ನವಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಪಚ್ಚಯೋ
ಹೋತೀ’’ತಿ ದಿಟ್ಠಮತ್ತೇವ ದಸಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತು ಅಯದಣ್ಡಕೇನ ಆಕೋಟಿತಕಂಸತಾಲಂ ವಿಯ
ವಿರವಸತಂ ವಿರವಸಹಸ್ಸಂ ಮುಞ್ಚಮಾನಾ ವಾತಾಹತೇ ಪದುಮಿನಿಪಣ್ಣೇ ಉದಕಬಿನ್ದು ವಿಯ
ಕಮ್ಪಿತ್ಥ। ಏವಂ ಗಮ್ಭೀರೋ ಚಾಯಂ, ಆನನ್ದ, ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ, ಗಮ್ಭೀರಾವಭಾಸೋ ಚ।
ಏತಸ್ಸ ಆನನ್ದ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನನುಬೋಧಾ…ಪೇ॰… ನಾತಿವತ್ತತೀತಿ।


ಏತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಏತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಧಮ್ಮಸ್ಸ। ಅನನುಬೋಧಾತಿ ಞಾತಪರಿಞ್ಞಾವಸೇನ ಅನನುಬುಜ್ಝನಾ। ಅಪ್ಪಟಿವೇಧಾತಿ ತೀರಣಪ್ಪಹಾನಪರಿಞ್ಞಾವಸೇನ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝನಾ। ತನ್ತಾಕುಲಕಜಾತಾತಿ
ತನ್ತಂ ವಿಯ ಆಕುಲಕಜಾತಾ। ಯಥಾ ನಾಮ ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಮೂಸಿಕಚ್ಛಿನ್ನಂ ಪೇಸಕಾರಾನಂ
ತನ್ತಂ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಆಕುಲಂ ಹೋತಿ, ಇದಂ ಅಗ್ಗಂ ಇದಂ ಮೂಲನ್ತಿ ಅಗ್ಗೇನ ವಾ ಅಗ್ಗಂ ಮೂಲೇನ
ವಾ ಮೂಲಂ ಸಮಾನೇತುಂ ದುಕ್ಕರಂ ಹೋತಿ; ಏವಮೇವ ಸತ್ತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರೇ ಖಲಿತಾ
ಆಕುಲಾ ಬ್ಯಾಕುಲಾ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ ತಂಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಉಜುಂ ಕಾತುಂ। ತತ್ಥ ತನ್ತಂ
ಪಚ್ಚತ್ತಪುರಿಸಕಾರೇ ಠತ್ವಾ ಸಕ್ಕಾಪಿ ಭವೇಯ್ಯ ಉಜುಂ ಕಾತುಂ, ಠಪೇತ್ವಾ ಪನ
ದ್ವೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೇ ಅಞ್ಞೇ ಸತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಧಮ್ಮತಾಯ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಉಜುಂ ಕಾತುಂ ಸಮತ್ಥಾ
ನಾಮ ನತ್ಥಿ। ಯಥಾ ಪನ ಆಕುಲಂ ತನ್ತಂ ಕಞ್ಜಿಯಂ ದತ್ವಾ ಕೋಚ್ಛೇನ ಪಹತಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ
ಗುಳಕಜಾತಂ ಹೋತಿ ಗಣ್ಠಿಬದ್ಧಂ, ಏವಮಿಮೇ ಸತ್ತಾ ಪಚ್ಚಯೇಸು ಪಕ್ಖಲಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚಯೇ ಉಜುಂ
ಕಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ದ್ವಾಸಟ್ಠಿದಿಟ್ಠಿಗತವಸೇನ ಆಕುಲಕಜಾತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಗಣ್ಠಿಬದ್ಧಾ। ಯೇ
ಹಿ ಕೇಚಿ ದಿಟ್ಠಿಗತನಿಸ್ಸಿತಾ, ಸಬ್ಬೇ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಉಜುಂ ಕಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾಯೇವ।


ಕುಲಾಗಣ್ಠಿಕಜಾತಾತಿ
ಕುಲಾಗಣ್ಠಿಕಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪೇಸಕಾರಕಞ್ಜಿಯಸುತ್ತಂ। ಕುಲಾ ನಾಮ ಸಕುಣಿಕಾ, ತಸ್ಸಾ
ಕುಲಾವಕೋತಿಪಿ ಏಕೇ। ಯಥಾ ಹಿ ತದುಭಯಮ್ಪಿ ಆಕುಲಂ ಅಗ್ಗೇನ ವಾ ಅಗ್ಗಂ ಮೂಲೇನ ವಾ ಮೂಲಂ
ಸಮಾನೇತುಂ ದುಕ್ಕರನ್ತಿ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ।


ಮುಞ್ಜಪಬ್ಬಜಭೂತಾತಿ
ಮುಞ್ಜತಿಣಂ ವಿಯ ಪಬ್ಬಜತಿಣಂ ವಿಯ ಚ ಭೂತಾ। ಯಥಾ ತಾನಿ ತಿಣಾನಿ ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಕತರಜ್ಜು
ಜಿಣ್ಣಕಾಲೇ ಕತ್ಥಚಿ ಪತಿತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ತಿಣಾನಂ ಇದಂ ಅಗ್ಗಂ, ಇದಂ ಮೂಲನ್ತಿ ಅಗ್ಗೇನ
ವಾ ಅಗ್ಗಂ ಮೂಲೇನ ವಾ ಮೂಲಂ ಸಮಾನೇತುಂ ದುಕ್ಕರನ್ತಿ। ತಮ್ಪಿ ಪಚ್ಚತ್ತಪುರಿಸಕಾರೇ
ಠತ್ವಾ ಸಕ್ಕಾ ಭವೇಯ್ಯ ಉಜುಂ ಕಾತುಂ, ಠಪೇತ್ವಾ ಪನ ದ್ವೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೇ ಅಞ್ಞೇ ಸತ್ತಾ
ಅತ್ತನೋ ಧಮ್ಮತಾಯ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಉಜುಂ ಕಾತುಂ ಸಮತ್ಥಾ ನಾಮ ನತ್ಥಿ। ಏವಮಯಂ ಪಜಾ
ಪಚ್ಚಯಾಕಾರೇ ಉಜುಂ ಕಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ದಿಟ್ಠಿಗತವಸೇನ ಗಣ್ಠಿಕಜಾತಾ ಹುತ್ವಾ ಅಪಾಯಂ
ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ಸಂಸಾರಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ।


ತತ್ಥ ಅಪಾಯೋತಿ ನಿರಯತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಪೇತ್ತಿವಿಸಯಅಸುರಕಾಯಾ। ಸಬ್ಬೇಪಿ ಹಿ ತೇ ವಡ್ಢಿಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅಯಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ – ‘‘ಅಪಾಯೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ। ತಥಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಗತಿಭಾವತೋ ದುಗ್ಗತಿ। ಸುಖಸಮುಸ್ಸಯತೋ ವಿನಿಪತಿತತ್ತಾ ವಿನಿಪಾತೋ। ಇತರೋ ಪನ –


‘‘ಖನ್ಧಾನಞ್ಚ ಪಟಿಪಾಟಿ, ಧಾತುಆಯತನಾನ ಚ।


ಅಬ್ಬೋಚ್ಛಿನ್ನಂ ವತ್ತಮಾನಾ, ಸಂಸಾರೋತಿ ಪವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ॥


ತಂ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ನಾತಿವತ್ತತಿ ನಾತಿಕ್ಕಮತಿ। ಅಥ ಖೋ ಚುತಿತೋ
ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ, ಪಟಿಸನ್ಧಿತೋ ಚುತಿನ್ತಿ ಏವಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಚುತಿಪಟಿಸನ್ಧಿಯೋ ಗಣ್ಹನ್ತಾ
ತೀಸು ಭವೇಸು ಚತೂಸು ಯೋನೀಸು ಪಞ್ಚಸು ಗತೀಸು ಸತ್ತಸು ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತೀಸು ನವಸು
ಸತ್ತಾವಾಸೇಸು ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ವಾತುಕ್ಖಿತ್ತನಾವಾ ವಿಯ ಯನ್ತೇಸು ಯುತ್ತಗೋಣೋ ವಿಯ ಚ
ಪರಿಬ್ಭಮತಿಯೇವ । ಇತಿ ಸಬ್ಬಂ ಪೇತಂ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಪಸಾದೇನ್ತೋ ಆಹಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ।


ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದವಣ್ಣನಾ


೯೬.
ಇದಾನಿ ಯಸ್ಮಾ ಇದಂ ಸುತ್ತಂ – ‘‘ಗಮ್ಭೀರೋ ಚಾಯಂ, ಆನನ್ದ, ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ’’ತಿ ಚ
‘‘ತನ್ತಾಕುಲಕಜಾತಾ’’ತಿ ಚ ದ್ವೀಹಿಯೇವ ಪದೇಹಿ ಆಬದ್ಧಂ, ತಸ್ಮಾ – ‘‘ಗಮ್ಭೀರೋ ಚಾಯಂ,
ಆನನ್ದ, ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ತಾವ ಅನುಸನ್ಧಿನಾ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಸ್ಸ
ಗಮ್ಭೀರಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ದೇಸನಂ ಆರಭನ್ತೋ ಅತ್ಥಿ ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣನ್ತಿಆದಿಮಾಹ।
ತತ್ರಾಯಮತ್ಥೋ – ಇಮಸ್ಸ ಜರಾಮರಣಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯೋ, ತಸ್ಮಾ ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಅತ್ಥಿ
ಜರಾಮರಣಂ, ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಜರಾಮರಣಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯಮ್ಹಾ ಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣಂ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ
ಏವಂ ಪುಟ್ಠೇನ ಸತಾ, ಆನನ್ದ, ಪಣ್ಡಿತೇನ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಯಥಾ – ‘‘ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ
ವುತ್ತೇ ಠಪನೀಯತ್ತಾ ಪಞ್ಹಸ್ಸ ತುಣ್ಹೀ ಭವಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಬ್ಯಾಕತಮೇತಂ
ತಥಾಗತೇನಾ’’ತಿ ವಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಅಪ್ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ, ಯಥಾ – ‘‘ಚಕ್ಖು
ಸಸ್ಸತಂ ಅಸಸ್ಸತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ಅಸಸ್ಸತನ್ತಿ ಏಕಂಸೇನೇವ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ
ಏಕಂಸೇನೇವ ಅತ್ಥೀತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಪುನ ಕಿಂ ಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣಂ, ಕೋ ನಾಮ ಸೋ ಪಚ್ಚಯೋ,
ಯತೋ ಜರಾಮರಣಂ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತೇ ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣನ್ತಿ ಇಚ್ಚಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ, ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬಪದೇಸು।


ನಾಮರೂಪಪಚ್ಚಯಾ ಫಸ್ಸೋತಿ ಇದಂ ಪನ
ಯಸ್ಮಾ ಸಳಾಯತನಪಚ್ಚಯಾತಿ ವುತ್ತೇ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಾದೀನಂ ಛನ್ನಂ ವಿಪಾಕಸಮ್ಫಸ್ಸಾನಂಯೇವ
ಗಹಣಂ ಹೋತಿ, ಇಧ ಚ ‘‘ಸಳಾಯತನಪಚ್ಚಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪದೇನ ಗಹಿತಮ್ಪಿ ಅಗಹಿತಮ್ಪಿ
ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನವಿಸೇಸಂ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ಚ ಸಳಾಯತನತೋ ಅತಿರಿತ್ತಂ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ವಿಸೇಸಪಚ್ಚಯಂ
ದಸ್ಸೇತುಕಾಮೋ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಇಮಿನಾ ಪನ ವಾರೇನ ಭಗವತಾ ಕಿಂ
ಕಥಿತನ್ತಿ? ಪಚ್ಚಯಾನಂ ನಿದಾನಂ ಕಥಿತಂ। ಇದಞ್ಹಿ ಸುತ್ತಂ ಪಚ್ಚಯೇ ನಿಜ್ಜಟೇ ನಿಗ್ಗುಮ್ಬೇ
ಕತ್ವಾ ಕಥಿತತ್ತಾ ಮಹಾನಿದಾನನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ।


೯೮. ಇದಾನಿ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ತಥಂ ಅವಿತಥಂ ಅನಞ್ಞಥಂ ಪಚ್ಚಯಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣನ್ತಿ ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತನ್ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಪರಿಯಾಯೇನಾತಿ ಕಾರಣೇನ। ಸಬ್ಬೇನಸಬ್ಬಂ ಸಬ್ಬಥಾಸಬ್ಬನ್ತಿ ನಿಪಾತದ್ವಯಮೇತಂ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ‘‘ಸಬ್ಬಾಕಾರೇನ ಸಬ್ಬಾ ಸಬ್ಬೇನ ಸಭಾವೇನ ಸಬ್ಬಾ ಜಾತಿ ನಾಮ ಯದಿ ನ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ। ಭವಾದೀಸುಪಿ ಇಮಿನಾವ ನಯೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಕಸ್ಸಚೀತಿ ಅನಿಯಮವಚನಮೇತಂ, ದೇವಾದೀಸು ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ। ಕಿಮ್ಹಿಚೀತಿ ಇದಮ್ಪಿ ಅನಿಯಮವಚನಮೇವ, ಕಾಮಭವಾದೀಸು ನವಸು ಭವೇಸು ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ। ಸೇಯ್ಯಥಿದನ್ತಿ
ಅನಿಯಮಿತನಿಕ್ಖಿತ್ತಅತ್ಥವಿಭಜನತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ, ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ‘‘ಯಂ ವುತ್ತಂ ‘ಕಸ್ಸಚಿ
ಕಿಮ್ಹಿಚೀ’ತಿ, ತಸ್ಸ ತೇ ಅತ್ಥಂ ವಿಭಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ಅಥ ನಂ ವಿಭಜನ್ತೋ – ‘‘ದೇವಾನಂ ವಾ
ದೇವತ್ತಾಯಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ದೇವಾನಂ ವಾ ದೇವತ್ತಾಯಾತಿ ಯಾ ಅಯಂ ದೇವಾನಂ ದೇವಭಾವಾಯ ಖನ್ಧಜಾತಿ, ಯಾಯ ಖನ್ಧಜಾತಿಯಾ ದೇವಾ ‘‘ದೇವಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ। ಸಚೇ ಹಿ ಜಾತಿ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ನಾಭವಿಸ್ಸಾತಿ ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬಪದೇಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಏತ್ಥ ಚ ದೇವಾತಿ ಉಪಪತ್ತಿದೇವಾ। ಗನ್ಧಬ್ಬಾತಿ ಮೂಲಖನ್ಧಾದೀಸು ಅಧಿವತ್ಥದೇವತಾವ। ಯಕ್ಖಾತಿ ಅಮನುಸ್ಸಾ। ಭೂತಾತಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಸತ್ತಾ। ಪಕ್ಖಿನೋತಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ಅಟ್ಠಿಪಕ್ಖಾ ವಾ ಚಮ್ಮಪಕ್ಖಾ ವಾ ಲೋಮಪಕ್ಖಾ ವಾ। ಸರೀಸಪಾತಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ಭೂಮಿಯಂ ಸರನ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ತೇಸಂ ತೇಸನ್ತಿ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ದೇವಗನ್ಧಬ್ಬಾದೀನಂ। ತದತ್ಥಾಯಾತಿ ದೇವಗನ್ಧಬ್ಬಾದಿಭಾವಾಯ। ಜಾತಿನಿರೋಧಾತಿ ಜಾತಿವಿಗಮಾ, ಜಾತಿಅಭಾವಾತಿ ಅತ್ಥೋ।


ಹೇತೂತಿಆದೀನಿ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಕಾರಣವೇವಚನಾನಿ ಏವ। ಕಾರಣಞ್ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ಅತ್ತನೋ ಫಲತ್ಥಾಯ ಹಿನೋತಿ ಪವತ್ತತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಹೇತೂ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಯಸ್ಮಾ ತಂ ಫಲಂ ನಿದೇತಿ – ‘‘ಹನ್ದ, ನಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಅಪ್ಪೇತಿ ವಿಯ ತಸ್ಮಾ ನಿದಾನಂ। ಯಸ್ಮಾ ಫಲಂ ತತೋ ಸಮುದೇತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ಏತಿ ಪವತ್ತತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸಮುದಯೋತಿ ಚ ಪಚ್ಚಯೋತಿ ಚ ವುಚ್ಚತಿ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ। ಅಪಿ ಚ ಯದಿದಂ ಜಾತೀತಿ ಏತ್ಥ ಯದಿದನ್ತಿ
ನಿಪಾತೋ। ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಪದೇಸು ಲಿಙ್ಗಾನುರೂಪತೋ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಇಧ ಪನ – ‘‘ಯಾ ಏಸಾ
ಜಾತೀ’’ತಿ ಅಯಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ। ಜರಾಮರಣಸ್ಸ ಹಿ ಜಾತಿ ಉಪನಿಸ್ಸಯಕೋಟಿಯಾ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ।


೯೯. ಭವಪದೇ – ‘‘ಕಿಮ್ಹಿಚೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಓಕಾಸಪರಿಗ್ಗಹೋ ಕತೋ। ತತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಾ ಅವೀಚಿಪರಿಯನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಉಪರಿ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತಿದೇವೇ ಅನ್ತೋಕರಿತ್ವಾ ಕಾಮಭವೋ
ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಅಯಂ ನಯೋ ಉಪಪತ್ತಿಭವೇ। ಇಧ ಪನ ಕಮ್ಮಭವೇ ಯುಜ್ಜತಿ। ಸೋ ಹಿ ಜಾತಿಯಾ
ಉಪನಿಸ್ಸಯಕೋಟಿಯಾವ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ। ಉಪಾದಾನಪದಾದೀಸುಪಿ – ‘‘ಕಿಮ್ಹಿಚೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ
ಓಕಾಸಪರಿಗ್ಗಹೋವ ಕತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ।


೧೦೦. ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾ ಭವೋತಿ
ಏತ್ಥ ಕಾಮುಪಾದಾನಂ ತಿಣ್ಣಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಭವಾನಂ ತಿಣ್ಣಞ್ಚ ಉಪಪತ್ತಿಭವಾನಂ ಪಚ್ಚಯೋ, ತಥಾ
ಸೇಸಾನಿಪೀತಿ ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾ ಚತುವೀಸತಿಭವಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯೇನೇತ್ಥ ದ್ವಾದಸ
ಕಮ್ಮಭವಾ ಲಬ್ಭನ್ತಿ। ತೇಸಂ ಉಪಾದಾನಾನಿ ಸಹಜಾತಕೋಟಿಯಾಪಿ ಉಪನಿಸ್ಸಯಕೋಟಿಯಾಪಿ ಪಚ್ಚಯೋ।


೧೦೧. ರೂಪತಣ್ಹಾತಿ ರೂಪಾರಮ್ಮಣೇ ತಣ್ಹಾ। ಏಸ ನಯೋ ಸದ್ದತಣ್ಹಾದೀಸು। ಸಾ ಪನೇಸಾ ತಣ್ಹಾ ಉಪಾದಾನಸ್ಸ ಸಹಜಾತಕೋಟಿಯಾಪಿ ಉಪನಿಸ್ಸಯಕೋಟಿಯಾಪಿ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ।


೧೦೨. ಏಸ ಪಚ್ಚಯೋ ತಣ್ಹಾಯ, ಯದಿದಂ ವೇದನಾತಿ ಏತ್ಥ ವಿಪಾಕವೇದನಾ ತಣ್ಹಾಯ ಉಪನಿಸ್ಸಯಕೋಟಿಯಾ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞಾ ಅಞ್ಞಥಾಪೀತಿ।


೧೦೩.
ಏತ್ತಾವತಾ ಪನ ಭಗವಾ ವಟ್ಟಮೂಲಭೂತಂ ಪುರಿಮತಣ್ಹಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ದೇಸನಂ, ಪಿಟ್ಠಿಯಂ
ಪಹರಿತ್ವಾ ಕೇಸೇಸು ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿರವನ್ತಂ ವಿರವನ್ತಂ ಮಗ್ಗತೋ ಓಕ್ಕಮೇನ್ತೋ ವಿಯ ನವಹಿ
ಪದೇಹಿ ಸಮುದಾಚಾರತಣ್ಹಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ – ‘‘ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಆನನ್ದ, ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ
ತಣ್ಹಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ತಣ್ಹಾತಿ ದ್ವೇ ತಣ್ಹಾ ಏಸನತಣ್ಹಾ ಚ, ಏಸಿತತಣ್ಹಾ ಚ। ಯಾಯ ತಣ್ಹಾಯ ಅಜಪಥಸಙ್ಕುಪಥಾದೀನಿ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಭೋಗೇ ಏಸತಿ ಗವೇಸತಿ, ಅಯಂ ಏಸನತಣ್ಹಾ ನಾಮ। ಯಾ ತೇಸು ಏಸಿತೇಸು ಗವೇಸಿತೇಸು ಪಟಿಲದ್ಧೇಸು ತಣ್ಹಾ, ಅಯಂ ಏಸಿತತಣ್ಹಾ ನಾಮ। ತದುಭಯಮ್ಪಿ ಸಮುದಾಚಾರತಣ್ಹಾಯ ಏವ ಅಧಿವಚನಂ। ತಸ್ಮಾ ದುವಿಧಾಪೇಸಾ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತಣ್ಹಾ ನಾಮ। ಪರಿಯೇಸನಾ ನಾಮ ರೂಪಾದಿಆರಮ್ಮಣಪರಿಯೇಸನಾ, ಸಾ ಹಿ ತಣ್ಹಾಯ ಸತಿ ಹೋತಿ। ಲಾಭೋತಿ ರೂಪಾದಿಆರಮ್ಮಣಪಟಿಲಾಭೋ, ಸೋ ಹಿ ಪರಿಯೇಸನಾಯ ಸತಿ ಹೋತಿ। ವಿನಿಚ್ಛಯೋ
ಪನ ಞಾಣತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿವಿತಕ್ಕವಸೇನ ಚತುಬ್ಬಿಧೋ। ತತ್ಥ – ‘‘ಸುಖವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಜಞ್ಞಾ,
ಸುಖವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಞತ್ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸುಖಮನುಯುಞ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಮ॰ ನಿ॰ ೩.೩೨೩) ಅಯಂ ಞಾಣವಿನಿಚ್ಛಯೋ। ‘‘ವಿನಿಚ್ಛಯೋತಿ ದ್ವೇ ವಿನಿಚ್ಛಯಾ – ತಣ್ಹಾವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಚ ದಿಟ್ಠಿವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಚಾ’’ತಿ (ಮಹಾನಿ॰ ೧೦೨)। ಏವಂ ಆಗತಾನಿ ಅಟ್ಠಸತತಣ್ಹಾವಿಚರಿತಾನಿ ತಣ್ಹಾವಿನಿಚ್ಛಯೋ। ದ್ವಾಸಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ದಿಟ್ಠಿವಿನಿಚ್ಛಯೋ।
‘‘ಛನ್ದೋ ಖೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ವಿತಕ್ಕನಿದಾನೋ’’ತಿ (ದೀ॰ ನಿ॰ ೨.೩೫೮) ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ
ಸುತ್ತೇ ಇಧ ವಿನಿಚ್ಛಯೋತಿ ವುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋಯೇವ ಆಗತೋ। ಲಾಭಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಹಿ
ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠಂ ಸುನ್ದರಾಸುನ್ದರಞ್ಚ ವಿತಕ್ಕೇನೇವ ವಿನಿಚ್ಛಿನಾತಿ
– ‘‘ಏತ್ತಕಂ ಮೇ ರೂಪಾರಮ್ಮಣತ್ಥಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಏತ್ತಕಂ ಸದ್ದಾದಿಆರಮ್ಮಣತ್ಥಾಯ,
ಏತ್ತಕಂ ಮಯ್ಹಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಏತ್ತಕಂ ಪರಸ್ಸ, ಏತ್ತಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ಏತ್ತಕಂ
ನಿದಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಲಾಭಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ’’ತಿ।


ಛನ್ದರಾಗೋತಿ ಏವಂ ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕೇನ ವಿತಕ್ಕಿತವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ದುಬ್ಬಲರಾಗೋ ಚ ಬಲವರಾಗೋ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಇದಞ್ಹಿ ಇಧ ತಣ್ಹಾ। ಛನ್ದೋತಿ ದುಬ್ಬಲರಾಗಸ್ಸಾಧಿವಚನಂ। ಅಜ್ಝೋಸಾನನ್ತಿ ಅಹಂ ಮಮನ್ತಿ ಬಲವಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ। ಪರಿಗ್ಗಹೋತಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠವಸೇನ ಪರಿಗ್ಗಹಣಕರಣಂ। ಮಚ್ಛರಿಯನ್ತಿ ಪರೇಹಿ ಸಾಧಾರಣಭಾವಸ್ಸ ಅಸಹನತಾ। ತೇನೇವಸ್ಸ ಪೋರಾಣಾ ಏವಂ ವಚನತ್ಥಂ ವದನ್ತಿ – ‘‘ಇದಂ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಮಯ್ಹಮೇವ ಹೋತು, ಮಾ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಹೋತೂತಿ ಪವತ್ತತ್ತಾ ಮಚ್ಛರಿಯನ್ತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ। ಆರಕ್ಖೋತಿ ದ್ವಾರಪಿದಹನಮಞ್ಜೂಸಗೋಪನಾದಿವಸೇನ ಸುಟ್ಠು ರಕ್ಖಣಂ। ಅಧಿಕರೋತೀತಿ ಅಧಿಕರಣಂ, ಕಾರಣಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ। ಆರಕ್ಖಾಧಿಕರಣನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕಂ, ಆರಕ್ಖಹೇತೂತಿ ಅತ್ಥೋ। ದಣ್ಡಾದಾನಾದೀಸು ಪರನಿಸೇಧನತ್ಥಂ ದಣ್ಡಸ್ಸ ಆದಾನಂ ದಣ್ಡಾದಾನಂ। ಏಕತೋ ಧಾರಾದಿನೋ ಸತ್ಥಸ್ಸ ಆದಾನಂ ಸತ್ಥಾದಾನಂ। ಕಲಹೋತಿ ಕಾಯಕಲಹೋಪಿ ವಾಚಾಕಲಹೋಪಿ। ಪುರಿಮೋ ಪುರಿಮೋ ವಿರೋಧೋ ವಿಗ್ಗಹೋ। ಪಚ್ಛಿಮೋ ಪಚ್ಛಿಮೋ ವಿವಾದೋ। ತುವಂತುವನ್ತಿ ಅಗಾರವವಚನಂ ತುವಂತುವಂ।


೧೧೨. ಇದಾನಿ ಪಟಿಲೋಮನಯೇನಾಪಿ ತಂಸಮುದಾಚಾರತಣ್ಹಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಪುನ – ‘‘ಆರಕ್ಖಾಧಿಕರಣ’’ನ್ತಿ ಆರಭನ್ತೋ ದೇಸನಂ ನಿವತ್ತೇಸಿ। ತತ್ಥ ಕಾಮತಣ್ಹಾತಿ ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣಿಕರಾಗವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ರೂಪಾದಿತಣ್ಹಾ। ಭವತಣ್ಹಾತಿ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಸಹಗತೋ ರಾಗೋ। ವಿಭವತಣ್ಹಾತಿ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಸಹಗತೋ ರಾಗೋ। ಇಮೇ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾತಿ ವಟ್ಟಮೂಲತಣ್ಹಾ ಚ ಸಮುದಾಚಾರತಣ್ಹಾ ಚಾತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ। ದ್ವಯೇನಾತಿ
ತಣ್ಹಾಲಕ್ಖಣವಸೇನ ಏಕಭಾವಂ ಗತಾಪಿ ವಟ್ಟಮೂಲಸಮುದಾಚಾರವಸೇನ ದ್ವೀಹಿ ಕೋಟ್ಠಾಸೇಹಿ
ವೇದನಾಯ ಏಕಸಮೋಸರಣಾ ಭವನ್ತಿ, ವೇದನಾಪಚ್ಚಯೇನ ಏಕಪಚ್ಚಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ತಿವಿಧಞ್ಹಿ
ಸಮೋಸರಣಂ ಓಸರಣಸಮೋಸರಣಂ, ಸಹಜಾತಸಮೋಸರಣಂ, ಪಚ್ಚಯಸಮೋಸರಣಞ್ಚ। ತತ್ಥ – ‘‘ಅಥ ಖೋ ಸಬ್ಬಾನಿ ತಾನಿ ಕಾಮಸಮೋಸರಣಾನಿ ಭವನ್ತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಓಸರಣಸಮೋಸರಣಂ ನಾಮ। ‘‘ಛನ್ದಮೂಲಕಾ, ಆವುಸೋ, ಏತೇ ಧಮ್ಮಾ ಫಸ್ಸಸಮುದಯಾ ವೇದನಾಸಮೋಸರಣಾ’’ತಿ (ಅ॰ ನಿ॰ ೮.೮೩) ಇದಂ ಸಹಜಾತಸಮೋಸರಣಂ ನಾಮ। ‘‘ದ್ವಯೇನ ವೇದನಾಯ ಏಕಸಮೋಸರಣಾ’’ತಿ ಇದಂ ಪನ ಪಚ್ಚಯಸಮೋಸರಣನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ।


೧೧೩. ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋತಿ ಆದಯೋ ಸಬ್ಬೇ ವಿಪಾಕಫಸ್ಸಾಯೇವ। ತೇಸು ಠಪೇತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರವಿಪಾಕಫಸ್ಸೇ ಅವಸೇಸಾ ದ್ವತ್ತಿಂಸ ಫಸ್ಸಾ ಹೋನ್ತಿ। ಯದಿದಂ ಫಸ್ಸೋತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಫಸ್ಸೋ ಬಹುಧಾ ವೇದನಾಯ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ।


೧೧೪. ಯೇಹಿ, ಆನನ್ದ, ಆಕಾರೇಹೀತಿಆದೀಸು ಆಕಾರಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ವೇದನಾದೀನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಸದಿಸಸಭಾವಾ। ತೇಯೇವ ಸಾಧುಕಂ ದಸ್ಸಿಯಮಾನಾ ತಂ ತಂ ಲೀನಮತ್ಥಂ ಗಮೇನ್ತೀತಿ ಲಿಙ್ಗಾನಿ। ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಸಞ್ಜಾನನಹೇತುತೋ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ। ತಥಾ ತಥಾ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬತೋ ಉದ್ದೇಸಾ
ತಸ್ಮಾ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ‘‘ಆನನ್ದ, ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ…ಪೇ॰… ಯೇಹಿ ಉದ್ದೇಸೇಹಿ
ನಾಮಕಾಯಸ್ಸ ನಾಮಸಮೂಹಸ್ಸ ಪಞ್ಞತ್ತಿ ಹೋತಿ, ಯಾ ಏಸಾ ಚ ವೇದನಾಯ ವೇದಯಿತಾಕಾರೇ
ವೇದಯಿತಲಿಙ್ಗೇ ವೇದಯಿತನಿಮಿತ್ತೇ ವೇದನಾತಿ ಉದ್ದೇಸೇ ಸತಿ, ಸಞ್ಞಾಯ ಸಞ್ಜಾನನಾಕಾರೇ
ಸಞ್ಜಾನನಲಿಙ್ಗೇ ಸಞ್ಜಾನನನಿಮಿತ್ತೇ ಸಞ್ಞಾತಿ ಉದ್ದೇಸೇ ಸತಿ, ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಚೇತನಾಕಾರೇ
ಚೇತನಾಲಿಙ್ಗೇ ಚೇತನಾನಿಮಿತ್ತೇ ಚೇತನಾತಿ ಉದ್ದೇಸೇ ಸತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ವಿಜಾನನಾಕಾರೇ
ವಿಜಾನನಲಿಙ್ಗೇ ವಿಜಾನನನಿಮಿತ್ತೇ ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಉದ್ದೇಸೇ ಸತಿ – ‘ಅಯಂ ನಾಮಕಾಯೋ’ತಿ
ನಾಮಕಾಯಸ್ಸ ಪಞ್ಞತ್ತಿ ಹೋತಿ। ತೇಸು ನಾಮಕಾಯಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಿಹೇತೂಸು ವೇದನಾದೀಸು ಆಕಾರಾದೀಸು
ಅಸತಿ ಅಪಿ ನು ಖೋ ರೂಪಕಾಯೇ ಅಧಿವಚನಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಪಞ್ಞಾಯೇಥ? ಯ್ವಾಯಂ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧೇ
ವತ್ಥುಂ ಕತ್ವಾ ಮನೋದ್ವಾರೇ ಅಧಿವಚನಸಮ್ಫಸ್ಸವೇವಚನೋ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಅಪಿ ನು
ಖೋ ಸೋ ರೂಪಕಾಯೇ ಪಞ್ಞಾಯೇಥ, ಪಞ್ಚ ಪಸಾದೇ ವತ್ಥುಂ ಕತ್ವಾ ಕತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ।
ಅಥ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಅಮ್ಬರುಕ್ಖೇ ಅಸತಿ ಜಮ್ಬುರುಕ್ಖತೋ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ವಿಯ
ರೂಪಕಾಯತೋ ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ಅಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತೋ ನೋ ಹೇತಂ ಭನ್ತೇತಿ ಆಹ।


ದುತಿಯಪಞ್ಹೇ ರುಪ್ಪನಾಕಾರರುಪ್ಪನಲಿಙ್ಗರುಪ್ಪನನಿಮಿತ್ತವಸೇನ ರೂಪನ್ತಿ ಉದ್ದೇಸವಸೇನ ಚ ಆಕಾರಾದೀನಂ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಪಟಿಘಸಮ್ಫಸ್ಸೋತಿ
ಸಪ್ಪಟಿಘಂ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಂ ವತ್ಥುಂ ಕತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಸಮ್ಫಸ್ಸೋ। ಇಧಾಪಿ ಥೇರೋ
ಜಮ್ಬುರುಕ್ಖೇ ಅಸತಿ ಅಮ್ಬರುಕ್ಖತೋ ಜಮ್ಬುಪಕ್ಕಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ವಿಯ ನಾಮಕಾಯತೋ ತಸ್ಸ
ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ಅಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ನೋ ಹೇತಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಆಹ।


ತತಿಯಪಞ್ಹೋ
ಉಭಯವಸೇನೇವ ವುತ್ತೋ। ತತ್ರ ಥೇರೋ ಆಕಾಸೇ ಅಮ್ಬಜಮ್ಬುಪಕ್ಕಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ವಿಯ
ನಾಮರೂಪಾಭಾವೇ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಫಸ್ಸಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ಅಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ನೋ ಹೇತಂ
ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಆಹ।


ಏವಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಪಚ್ಚಯಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ
ಇದಾನಿ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ಅವಿಸೇಸತೋ ನಾಮರೂಪಪಚ್ಚಯತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ – ‘‘ಯೇಹಿ ಆನನ್ದ
ಆಕಾರೇಹೀ’’ತಿ ಚತುತ್ಥಂ ಪಞ್ಹಂ ಆರಭಿ। ಯದಿದಂ ನಾಮರೂಪನ್ತಿ
ಯಂ ಇದಂ ನಾಮರೂಪಂ, ಯಂ ಇದಂ ಛಸುಪಿ ದ್ವಾರೇಸು ನಾಮರೂಪಂ, ಏಸೇವ ಹೇತು ಏಸೇವ ಪಚ್ಚಯೋತಿ
ಅತ್ಥೋ। ಚಕ್ಖುದ್ವಾರಾದೀಸು ಹಿ ಚಕ್ಖಾದೀನಿ ಚೇವ ರೂಪಾರಮ್ಮಣಾದೀನಿ ಚ ರೂಪಂ,
ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾ ಖನ್ಧಾ ನಾಮನ್ತಿ ಏವಂ ಪಞ್ಚವಿಧೋಪಿ ಸೋ ಫಸ್ಸೋ ನಾಮರೂಪಪಚ್ಚಯಾವ
ಫಸ್ಸೋ। ಮನೋದ್ವಾರೇಪಿ ಹದಯವತ್ಥುಞ್ಚೇವ ಯಞ್ಚ ರೂಪಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಹೋತಿ, ಇದಂ ರೂಪಂ।
ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾ ಚೇವ ಯಞ್ಚ ಅರೂಪಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಹೋತಿ, ಇದಂ ಅರೂಪಂ ನಾಮ। ಏವಂ
ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋಪಿ ನಾಮರೂಪಪಚ್ಚಯಾ ಫಸ್ಸೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ನಾಮರೂಪಂ ಪನಸ್ಸ ಬಹುಧಾ ಪಚ್ಚಯೋ
ಹೋತಿ।


೧೧೫. ನ ಓಕ್ಕಮಿಸ್ಸಥಾತಿ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪವತ್ತಮಾನಂ ವಿಯ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ನ ವತ್ತಿಸ್ಸಥ। ಸಮುಚ್ಚಿಸ್ಸಥಾತಿ
ಪಟಿಸನ್ಧಿವಿಞ್ಞಾಣೇ ಅಸತಿ ಅಪಿ ನು ಖೋ ಸುದ್ಧಂ ಅವಸೇಸಂ ನಾಮರೂಪಂ
ಅನ್ತೋಮಾತುಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಕಲಲಾದಿಭಾವೇನ ಸಮುಚ್ಚಿತಂ ಮಿಸ್ಸಕಭೂತಂ ಹುತ್ವಾ ವತ್ತಿಸ್ಸಥ। ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವೋಕ್ಕಮಿಸ್ಸಥಾತಿ
ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚುತಿವಸೇನ ವೋಕ್ಕಮಿಸ್ಸಥ, ನಿರುಜ್ಝಿಸ್ಸಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೋ
ಪನಸ್ಸ ನಿರೋಧೋ ನ ತಸ್ಸೇವ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನ, ನ ತತೋ ದುತಿಯತತಿಯಾನಂ ನಿರೋಧೇನ
ಹೋತಿ। ಪಟಿಸನ್ಧಿಚಿತ್ತೇನ ಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮುಟ್ಠಿತಾನಿ ಸಮತಿಂಸ ಕಮ್ಮಜರೂಪಾನಿ
ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ। ತೇಸು ಪನ ಠಿತೇಸುಯೇವ ಸೋಳಸ ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ
ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ। ಏತಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತರೇ ಗಹಿತಪಟಿಸನ್ಧಿಕಸ್ಸ ದಾರಕಸ್ಸ ವಾ ಮಾತುಯಾ ವಾ ಪನಸ್ಸ
ಅನ್ತರಾಯೋ ನತ್ಥಿ। ಅಯಞ್ಹಿ ಅನೋಕಾಸೋ ನಾಮ। ಸಚೇ ಪನ
ಪಟಿಸನ್ಧಿಚಿತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮುಟ್ಠಿತರೂಪಾನಿ ಸತ್ತರಸಮಸ್ಸ ಭವಙ್ಗಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಂ ದಾತುಂ
ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಪವತ್ತಿ ಪವತ್ತತಿ, ಪವೇಣೀ ಘಟಿಯತಿ। ಸಚೇ ಪನ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಪವತ್ತಿ
ನಪ್ಪವತ್ತತಿ, ಪವೇಣೀ ನ ಘಟಿಯತಿ, ವೋಕ್ಕಮತಿ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವೋಕ್ಕಮಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ।


ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಇತ್ಥಭಾವಾಯ, ಏವಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಭಾವಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ದಹರಸ್ಸೇವ ಸತೋತಿ ಮನ್ದಸ್ಸ ಬಾಲಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಸ್ಸ। ವೋಚ್ಛಿಜ್ಜಿಸ್ಸಥಾತಿ ಉಪಚ್ಛಿಜ್ಜಿಸ್ಸಥ ವುಡ್ಢಿಂ ವಿರೂಳ್ಹಿಂ ವೇಪುಲ್ಲನ್ತಿ
ವಿಞ್ಞಾಣೇ ಉಪಚ್ಛಿನ್ನೇ ಸುದ್ಧಂ ನಾಮರೂಪಮೇವ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪಠಮವಯವಸೇನ ವುಡ್ಢಿಂ,
ಮಜ್ಝಿಮವಯವಸೇನ ವಿರೂಳ್ಹಿಂ, ಪಚ್ಛಿಮವಯವಸೇನ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಅಪಿ ನು ಖೋ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸಥಾತಿ।
ದಸವಸ್ಸವೀಸತಿವಸ್ಸವಸ್ಸಸತವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಸಮ್ಪಾಪನೇನ ವಾ ಅಪಿ ನು ಖೋ ವುಡ್ಢಿಂ ವಿರೂಳ್ಹಿಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ।


ತಸ್ಮಾತಿಹಾನನ್ದಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಯಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ
ಕುಚ್ಛಿವಾಸೇಪಿ ಕುಚ್ಛಿತೋ ನಿಕ್ಖಮನೇಪಿ, ಪವತ್ತಿಯಂ ದಸವಸ್ಸಾದಿಕಾಲೇಪಿ
ವಿಞ್ಞಾಣಮೇವಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ, ತಸ್ಮಾ ಏಸೇವ ಹೇತು ಏಸ ಪಚ್ಚಯೋ ನಾಮರೂಪಸ್ಸ, ಯದಿದಂ
ವಿಞ್ಞಾಣಂ। ಯಥಾ ಹಿ ರಾಜಾ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಸಂ ನಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ತ್ವಂ
ಉಪರಾಜಾ, ತ್ವಂ ಸೇನಾಪತೀತಿ ಕೇನ ಕತೋ ನನು ಮಯಾ ಕತೋ, ಸಚೇ ಹಿ ಮಯಿ ಅಕರೋನ್ತೇ ತ್ವಂ
ಅತ್ತನೋ ಧಮ್ಮತಾಯ ಉಪರಾಜಾ ವಾ ಸೇನಾಪತಿ ವಾ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ, ಜಾನೇಯ್ಯಾಮ ವೋ ಬಲ’’ನ್ತಿ;
ಏವಮೇವ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನಾಮರೂಪಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ। ಅತ್ಥತೋ ಏವಂ ನಾಮರೂಪಂ ವದತಿ ವಿಯ ‘‘ತ್ವಂ
ನಾಮಂ, ತ್ವಂ ರೂಪಂ, ತ್ವಂ ನಾಮರೂಪಂ ನಾಮಾತಿ ಕೇನ ಕತಂ, ನನು ಮಯಾ ಕತಂ, ಸಚೇ ಹಿ ಮಯಿ
ಪುರೇಚಾರಿಕೇ ಹುತ್ವಾ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಅಗಣ್ಹನ್ತೇ ತ್ವಂ ನಾಮಂ ವಾ ರೂಪಂ
ವಾ ನಾಮರೂಪಂ ವಾ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ, ಜಾನೇಯ್ಯಾಮ ವೋ ಬಲ’’ನ್ತಿ। ತಂ ಪನೇತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ
ನಾಮರೂಪಸ್ಸ ಬಹುಧಾ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ।


೧೧೬. ದುಕ್ಖಸಮುದಯಸಮ್ಭವೋತಿ ದುಕ್ಖರಾಸಿಸಮ್ಭವೋ। ಯದಿದಂ ನಾಮರೂಪನ್ತಿ
ಯಂ ಇದಂ ನಾಮರೂಪಂ, ಏಸೇವ ಹೇತು ಏಸ ಪಚ್ಚಯೋ। ಯಥಾ ಹಿ ರಾಜಪುರಿಸಾ ರಾಜಾನಂ
ನಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯುಂ – ‘‘ತ್ವಂ ರಾಜಾತಿ ಕೇನ ಕತೋ, ನನು ಮಯಾ ಕತೋ, ಸಚೇ ಹಿ
ಮಯಿ ಉಪರಾಜಟ್ಠಾನೇ, ಮಯಿ ಸೇನಾಪತಿಟ್ಠಾನೇ ಅತಿಟ್ಠನ್ತೇ ತ್ವಂ ಏಕಕೋವ ರಾಜಾ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ,
ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಮ ತೇ ರಾಜಭಾವ’’ನ್ತಿ; ಏವಮೇವ ನಾಮರೂಪಮ್ಪಿ ಅತ್ಥತೋ ಏವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವದತಿ
ವಿಯ ‘‘ತ್ವಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಕೇನ ಕತಂ, ನನು ಅಮ್ಹೇಹಿ ಕತಂ, ಸಚೇ ಹಿ ತ್ವಂ ತಯೋ
ಖನ್ಧೇ ಹದಯವತ್ಥುಞ್ಚ ಅನಿಸ್ಸಾಯ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಿಞ್ಞಾಣಂ ನಾಮ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ, ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಮ
ತೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಿಞ್ಞಾಣಭಾವ’’ನ್ತಿ। ತಞ್ಚ ಪನೇತಂ ನಾಮರೂಪಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಬಹುಧಾ ಪಚ್ಚಯೋ
ಹೋತಿ।


ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋತಿ ವಿಞ್ಞಾಣೇ ನಾಮರೂಪಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೇ ಹೋನ್ತೇ, ನಾಮರೂಪೇ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೇ ಹೋನ್ತೇ, ದ್ವೀಸು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯವಸೇನ ಪವತ್ತೇಸು ಏತ್ತಕೇನ ಜಾಯೇಥ ವಾ…ಪೇ॰… ಉಪಪಜ್ಜೇಥ ವಾ, ಜಾತಿಆದಯೋ ಪಞ್ಞಾಯೇಯ್ಯುಂ ಅಪರಾಪರಂ ವಾ ಚುತಿಪಟಿಸನ್ಧಿಯೋತಿ।


ಅಧಿವಚನಪಥೋತಿ ‘‘ಸಿರಿವಡ್ಢಕೋ ಧನವಡ್ಢಕೋ’’ತಿಆದಿಕಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಅದಿಸ್ವಾ ವಚನಮತ್ತಮೇವ ಅಧಿಕಿಚ್ಚ ಪವತ್ತಸ್ಸ ವೋಹಾರಸ್ಸ ಪಥೋ। ನಿರುತ್ತಿಪಥೋತಿ ಸರತೀತಿ ಸತೋ, ಸಮ್ಪಜಾನಾತೀತಿ ಸಮ್ಪಜಾನೋತಿಆದಿಕಸ್ಸ ಕಾರಣಾಪದೇಸವಸೇನ ಪವತ್ತಸ್ಸ ವೋಹಾರಸ್ಸ ಪಥೋ। ಪಞ್ಞತ್ತಿಪಥೋತಿ – ‘‘ಪಣ್ಡಿತೋ
ಬ್ಯತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ ನಿಪುಣೋ ಕತಪರಪ್ಪವಾದೋ’’ತಿಆದಿಕಸ್ಸ ನಾನಪ್ಪಕಾರತೋ ಞಾಪನವಸೇನ
ಪವತ್ತಸ್ಸ ವೋಹಾರಸ್ಸ ಪಥೋ। ಇತಿ ತೀಹಿ ಪದೇಹಿ ಅಧಿವಚನಾದೀನಂ ವತ್ಥುಭೂತಾ ಖನ್ಧಾವ
ಕಥಿತಾ। ಪಞ್ಞಾವಚರನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಅವಚರಿತಬ್ಬಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ। ವಟ್ಟಂ ವತ್ತತೀತಿ ಸಂಸಾರವಟ್ಟಂ ವತ್ತತಿ। ಇತ್ಥತ್ತನ್ತಿ ಇತ್ಥಂಭಾವೋ, ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ। ಪಞ್ಞಾಪನಾಯಾತಿ ನಾಮಪಞ್ಞತ್ತತ್ಥಾಯ। ‘‘ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಾಮಪಞ್ಞತ್ತತ್ಥಾಯ, ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಮ್ಪಿ ಏತ್ತಾವತಾ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಯದಿದಂ ನಾಮರೂಪಂ ಸಹ ವಿಞ್ಞಾಣೇನಾತಿ ಯಂ ಇದಂ ನಾಮರೂಪಂ ಸಹ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯತಾಯ ಪವತ್ತತಿ, ಏತ್ತಾವತಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಇದಞ್ಹೇತ್ಥ ನಿಯ್ಯಾತಿತವಚನಂ।


ಅತ್ತಪಞ್ಞತ್ತಿವಣ್ಣನಾ


೧೧೭.
ಇತಿ ಭಗವಾ – ‘‘ಗಮ್ಭೀರೋ ಚಾಯಂ, ಆನನ್ದ, ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ, ಗಮ್ಭೀರಾವಭಾಸೋ ಚಾ’’ತಿ
ಪದಸ್ಸ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ‘‘ತನ್ತಾಕುಲಕಜಾತಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಅನುಸನ್ಧಿಂ
ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚಾ’’ತಿಆದಿಕಂ ದೇಸನಂ ಆರಭಿ। ತತ್ಥ ರೂಪಿಂ ವಾ ಹಿ, ಆನನ್ದ, ಪರಿತ್ತಂ ಅತ್ತಾನನ್ತಿಆದೀಸು
ಯೋ ಅವಡ್ಢಿತಂ ಕಸಿಣನಿಮಿತ್ತಂ ಅತ್ತಾತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸೋ ರೂಪಿಂ ಪರಿತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ। ಯೋ
ಪನ ನಾನಾಕಸಿಣಲಾಭೀ ಹೋತಿ, ಸೋ ತಂ ಕದಾಚಿ ನೀಲೋ, ಕದಾಚಿ ಪೀತಕೋತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ। ಯೋ
ವಡ್ಢಿತಂ ಕಸಿಣನಿಮಿತ್ತಂ ಅತ್ತಾತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸೋ ರೂಪಿಂ ಅನನ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ। ಯೋ ವಾ ಪನ
ಅವಡ್ಢಿತಂ ಕಸಿಣನಿಮಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಫುಟ್ಠೋಕಾಸಂ ವಾ ತತ್ಥ ಪವತ್ತೇ
ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧೇ ವಾ ತೇಸು ವಿಞ್ಞಾಣಮತ್ತಮೇವ ವಾ ಅತ್ತಾತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸೋ ಅರೂಪಿಂ
ಪರಿತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ। ಯೋ ವಡ್ಢಿತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಫುಟ್ಠೋಕಾಸಂ ವಾ
ತತ್ಥ ಪವತ್ತೇ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧೇ ವಾ ತೇಸು ವಿಞ್ಞಾಣಮತ್ತಮೇವ ವಾ ಅತ್ತಾತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸೋ
ಅರೂಪಿಂ ಅನನ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ।


೧೧೮. ತತ್ರಾನನ್ದಾತಿ ಏತ್ಥ ತತ್ರಾತಿ ತೇಸು ಚತೂಸು ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕೇಸು। ಏತರಹಿ ವಾತಿ ಇದಾನೇವ, ನ ಇತೋ ಪರಂ। ಉಚ್ಛೇದವಸೇನೇತಂ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥಭಾವಿಂ ವಾತಿ ತತ್ಥ ವಾ ಪರಲೋಕೇ ಭಾವಿಂ। ಸಸ್ಸತವಸೇನೇತಂ ವುತ್ತಂ। ಅತಥಂ ವಾ ಪನ ಸನ್ತನ್ತಿ ಅತಥಸಭಾವಂ ಸಮಾನಂ। ತಥತ್ತಾಯಾತಿ ತಥಭಾವಾಯ। ಉಪಕಪ್ಪೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಮ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮಿ। ಇಮಿನಾ ವಿವಾದಂ ದಸ್ಸೇತಿ। ಉಚ್ಛೇದವಾದೀ ಹಿ ‘‘ಸಸ್ಸತವಾದಿನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅತಥಂ ಅನುಚ್ಛೇದಸಭಾವಮ್ಪಿ ಸಮಾನಂ ತಥತ್ಥಾಯ
ಉಚ್ಛೇದಸಭಾವಾಯ ಉಪಕಪ್ಪೇಸ್ಸಾಮಿ, ಸಸ್ಸತವಾದಞ್ಚ ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಉಚ್ಛೇದವಾದಮೇವ ನಂ
ಗಾಹೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತಿ। ಸಸ್ಸತವಾದೀಪಿ ‘‘ಉಚ್ಛೇದವಾದಿನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅತಥಂ
ಅಸಸ್ಸತಸಭಾವಮ್ಪಿ ಸಮಾನಂ ತಥತ್ಥಾಯ ಸಸ್ಸತಭಾವಾಯ ಉಪಕಪ್ಪೇಸ್ಸಾಮಿ, ಉಚ್ಛೇದವಾದಞ್ಚ
ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಸಸ್ಸತವಾದಮೇವ ನಂ ಗಾಹೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತಿ।


ಏವಂ ಸನ್ತಂ ಖೋತಿ ಏವಂ ಸಮಾನಂ ರೂಪಿಂ ಪರಿತ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ರೂಪಿನ್ತಿ ರೂಪಕಸಿಣಲಾಭಿಂ। ಪರಿತ್ತತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಅನುಸೇತೀತಿ ಪರಿತ್ತೋ ಅತ್ತಾತಿ ಅಯಂ ದಿಟ್ಠಿ ಅನುಸೇತಿ, ಸಾ ಪನ ನ ವಲ್ಲಿ ವಿಯ ಚ ಲತಾ ವಿಯ ಚ ಅನುಸೇತಿ। ಅಪ್ಪಹೀನಟ್ಠೇನ ಅನುಸೇತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಇಚ್ಚಾಲಂ ವಚನಾಯಾತಿ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ಅನುಸೇತೀತಿ ವತ್ತುಂ ಯುತ್ತಂ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ।


ಅರೂಪಿನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ
ಅರೂಪಕಸಿಣಲಾಭಿಂ, ಅರೂಪಕ್ಖನ್ಧಗೋಚರಂ ವಾತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಏತ್ತಾವತಾ ಲಾಭಿನೋ
ಚತ್ತಾರೋ, ತೇಸಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ಚತ್ತಾರೋ, ತಕ್ಕಿಕಾ ಚತ್ತಾರೋ, ತೇಸಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ
ಚತ್ತಾರೋತಿ ಅತ್ತತೋ ಸೋಳಸ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕಾ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋನ್ತಿ।


ನಅತ್ತಪಞ್ಞತ್ತಿವಣ್ಣನಾ


೧೧೯.
ಏವಂ ಯೇ ಅತ್ತಾನಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ತೇ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಯೇ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ತೇ
ದಸ್ಸೇತುಂ – ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ಆನನ್ದಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ಕೇ ಪನ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ? ಸಬ್ಬೇ ತಾವ
ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ। ಯೇ ಚ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ತಿಪಿಟಕಧರಾ ದ್ವಿಪಿಟಕಧರಾ
ಏಕಪಿಟಕಧರಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ಏಕನಿಕಾಯಮ್ಪಿ ಸಾಧುಕಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಹಿತಧಮ್ಮಕಥಿಕೋಪಿ
ಆರದ್ಧವಿಪಸ್ಸಕೋಪಿ ಪುಗ್ಗಲೋ, ತೇ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿಯೇವ। ಏತೇಸಞ್ಹಿ ಪಟಿಭಾಗಕಸಿಣೇ
ಪಟಿಭಾಗಕಸಿಣಮಿಚ್ಚೇವ ಞಾಣಂ ಹೋತಿ। ಅರೂಪಕ್ಖನ್ಧೇಸು ಚ ಅರೂಪಕ್ಖನ್ಧಾ ಇಚ್ಚೇವ।


ಅತ್ತಸಮನುಪಸ್ಸನಾವಣ್ಣನಾ


೧೨೧. ಏವಂ
ಯೇ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ತೇ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಯೇ ತೇ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ತೇ ಯಸ್ಮಾ
ದಿಟ್ಠಿವಸೇನ ಸಮನುಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ಸಾ ಚ ನೇಸಂ ಸಮನುಪಸ್ಸನಾ ವೀಸತಿವತ್ಥುಕಾಯ
ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಪ್ಪಹೀನತ್ತಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ವೀಸತಿವತ್ಥುಕಂ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಂ
ದಸ್ಸೇತುಂ ಪುನ ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ಆನನ್ದಾತಿಆದಿಮಾಹ।


ತತ್ಥ ವೇದನಂ ವಾ ಹೀತಿ ಇಮಿನಾ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧವತ್ಥುಕಾ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ ಕಥಿತಾ। ಅಪ್ಪಟಿಸಂವೇದನೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ ಇಮಿನಾ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧವತ್ಥುಕಾ। ಅತ್ತಾ ಮೇ ವೇದಿಯತಿ, ವೇದನಾಧಮ್ಮೋ ಹಿ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ ಇಮಿನಾ ಸಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾರವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧವತ್ಥುಕಾ । ಇದಞ್ಹಿ ಖನ್ಧತ್ತಯಂ ವೇದನಾಸಮ್ಪಯುತ್ತತ್ತಾ ವೇದಿಯತಿ। ಏತಸ್ಸ ಚ ವೇದನಾಧಮ್ಮೋ ಅವಿಪ್ಪಯುತ್ತಸಭಾವೋ।


೧೨೨. ಇದಾನಿ ತತ್ಥ ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ – ‘‘ತತ್ರಾನನ್ದಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ತತ್ರಾತಿ ತೇಸು ತೀಸು ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕೇಸು। ಯಸ್ಮಿಂ, ಆನನ್ದ, ಸಮಯೇತಿಆದಿ ಯೋ ಯೋ ಯಂ ಯಂ ವೇದನಂ ಅತ್ತಾತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಕದಾಚಿ ಭಾವಂ, ಕದಾಚಿ ಅಭಾವನ್ತಿ ಏವಮಾದಿದೋಸದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ।


೧೨೩. ಅನಿಚ್ಚಾದೀಸು ಹುತ್ವಾ ಅಭಾವತೋ ಅನಿಚ್ಚಾ। ತೇಹಿ ತೇಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಸಮಾಗಮ್ಮ ಕತಾತಿ ಸಙ್ಖತಾ। ತಂ ತಂ ಪಚ್ಚಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಸಮ್ಮಾ ಕಾರಣೇನೇವ ಉಪ್ಪನ್ನಾತಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಾ। ಖಯೋತಿಆದಿ ಸಬ್ಬಂ ಭಙ್ಗಸ್ಸ ವೇವಚನಂ। ಯಞ್ಹಿ ಭಿಜ್ಜತಿ, ತಂ ಖಿಯತಿಪಿ ವಯತಿಪಿ ವಿರಜ್ಝತಿಪಿ ನಿರುಜ್ಝತಿಪಿ, ತಸ್ಮಾ ಖಯಧಮ್ಮಾತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ।


ಬ್ಯಗಾ ಮೇತಿ ವಿಅಗಾತಿ ಬ್ಯಗಾ,
ವಿಗತೋ ನಿರುದ್ಧೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಕಿಂ ಪನ ಏಕಸ್ಸೇವ ತೀಸುಪಿ ಕಾಲೇಸು – ‘‘ಏಸೋ ಮೇ
ಅತ್ತಾ’’ತಿ ಹೋತೀತಿ, ಕಿಂ ಪನ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ? ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕಸ್ಸ ಹಿ ಥುಸರಾಸಿಮ್ಹಿ
ನಿಕ್ಖಿತ್ತಖಾಣುಕಸ್ಸೇವ ನಿಚ್ಚಲತಾ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ವನಮಕ್ಕಟೋ ವಿಯ ಅಞ್ಞಂ ಗಣ್ಹಾತಿ,
ಅಞ್ಞಂ ಮುಞ್ಚತಿ। ಅನಿಚ್ಚಸುಖದುಕ್ಖವೋಕಿಣ್ಣನ್ತಿ
ವಿಸೇಸೇನ ತಂ ತಂ ವೇದನಂ ಅತ್ತಾತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸನ್ತೋ ಅನಿಚ್ಚಞ್ಚೇವ ಸುಖಞ್ಚ ದುಕ್ಖಞ್ಚ
ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ಅವಿಸೇಸೇನ ವೇದನಂ ಅತ್ತಾತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸನ್ತೋ ವೋಕಿಣ್ಣಂ
ಉಪ್ಪಾದವಯಧಮ್ಮಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ। ವೇದನಾ ಹಿ ತಿವಿಧಾ
ಚೇವ ಉಪ್ಪಾದವಯಧಮ್ಮಾ ಚ, ತಞ್ಚೇಸ ಅತ್ತಾತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ। ಇಚ್ಚಸ್ಸ ಅನಿಚ್ಚೋ ಚೇವ
ಅತ್ತಾ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಏಕಕ್ಖಣೇ ಚ ಬಹೂನಂ ವೇದನಾನಂ ಉಪ್ಪಾದೋ। ತಂ ಖೋ ಪನೇಸ ಅನಿಚ್ಚಂ
ಅತ್ತಾನಂ ಅನುಜಾನಾತಿ, ನ ಏಕಕ್ಖಣೇ ಬಹೂನಂ ವೇದನಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿ ಅತ್ಥಿ। ಇಮಮತ್ಥಂ
ಸನ್ಧಾಯ – ‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹಾನನ್ದ, ಏತೇನಪೇತಂ ನಕ್ಖಮತಿ ‘ವೇದನಾ ಮೇ ಅತ್ತಾ’ತಿ
ಸಮನುಪಸ್ಸಿತು’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ।


೧೨೪. ಯತ್ಥ ಪನಾವುಸೋತಿ ಯತ್ಥ ಸುದ್ಧರೂಪಕ್ಖನ್ಧೇ ಸಬ್ಬಸೋ ವೇದಯಿತಂ ನತ್ಥಿ। ಅಪಿ ನು ಖೋ ತತ್ಥಾತಿ ಅಪಿ ನು ಖೋ ತಸ್ಮಿಂ ವೇದನಾವಿರಹಿತೇ ತಾಲವಣ್ಟೇ ವಾ ವಾತಪಾನೇ ವಾ ಅಸ್ಮೀತಿ ಏವಂ ಅಹಂಕಾರೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ತಸ್ಮಾತಿಹಾನನ್ದಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಸುದ್ಧರೂಪಕ್ಖನ್ಧೋ ಉಟ್ಠಾಯ ಅಹಮಸ್ಮೀತಿ ನ ವದತಿ, ತಸ್ಮಾ ಏತೇನಪಿ ಏತಂ ನಕ್ಖಮತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಪಿ ನು ಖೋ ತತ್ಥ ಅಯಮಹಮಸ್ಮೀತಿ ಸಿಯಾತಿ ಅಪಿ ನು ಖೋ ತೇಸು
ವೇದನಾಧಮ್ಮೇಸು ತೀಸು ಖನ್ಧೇಸು ಏಕಧಮ್ಮೋಪಿ ಅಯಂ ನಾಮ ಅಹಮಸ್ಮೀತಿ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬೋ
ಸಿಯಾ। ಅಥ ವಾ ವೇದನಾನಿರೋಧಾ ಸಹೇವ ವೇದನಾಯ ನಿರುದ್ಧೇಸು ತೇಸು ತೀಸು ಖನ್ಧೇಸು ಅಪಿ ನು
ಖೋ ಅಯಮಹಮಸ್ಮೀತಿ ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತಿ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ
ಸಸವಿಸಾಣಸ್ಸ ತಿಖಿಣಭಾವಂ ವಿಯ ತಂ ಅಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತೋ ನೋ ಹೇತಂ ಭನ್ತೇತಿ ಆಹ।


ಏತ್ತಾವತಾ ಕಿಂ ಕಥಿತಂ ಹೋತಿ?
ವಟ್ಟಕಥಾ ಕಥಿತಾ ಹೋತಿ। ಭಗವಾ ಹಿ ವಟ್ಟಕಥಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಕತ್ಥಚಿ ಅವಿಜ್ಜಾಸೀಸೇನ ಕಥೇಸಿ,
ಕತ್ಥಚಿ ತಣ್ಹಾಸೀಸೇನ, ಕತ್ಥಚಿ ದಿಟ್ಠಿಸೀಸೇನ। ತತ್ಥ ‘‘ಪುರಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಟಿ
ನಪ್ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಅವಿಜ್ಜಾಯ, ‘ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿಜ್ಜಾ ನಾಹೋಸಿ, ಅಥ ಪಚ್ಛಾ ಸಮಭವೀ’ತಿ।
ಏವಞ್ಚಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಚ್ಚತಿ। ಅಥ ಚ ಪನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಅವಿಜ್ಜಾ’’ತಿ (ಅ॰
ನಿ॰ ೧೦.೬೧) ಏವಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸೀಸೇನ ಕಥಿತಾ। ‘‘ಪುರಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಟಿ ನಪ್ಪಞ್ಞಾಯತಿ
ಭವತಣ್ಹಾಯ, ‘ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಭವತಣ್ಹಾ ನಾಹೋಸಿ, ಅಥ ಪಚ್ಛಾ ಸಮಭವೀ’ತಿ। ಏವಞ್ಚಿದಂ,
ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಚ್ಚತಿ। ಅಥ ಚ ಪನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಭವತಣ್ಹಾ’’ತಿ (ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೬೨)
ಏವಂ ತಣ್ಹಾಸೀಸೇನ ಕಥಿತಾ। ‘‘ಪುರಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಟಿ ನಪ್ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಭವದಿಟ್ಠಿಯಾ,
‘ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಭವದಿಟ್ಠಿ ನಾಹೋಸಿ, ಅಥ ಪಚ್ಛಾ ಸಮಭವೀ’ತಿ, ಏವಞ್ಚಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ,
ವುಚ್ಚತಿ। ಅಥ ಚ ಪನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಭವದಿಟ್ಠೀ’’ತಿ ಏವಂ ದಿಟ್ಠಿಸೀಸೇನ ಕಥಿತಾ।
ಇಧಾಪಿ ದಿಟ್ಠಿಸೀಸೇನೇವ ಕಥಿತಾ।


ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕೋ ಹಿ ಸುಖಾದಿವೇದನಂ
ಅತ್ತಾತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಹಙ್ಕಾರಮಮಙ್ಕಾರಪರಾಮಾಸವಸೇನ ಸಬ್ಬಭವಯೋನಿಗತಿ –
ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಸತ್ತಾವಾಸೇಸು ತತೋ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ
ವಾತುಕ್ಖಿತ್ತನಾವಾ ವಿಯ ಸತತಂ ಸಮಿತಂ ಪರಿಬ್ಭಮತಿ, ವಟ್ಟತೋ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂಯೇವ ನ
ಸಕ್ಕೋತಿ।


೧೨೬. ಇತಿ ಭಗವಾ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕಸ್ಸ ಏತ್ತಕೇನ ಕಥಾಮಗ್ಗೇನ ವಟ್ಟಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ವಿವಟ್ಟಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಯತೋ ಖೋ ಪನ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖೂತಿಆದಿಮಾಹ।


ತಞ್ಚ ಪನ ವಿವಟ್ಟಕಥಂ ಭಗವಾ ದೇಸನಾಸು ಕುಸಲತ್ತಾ
ವಿಸ್ಸಟ್ಠಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ನವಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಪುಗ್ಗಲಂ ಅನಾಮಸಿತ್ವಾ ಕಾರಕಸ್ಸ
ಸತಿಪಟ್ಠಾನವಿಹಾರಿನೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಸೇನ ಆರಭನ್ತೋ ನೇವ ವೇದನಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತೀತಿಆದಿಮಾಹ। ಏವರೂಪೋ ಹಿ ಭಿಕ್ಖು – ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ರೂಪಂ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ಓಳಾರಿಕಂ ವಾ ಸುಖುಮಂ
ವಾ ಹೀನಂ ವಾ ಪಣೀತಂ ವಾ ಯಂ ದೂರೇ ವಾ ಸನ್ತಿಕೇ ವಾ, ಸಬ್ಬಂ ರೂಪಂ ಅನಿಚ್ಚತೋ
ವವತ್ಥಪೇತಿ, ಏಕಂ ಸಮ್ಮಸನಂ। ದುಕ್ಖತೋ ವವತ್ಥಪೇತಿ, ಏಕಂ ಸಮ್ಮಸನಂ। ಅನತ್ತತೋ
ವವತ್ಥಪೇತಿ, ಏಕಂ ಸಮ್ಮಸನ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ವುತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮಸನಞಾಣಸ್ಸ ವಸೇನ
ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಪವತ್ತತ್ತಾ ನೇವ ವೇದನಂ ಅತ್ತಾತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ನ ಅಞ್ಞಂ, ಸೋ ಏವಂ
ಅಸಮನುಪಸ್ಸನ್ತೋ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಲೋಕೇ ಉಪಾದಿಯತೀತಿ ಖನ್ಧಲೋಕಾದಿಭೇದೇ ಲೋಕೇ ರೂಪಾದೀಸು
ಧಮ್ಮೇಸು ಕಿಞ್ಚಿ ಏಕಧಮ್ಮಮ್ಪಿ ಅತ್ತಾತಿ ವಾ ಅತ್ತನಿಯನ್ತಿ ವಾ ನ ಉಪಾದಿಯತಿ।


ಅನುಪಾದಿಯಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸತೀತಿ ಅನುಪಾದಿಯನ್ತೋ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಮಾನಪರಿತಸ್ಸನಾಯಾಪಿ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ। ಅಪರಿತಸ್ಸನ್ತಿ ಅಪರಿತಸ್ಸಮಾನೋ। ಪಚ್ಚತ್ತಂಯೇವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತೀತಿ ಅತ್ತನಾವ ಕಿಲೇಸಪರಿನಿಬ್ಬಾನೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ। ಏವಂ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಸ್ಸ ಪನಸ್ಸ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾಪವತ್ತಿದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಖೀಣಾ ಜಾತೀತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ।


ಇತಿ ಸಾ ದಿಟ್ಠೀತಿ ಯಾ ತಥಾವಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದಿಟ್ಠಿ, ಸಾ ಏವಂ ದಿಟ್ಠಿ। ‘‘ಇತಿಸ್ಸ ದಿಟ್ಠೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ। ಯೋ ತಥಾವಿಮುತ್ತೋ ಅರಹಾ, ಏವಮಸ್ಸ ದಿಟ್ಠೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ತದಕಲ್ಲನ್ತಿ
ತಂ ನ ಯುತ್ತಂ। ಕಸ್ಮಾ? ಏವಞ್ಹಿ ಸತಿ – ‘‘ಅರಹಾ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ
ಭವೇಯ್ಯ, ಏವಂ ಞತ್ವಾ ವಿಮುತ್ತಞ್ಚ ಅರಹನ್ತಂ ‘‘ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ನ ಯುತ್ತಂ। ತೇನೇವ ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ ನಯಾನಂ ಅವಸಾನೇ – ‘‘ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತೂ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।


ತತ್ಥ ಯಾವತಾ ಆನನ್ದ ಅಧಿವಚನನ್ತಿ ಯತ್ತಕೋ ಅಧಿವಚನಸಙ್ಖಾತೋ ವೋಹಾರೋ ಅತ್ಥಿ। ಯಾವತಾ ಅಧಿವಚನಪಥೋತಿ ಯತ್ತಕೋ ಅಧಿವಚನಸ್ಸ ಪಥೋ, ಖನ್ಧಾ ಆಯತನಾನಿ ಧಾತುಯೋ ವಾ ಅತ್ಥಿ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ। ಪಞ್ಞಾವಚರನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಅವಚರಿತಬ್ಬಂ ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಂ। ತದಭಿಞ್ಞಾತಿ ತಂ ಅಭಿಜಾನಿತ್ವಾ। ಏತ್ತಕೇನ ಭಗವತಾ ಕಿಂ ದಸ್ಸಿತಂ? ತನ್ತಾಕುಲಪದಸ್ಸೇವ ಅನುಸನ್ಧಿ ದಸ್ಸಿತೋ।


ಸತ್ತವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿವಣ್ಣನಾ


೧೨೭.
ಇದಾನಿ ಯೋ – ‘‘ನ ಪಞ್ಞಪೇತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ಯಸ್ಮಾ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಗಚ್ಛನ್ತೋ
ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ ನಾಮ ಹೋತಿ। ಯೋ ಚ – ‘‘ನ ಸಮನುಪಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ಯಸ್ಮಾ
ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಾನಂ
ದ್ವಿನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನಿಗಮನಞ್ಚ ನಾಮಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸತ್ತ ಖೋ ಇಮಾನನ್ದ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಯೋತಿಆದಿಮಾಹ।


ತತ್ಥ ಸತ್ತಾತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ವುತ್ತಾ, ಆರಮ್ಮಣವಸೇನ ಸಙ್ಗೀತಿಸುತ್ತೇ (ದೀ॰ ನಿ॰ ೩.೩೧೧) ವುತ್ತಾ ಚತಸ್ಸೋ ಆಗಮಿಸ್ಸನ್ತಿ। ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಿಟ್ಠತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಪತಿಟ್ಠಾನಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ। ದ್ವೇ ಚ ಆಯತನಾನೀತಿ
ದ್ವೇ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಾನಿ। ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಞ್ಹಿ ಇಧಾಯತನನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ। ತೇನೇವ ವಕ್ಖತಿ –
‘‘ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾಯತನಂ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಮೇವ ದುತಿಯ’’ನ್ತಿ। ಕಸ್ಮಾ ಪನೇತಂ ಸಬ್ಬಂ
ಗಹಿತನ್ತಿ? ವಟ್ಟಪರಿಯಾದಾನತ್ಥಂ। ವಟ್ಟಞ್ಹಿ ನ ಸುದ್ಧವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿವಸೇನ
ಸುದ್ಧಾಯತನವಸೇನ ವಾ ಪರಿಯಾದಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭವಯೋನಿಗತಿಸತ್ತಾವಾಸವಸೇನ ಪನ ಗಚ್ಛತಿ,
ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಗಹಿತಂ।


ಇದಾನಿ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ತಮತ್ಥಂ ವಿಭಜನ್ತೋ ಕತಮಾ ಸತ್ತಾತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಸೇಯ್ಯಥಾಪೀತಿ
ನಿದಸ್ಸನತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ, ಯಥಾ ಮನುಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಪರಿಮಾಣೇಸು ಹಿ ಚಕ್ಕವಾಳೇಸು
ಅಪರಿಮಾಣಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಣ್ಣಸಣ್ಠಾನಾದಿವಸೇನ ದ್ವೇಪಿ ಏಕಸದಿಸಾ ನತ್ಥಿ। ಯೇಪಿ ಹಿ
ಕತ್ಥಚಿ ಯಮಕಭಾತರೋ ವಣ್ಣೇನ ವಾ ಸಣ್ಠಾನೇನ ವಾ ಏಕಸದಿಸಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಮ್ಪಿ
ಆಲೋಕಿತವಿಲೋಕಿತಕಥಿತಹಸಿತಗಮನಠಾನಾದೀಹಿ ವಿಸೇಸೋ ಹೋತಿಯೇವ। ತಸ್ಮಾ ನಾನತ್ತಕಾಯಾತಿ ವುತ್ತಾ। ಪಟಿಸನ್ಧಿಸಞ್ಞಾ ಪನ ನೇಸಂ ತಿಹೇತುಕಾಪಿ ದ್ವಿಹೇತುಕಾಪಿ ಅಹೇತುಕಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಿನೋತಿ ವುತ್ತಾ। ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ದೇವಾತಿ
ಛ ಕಾಮಾವಚರದೇವಾ। ತೇಸು ಹಿ ಕೇಸಞ್ಚಿ ಕಾಯೋ ನೀಲೋ ಹೋತಿ, ಕೇಸಞ್ಚಿ ಪೀತಕಾದಿವಣ್ಣೋ।
ಸಞ್ಞಾ ಪನ ನೇಸಂ ದ್ವಿಹೇತುಕಾಪಿ ತಿಹೇತುಕಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ಅಹೇತುಕಾ ನತ್ಥಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ವಿನಿಪಾತಿಕಾತಿ
ಚತುಅಪಾಯವಿನಿಮುತ್ತಾ ಉತ್ತರಮಾತಾ ಯಕ್ಖಿನೀ, ಪಿಯಙ್ಕರಮಾತಾ, ಫುಸ್ಸಮಿತ್ತಾ,
ಧಮ್ಮಗುತ್ತಾತಿ ಏವಮಾದಿಕಾ ಅಞ್ಞೇ ಚ ವೇಮಾನಿಕಾ ಪೇತಾ। ಏತೇಸಞ್ಹಿ
ಪೀತಓದಾತಕಾಳಮಙ್ಗುರಚ್ಛವಿಸಾಮವಣ್ಣಾದಿವಸೇನ ಚೇವ ಕಿಸಥೂಲರಸ್ಸದೀಘವಸೇನ ಚ ಕಾಯೋ ನಾನಾ
ಹೋತಿ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಿಯ ದ್ವಿಹೇತುಕತಿಹೇತುಕಅಹೇತುಕವಸೇನ ಸಞ್ಞಾಪಿ। ತೇ ಪನ ದೇವಾ ವಿಯ ನ
ಮಹೇಸಕ್ಖಾ, ಕಪಣಮನುಸ್ಸಾ ವಿಯ ಅಪ್ಪೇಸಕ್ಖಾ, ದುಲ್ಲಭಘಾಸಚ್ಛಾದನಾ ದುಕ್ಖಪೀಳಿತಾ
ವಿಹರನ್ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಕಾಳಪಕ್ಖೇ ದುಕ್ಖಿತಾ ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖೇ ಸುಖಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ
ಸುಖಸಮುಸ್ಸಯತೋ ವಿನಿಪತಿತತ್ತಾ ವಿನಿಪಾತಿಕಾತಿ ವುತ್ತಾ।
ಯೇ ಪನೇತ್ಥ ತಿಹೇತುಕಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋಪಿ ಹೋತಿ, ಪಿಯಙ್ಕರಮಾತಾ ಹಿ ಯಕ್ಖಿನೀ
ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯೇ ಅನುರುದ್ಧತ್ಥೇರಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಸಜ್ಝಾಯತೋ ಸುತ್ವಾ –


‘‘ಮಾ ಸದ್ದಮಕರಿ ಪಿಯಙ್ಕರ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಪದಾನಿ ಭಾಸತಿ।


ಅಪಿ ಧಮ್ಮಪದಂ ವಿಜಾನಿಯ, ಪಟಿಪಜ್ಜೇಮ ಹಿತಾಯ ನೋ ಸಿಯಾ।


ಪಾಣೇಸು ಚ ಸಂಯಮಾಮಸೇ, ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾ ನ ಭಣಾಮಸೇ।


ಸಿಕ್ಖೇಮ ಸುಸೀಲ್ಯಮತ್ತನೋ, ಅಪಿ ಮುಚ್ಚೇಮ ಪಿಸಾಚಯೋನಿಯಾ’’ತಿ॥ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ೨.೪೦)।


ಏವಂ ಪುತ್ತಕಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ದಿವಸಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಪತ್ತಾ। ಉತ್ತರಮಾತಾ ಪನ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾವ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಜಾತಾ।


ಬ್ರಹ್ಮಕಾಯಿಕಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಹಿತಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾನೋ। ಪಠಮಾಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾತಿ
ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪಠಮೇನ ಝಾನೇನ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾ। ತೇಸು ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಪನ ಪರಿತ್ತೇನ
ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ತೇಸಂ ಕಪ್ಪಸ್ಸ ತತಿಯೋ ಭಾಗೋ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ। ಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಹಿತಾ
ಮಜ್ಝಿಮೇನ, ತೇಸಂ ಉಪಡ್ಢಕಪ್ಪೋ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ಕಾಯೋ ಚ ತೇಸಂ
ವಿಪ್ಫಾರಿಕತರೋ ಹೋತಿ। ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾನೋ ಪಣೀತೇನ, ತೇಸಂ ಕಪ್ಪೋ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ಕಾಯೋ ಪನ
ತೇಸಂ ಅತಿವಿಪ್ಫಾರಿಕೋ ಹೋತಿ। ಇತಿ ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ನಾನತ್ತಾ, ಪಠಮಜ್ಝಾನವಸೇನ ಸಞ್ಞಾಯ
ಏಕತ್ತಾ ನಾನತ್ತಕಾಯಾ ಏಕತ್ತಸಞ್ಞಿನೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ।


ಯಥಾ ಚ ತೇ, ಏವಂ ಚತೂಸು ಅಪಾಯೇಸು
ಸತ್ತಾ। ನಿರಯೇಸು ಹಿ ಕೇಸಞ್ಚಿ ಗಾವುತಂ, ಕೇಸಞ್ಚಿ ಅಡ್ಢಯೋಜನಂ, ಕೇಸಞ್ಚಿ ಯೋಜನಂ
ಅತ್ತಭಾವೋ ಹೋತಿ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಪನ ಯೋಜನಸತಿಕೋ ಜಾತೋ। ತಿರಚ್ಛಾನೇಸುಪಿ ಕೇಚಿ ಖುದ್ದಕಾ,
ಕೇಚಿ ಮಹನ್ತಾ। ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇಪಿ ಕೇಚಿ ಸಟ್ಠಿಹತ್ಥಾ, ಕೇಚಿ ಸತ್ತತಿಹತ್ಥಾ, ಕೇಚಿ
ಅಸೀತಿಹತ್ಥಾ ಹೋನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಸುವಣ್ಣಾ, ಕೇಚಿ ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ ಹೋನ್ತಿ। ತಥಾ ಕಾಲಕಞ್ಜಿಕಾ
ಅಸುರಾ। ಅಪಿ ಚೇತ್ಥ ದೀಘಪಿಟ್ಠಿಕಪೇತಾ ನಾಮ ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಿಕಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ। ಸಞ್ಞಾ ಪನ
ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಅಕುಸಲವಿಪಾಕಅಹೇತುಕಾವ ಹೋನ್ತಿ। ಇತಿ ಆಪಾಯಿಕಾಪಿ ನಾನತ್ತಕಾಯಾ
ಏಕತ್ತಸಞ್ಞಿನೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ।


ಆಭಸ್ಸರಾತಿ ದಣ್ಡಉಕ್ಕಾಯ ಅಚ್ಚಿ
ವಿಯ ಏತೇಸಂ ಸರೀರತೋ ಆಭಾ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪತನ್ತೀ ವಿಯ ಸರತಿ ವಿಸ್ಸರತೀತಿ
ಆಭಸ್ಸರಾ। ತೇಸು ಪಞ್ಚಕನಯೇನ ದುತಿಯತತಿಯಜ್ಝಾನದ್ವಯಂ ಪರಿತ್ತಂ ಭಾವೇತ್ವಾ ಉಪಪನ್ನಾ ಪರಿತ್ತಾಭಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ದ್ವೇ ಕಪ್ಪಾ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ। ಮಜ್ಝಿಮಂ ಭಾವೇತ್ವಾ ಉಪಪನ್ನಾ ಅಪ್ಪಮಾಣಾಭಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಚತ್ತಾರೋ ಕಪ್ಪಾ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ। ಪಣೀತಂ ಭಾವೇತ್ವಾ ಉಪಪನ್ನಾ ಆಭಸ್ಸರಾ
ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಅಟ್ಠ ಕಪ್ಪಾ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ। ಇಧ ಪನ ಉಕ್ಕಟ್ಠಪರಿಚ್ಛೇದವಸೇನ
ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ಗಹಿತಾ। ಸಬ್ಬೇಸಞ್ಹಿ ತೇಸಂ ಕಾಯೋ ಏಕವಿಪ್ಫಾರೋವ ಹೋತಿ, ಸಞ್ಞಾ ಪನ
ಅವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಮತ್ತಾ ವಾ ಅವಿತಕ್ಕಅವಿಚಾರಾ ವಾತಿ ನಾನಾ।


ಸುಭಕಿಣ್ಹಾತಿ ಸುಭೇನ ಓಕಿಣ್ಣಾ
ವಿಕಿಣ್ಣಾ, ಸುಭೇನ ಸರೀರಪ್ಪಭಾವಣ್ಣೇನ ಏಕಗ್ಘನಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏತೇಸಞ್ಹಿ ಆಭಸ್ಸರಾನಂ ವಿಯ ನ
ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಭಾ ಗಚ್ಛತಿ। ಪಞ್ಚಕನಯೇ ಪನ ಪರಿತ್ತಮಜ್ಝಿಮಪಣೀತಸ್ಸ
ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸ್ಸ ವಸೇನ ಸೋಳಸದ್ವತ್ತಿಂಸಚತುಸಟ್ಠಿಕಪ್ಪಾಯುಕಾ ಪರಿತ್ತಸುಭಅಪ್ಪಮಾಣಸುಭಸುಭಕಿಣ್ಹಾ ನಾಮ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ। ಇತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ಏಕತ್ತಕಾಯಾ ಚೇವ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಸಞ್ಞಾಯ ಏಕತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ ಚಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ವೇಹಪ್ಫಲಾಪಿ ಚತುತ್ಥವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಮೇವ ಭಜನ್ತಿ। ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾಭಾವಾ ಏತ್ಥ ಸಙ್ಗಹಂ ನ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸತ್ತಾವಾಸೇಸು ಗಚ್ಛನ್ತಿ।


ಸುದ್ಧಾವಾಸಾ ವಿವಟ್ಟಪಕ್ಖೇ ಠಿತಾ
ನ ಸಬ್ಬಕಾಲಿಕಾ, ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಮ್ಪಿ ಬುದ್ಧಸುಞ್ಞೇ ಲೋಕೇ
ನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ। ಸೋಳಸಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಬ್ಭನ್ತರೇ ಬುದ್ಧೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸುಯೇವ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ,
ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಪ್ಪವತ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಖನ್ಧವಾರಟ್ಠಾನಸದಿಸಾ ಹೋನ್ತಿ। ತಸ್ಮಾ ನೇವ
ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಂ ನ ಸತ್ತಾವಾಸಂ ಭಜನ್ತಿ। ಮಹಾಸೀವತ್ಥೇರೋ ಪನ – ‘‘ನ ಖೋ ಪನ ಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ ಸತ್ತಾವಾಸೋ ಸುಲಭರೂಪೋ
ಯೋ ಮಯಾ ಅನಿವುತ್ಥಪುಬ್ಬೋ ಇಮಿನಾ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಸುದ್ಧಾವಾಸೇಹಿ
ದೇವೇಹೀ’’ತಿ (ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೧೬೦) ಇಮಿನಾ ಸುತ್ತೇನ ಸುದ್ಧಾವಾಸಾಪಿ
ಚತುತ್ಥವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಂ ಚತುತ್ಥಸತ್ತಾವಾಸಂಯೇವ ಭಜನ್ತೀತಿ ವದತಿ, ತಂ
ಅಪ್ಪಟಿಬಾಹಿಯತ್ತಾ ಸುತ್ತಸ್ಸ ಅನುಞ್ಞಾತಂ।


ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನನ್ತಿಆದೀನಂ
ಅತ್ಥೋ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ವುತ್ತೋ। ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಪನ ಯಥೇವ ಸಞ್ಞಾಯ, ಏವಂ
ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸಪಿ ಸುಖುಮತ್ತಾ ನೇವ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನಾವಿಞ್ಞಾಣಂ। ತಸ್ಮಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತೀಸು
ಅವತ್ವಾ ಆಯತನೇಸು ವುತ್ತಂ।


೧೨೮. ತತ್ರಾತಿ ತಾಸು ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತೀಸು। ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತೀತಿ ತಞ್ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಂ ಪಜಾನಾತಿ। ತಸ್ಸಾ ಚ ಸಮುದಯನ್ತಿ ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಸಮುದಯಾ ರೂಪಸಮುದಯೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಟಿ॰ ಮ॰ ೧.೪೯) ನಯೇನ ತಸ್ಸಾ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ। ತಸ್ಸಾ ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮನ್ತಿ – ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾನಿರೋಧಾ ರೂಪನಿರೋಧೋ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ತಸ್ಸಾ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ। ಅಸ್ಸಾದನ್ತಿ ಯಂ ರೂಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ॰… ಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ಅಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾದೋತಿ, ಏವಂ ತಸ್ಸಾ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ। ಆದೀನವನ್ತಿ ಯಂ ರೂಪಂ…ಪೇ॰… ಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ಅಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಆದೀನವೋತಿ, ಏವಂ ತಸ್ಸಾ ಆದೀನವಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ। ನಿಸ್ಸರಣನ್ತಿ
ಯೋ ರೂಪಸ್ಮಿಂ…ಪೇ॰… ಯೋ ವಿಞ್ಞಾಣೇ ಛನ್ದರಾಗವಿನಯೋ, ಛನ್ದರಾಗಪ್ಪಹಾನಂ, ಇದಂ
ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿಸ್ಸರಣನ್ತಿ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ೨.೨೬) ಏವಂ ತಸ್ಸಾ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ। ಕಲ್ಲಂ ನು ತೇನಾತಿ
ಯುತ್ತಂ ನು ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಂ ತಣ್ಹಾಮಾನದಿಟ್ಠೀನಂ ವಸೇನ ಅಹನ್ತಿ
ವಾ ಮಮನ್ತಿ ವಾ ಅಭಿನನ್ದಿತುನ್ತಿ। ಏತೇನುಪಾಯೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಯತ್ಥ ಪನ ರೂಪಂ
ನತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಚತುನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ವಸೇನ, ಯತ್ಥ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಏಕಸ್ಸ
ಖನ್ಧಸ್ಸ ವಸೇನ ಸಮುದಯೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ। ಆಹಾರಸಮುದಯಾ ಆಹಾರನಿರೋಧಾತಿ ಇದಞ್ಚೇತ್ಥ ಪದಂ
ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ।


ಯತೋ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಯದಾ ಖೋ ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು। ಅನುಪಾದಾ ವಿಮುತ್ತೋತಿ ಚತೂಹಿ ಉಪಾದಾನೇಹಿ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಮುತ್ತೋ। ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋತಿ
ಪಞ್ಞಾಯ ವಿಮುತ್ತೋ। ಅಟ್ಠ ವಿಮೋಕ್ಖೇ ಅಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪಞ್ಞಾಬಲೇನೇವ ನಾಮಕಾಯಸ್ಸ ಚ
ರೂಪಕಾಯಸ್ಸ ಚ ಅಪ್ಪವತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ವಿಮುತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೋ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋ ಚ
ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಠತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ
ಚಾತಿ ಪಞ್ಚವಿಧೋ। ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ – ‘‘ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ
ಪುಗ್ಗಲೋ ನ ಹೇವ ಖೋ ಅಟ್ಠ ವಿಮೋಕ್ಖೇ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಚಸ್ಸ
ದಿಸ್ವಾ ಆಸವಾ ಪರಿಕ್ಖೀಣಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ’’ತಿ (ಪು॰
ಪ॰ ೧೫)।


ಅಟ್ಠವಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾ


೧೨೯. ಏವಂ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಗಮನಞ್ಚ ನಾಮಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇತರಸ್ಸ ದಸ್ಸೇತುಂ ಅಟ್ಠ ಖೋ ಇಮೇತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ವಿಮೋಕ್ಖೋತಿ
ಕೇನಟ್ಠೇನ ವಿಮೋಕ್ಖೋ? ಅಧಿಮುಚ್ಚನಟ್ಠೇನ। ಕೋ ಪನಾಯಂ ಅಧಿಮುಚ್ಚನಟ್ಠೋ ನಾಮ?
ಪಚ್ಚನೀಕಧಮ್ಮೇಹಿ ಚ ಸುಟ್ಠು ಮುಚ್ಚನಟ್ಠೋ, ಆರಮ್ಮಣೇ ಚ ಅಭಿರತಿವಸೇನ ಸುಟ್ಠು
ಮುಚ್ಚನಟ್ಠೋ, ಪಿತುಅಙ್ಕೇ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗಸ್ಸ ದಾರಕಸ್ಸ ಸಯನಂ ವಿಯ
ಅನಿಗ್ಗಹಿತಭಾವೇನ ನಿರಾಸಙ್ಕತಾಯ ಆರಮ್ಮಣೇ ಪವತ್ತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಅಯಂ ಪನತ್ಥೋ
ಪಚ್ಛಿಮೇ ವಿಮೋಕ್ಖೇ ನತ್ಥಿ, ಪುರಿಮೇಸು ಸಬ್ಬೇಸು ಅತ್ಥಿ।


ರೂಪೀ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸತೀತಿ ಏತ್ಥ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಕೇಸಾದೀಸು ನೀಲಕಸಿಣಾದೀಸು ನೀಲಕಸಿಣಾದಿವಸೇನ ಉಪ್ಪಾದಿತಂ ರೂಪಜ್ಝಾನಂ ರೂಪಂ, ತದಸ್ಸತ್ಥೀತಿ ರೂಪೀ। ಬಹಿದ್ಧಾ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸತೀತಿ
ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ನೀಲಕಸಿಣಾದೀನಿ ರೂಪಾನಿ ಝಾನಚಕ್ಖುನಾ ಪಸ್ಸತಿ। ಇಮಿನಾ
ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾವತ್ಥುಕೇಸು ಕಸಿಣೇಸು ಉಪ್ಪಾದಿತಜ್ಝಾನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ
ರೂಪಾವಚರಜ್ಝಾನಾನಿ ದಸ್ಸಿತಾನಿ। ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅರೂಪಸಞ್ಞೀತಿ
ಅಜ್ಝತ್ತಂ ನ ರೂಪಸಞ್ಞೀ, ಅತ್ತನೋ ಕೇಸಾದೀಸು ಅನುಪ್ಪಾದಿತರೂಪಾವಚರಜ್ಝಾನೋತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಇಮಿನಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾವ ಉಪ್ಪಾದಿತಜ್ಝಾನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ
ರೂಪಾವಚರಜ್ಝಾನಾನಿ ದಸ್ಸಿತಾನಿ।


ಸುಭನ್ತ್ವೇವ ಅಧಿಮುತ್ತೋ ಹೋತೀತಿ
ಇಮಿನಾ ಸುವಿಸುದ್ಧೇಸು ನೀಲಾದೀಸು ವಣ್ಣಕಸಿಣೇಸು ಝಾನಾನಿ ದಸ್ಸಿತಾನಿ। ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ
ಅನ್ತೋಅಪ್ಪನಾಯಂ ಸುಭನ್ತಿ ಆಭೋಗೋ ನತ್ಥಿ, ಯೋ ಪನ ವಿಸುದ್ಧಂ ಸುಭಂ ಕಸಿಣಮಾರಮ್ಮಣಂ
ಕರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಸೋ ಯಸ್ಮಾ ಸುಭನ್ತಿ ಅಧಿಮುತ್ತೋ ಹೋತೀತಿ ವತ್ತಬ್ಬತಂ ಆಪಜ್ಜತಿ,
ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ದೇಸನಾ ಕತಾ। ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಮಗ್ಗೇ ಪನ – ‘‘ಕಥಂ ಸುಭನ್ತ್ವೇವ ಅಧಿಮುತ್ತೋ
ಹೋತೀತಿ ವಿಮೋಕ್ಖೋ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ
ವಿಹರತಿ…ಪೇ॰… ಮೇತ್ತಾಯ ಭಾವಿತತ್ತಾ ಸತ್ತಾ ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಾ ಹೋನ್ತಿ। ಕರುಣಾ, ಮುದಿತಾ,
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ…ಪೇ॰… ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಭಾವಿತತ್ತಾ
ಸತ್ತಾ ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಾ ಹೋನ್ತಿ। ಏವಂ ಸುಭಂ ತ್ವೇವ ಅಧಿಮುತ್ತೋ ಹೋತೀತಿ ವಿಮೋಕ್ಖೋ’’ತಿ (ಪಟಿ॰ ಮ॰ ೧.೨೧೨) ವುತ್ತಂ।


ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನನ್ತಿಆದೀಸು ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ವುತ್ತಮೇವ। ಅಯಂ ಅಟ್ಠಮೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋತಿ ಅಯಂ ಚತುನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿಸುದ್ಧತ್ತಾ ವಿಮುತ್ತತ್ತಾ ಅಟ್ಠಮೋ ಉತ್ತಮೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ ನಾಮ।


೧೩೦. ಅನುಲೋಮನ್ತಿ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಪರಿಯೋಸಾನಾ। ಪಟಿಲೋಮನ್ತಿ ಪರಿಯೋಸಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಆದಿತೋ। ಅನುಲೋಮಪಟಿಲೋಮನ್ತಿ ಇದಂ ಅತಿಪಗುಣತ್ತಾ ಸಮಾಪತ್ತೀನಂ ಅಟ್ಠತ್ವಾವ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಸಞ್ಚರಣವಸೇನ ವುತ್ತಂ। ಯತ್ಥಿಚ್ಛಕನ್ತಿ ಓಕಾಸಪರಿದೀಪನಂ, ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಓಕಾಸೇ ಇಚ್ಛತಿ। ಯದಿಚ್ಛಕನ್ತಿ ಸಮಾಪತ್ತಿದೀಪನಂ, ಯಂ ಯಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಇಚ್ಛತಿ। ಯಾವತಿಚ್ಛಕನ್ತಿ ಅದ್ಧಾನಪರಿಚ್ಛೇದದೀಪನಂ , ಯಾವತಕಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಇಚ್ಛತಿ। ಸಮಾಪಜ್ಜತೀತಿ ತಂ ತಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಪವಿಸತಿ। ವುಟ್ಠಾತೀತಿ ತತೋ ಉಟ್ಠಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ।


ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋತಿ ದ್ವೀಹಿ ಭಾಗೇಹಿ ವಿಮುತ್ತೋ, ಅರೂಪಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ರೂಪಕಾಯತೋ ವಿಮುತ್ತೋ, ಮಗ್ಗೇನ ನಾಮಕಾಯತೋ ವಿಮುತ್ತೋತಿ। ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ –


‘‘ಅಚ್ಚೀ ಯಥಾ ವಾತವೇಗೇನ ಖಿತ್ತಾ, (ಉಪಸಿವಾತಿ ಭಗವಾ)


ಅತ್ಥಂ ಪಲೇತಿ ನ ಉಪೇತಿ ಸಙ್ಖಂ।


ಏವಂ ಮುನೀ ನಾಮಕಾಯಾ ವಿಮುತ್ತೋ,


ಅತ್ಥಂ ಪಲೇತಿ ನ ಉಪೇತಿ ಸಙ್ಖ’’ನ್ತಿ॥ (ಸು॰ ನಿ॰ ೧೦೮೦)।


ಸೋ ಪನೇಸ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರತೋ
ಉಟ್ಠಾಯ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ ಚ ಅನಾಗಾಮೀ ಹುತ್ವಾ ನಿರೋಧಾ ಉಟ್ಠಾಯ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ ಚಾತಿ
ಪಞ್ಚವಿಧೋ। ಕೇಚಿ ಪನ – ‘‘ಯಸ್ಮಾ ರೂಪಾವಚರಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಮ್ಪಿ ದುವಙ್ಗಿಕಂ
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ, ಅರೂಪಾವಚರಜ್ಝಾನಮ್ಪಿ ತಾದಿಸಮೇವ। ತಸ್ಮಾ ರೂಪಾವಚರಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನತೋ
ಉಟ್ಠಾಯ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋಪಿ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ’’ತಿ।


ಅಯಂ ಪನ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತಪಞ್ಹೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಲೋಹಪಾಸಾದೇ ಸಮುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ತಿಪಿಟಕಚೂಳಸುಮನತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಣ್ಣನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಚಿರೇನ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಪತ್ತೋ
ಗಿರಿವಿಹಾರೇ ಕಿರ ಥೇರಸ್ಸ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಏಕಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಸ್ಸ ಮುಖತೋ ತಂ ಪಞ್ಹಂ
ಸುತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಹೇಟ್ಠಾಲೋಹಪಾಸಾದೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ವಣ್ಣಯತೋ ನ
ಕೇನಚಿ ಸುತಪುಬ್ಬ’’ನ್ತಿ। ಕಿಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಅವಚಾತಿ? ರೂಪಾವಚರಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಂ
ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ ಕಿಲೇಸೇ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತಿ, ಕಿಲೇಸಾನಂ ಪನ
ಆಸನ್ನಪಕ್ಖೇ ವಿರೂಹನಟ್ಠಾನೇ ಸಮುದಾಚರತಿ। ಇಮೇ ಹಿ ಕಿಲೇಸಾ ನಾಮ ಪಞ್ಚವೋಕಾರಭವೇ
ನೀಲಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಸಮುದಾಚರನ್ತಿ, ರೂಪಾವಚರಜ್ಝಾನಞ್ಚ ತಂ
ಆರಮ್ಮಣಂ ನ ಸಮತಿಕ್ಕಮತಿ। ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಂ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಅರೂಪಜ್ಝಾನವಸೇನ ಕಿಲೇಸೇ
ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋವ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋತಿ, ಇದಂ ಆವುಸೋ ಥೇರೋ ಅವಚ।
ಇದಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ಇದಂ ಸುತ್ತಂ ಆಹರಿ – ‘‘ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ।
ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಟ್ಠವಿಮೋಕ್ಖೇ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಚಸ್ಸ ದಿಸ್ವಾ ಆಸವಾ ಪರಿಕ್ಖೀಣಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ’’ತಿ (ಪು॰ ಪ॰ ೨೪)।


ಇಮಾಯ ಚ ಆನನ್ದ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತಿಯಾತಿ ಆನನ್ದ ಇತೋ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತಿತೋ। ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ।


ಇತಿ ಸುಮಙ್ಗಲವಿಲಾಸಿನಿಯಾ ದೀಘನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯಂ


ಮಹಾನಿದಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।




http://global.jaxa.jp/article/interview/vol53/index_e.html

The information on this page was published in the past, thus it may be different from the current status.
To check the date of issuance, please refer to the following URL for the list of interviews, or for the list of special articles.




Practical Application of Space-Based Solar Power Generation

Yasuyuki Fukumuro Research and Planning, Space Solar Power SystemsSpace Solar Power Systems (SSPS) is a project to collect sunlight in geostationary orbit, convert it to electromagnetic radiation in the form of microwaves or laser beams, and transmit the energy to a receiving facility on the ground or on the ocean, in order to generate electricity and hydrogen for use on Earth. With space-based solar power generation, there is no need to worry about depletion of resources; it is unaffected by time of the day or weather, and is available continuously, except for certain times at the spring and fall equinox. Most importantly, it is environmentally friendly, clean energy.

Clean Energy Supply from the Sun

Q. Could you explain the Space Solar Power Systems project.

Laser beam-type SSPS
Laser beam-type SSPS


The Space Solar Power Systems project is a space-based solar power plant
that generates energy by collecting sunlight in geostationary orbit.
The energy is then transmitted to the ground, and converted into
electricity and hydrogen for practical use. SSPS consists of a
space-based power generation/transmission facility that gathers
sunlight, converts it into microwaves or laser beams, and transmits
those to the ground; and a power receiving facility on the ground.
There are differences in characteristics and capability between
microwaves, which are used in microwave ovens and cellular phones, and
laser beams, which you commonly see in computer printers and
presentation pointers. We have not yet decided which of the two to use
with SSPS, or whether we will somehow combine them. We are currently
conducting ground-based experiments to find the most efficient way to
transmit energy.
Regardless of which transmission technology we use, when we collect
sunlight from outside the Earth’s atmosphere, we can get a continuous
supply of it, with almost no influence from the weather, the seasons, or
time of day, allowing very efficient collection of solar energy. And
since the energy source is the sun, it’s an endlessly renewable resource
- it won’t run out as long as the sun is there. Also, because the power
is generated in space and carbon dioxide is emitted only at the
receiving site, emissions within the Earth’s atmosphere can be greatly
reduced, which makes this technology very friendly to the environment.

Q. Where does the idea for SSPS come from?


The idea for space-based solar power generation was introduced by an
American, Dr. Peter Glaser, in 1968. His idea was to deploy large solar
panels in space for power generation, and convert the energy into
microwaves to transmit to the ground. NASA and the United States
Department of Energy looked into the implications of implementation. But
the project was so costly, it was shut down during the Reagan
administration in the 1980s. Meanwhile in Japan, probably reflecting our
nation’s shortage of energy resources, SSPS research was started early,
and has since been pursued by many universities and JAXA.

Japan Leads the World in SSPS Development

Q. What is the progress status of SSPS in Japan?

Microwave-type SSPS Microwave-type SSPS


There are many technological challenges to solve before SSPS can be
implemented. However, in principle, we are getting close to the stage
where it is feasible, and we have just moved from the study phase to the
technology demonstration phase. Researchers have started preparation
for the world’s first demonstration of 1kW-class wireless power
transmission technology, and are aiming for practical use in the 2030s.
At this point, you could say that Japan is leading the world in SSPS
research. I think that this is all thanks to JAXA’s long-term commitment
to this research.
Q. Could you describe the advantages of Japan’s SSPS technology.
When transmitting power by microwaves, a significant technological
challenge is how to control the direction, and transmit it with pinpoint
accuracy from a geostationary orbit to a receiving site on the ground.
Transmitting microwaves from an altitude of 36,000 kilometers to a flat
surface 3 km in diameter is like threading a needle. In my opinion,
Japan currently has the most advanced technology to do this.
With laser beams, as with microwaves, large reflectors will be used to
collect sunlight. But uniquely, the energy of the sunlight itself will
be used at the collection point as excitation energy for the laser
beams. This would allow us to keep the structure simple, and therefore
reduce the size and weight of the orbiting power plant.


  

1   2
Next


SSPS Technology Will Help Respond to Natural Disasters


Q. How would SSPS contribute to our daily life?

Laser beam-type SSPS
Laser beam-type SSPS


SSPS will provide a great boost to the world’s energy supply because
power can be generated as long as the sun is there. So, in that sense,
our daily life will directly benefit from the technology because SSPS
will satisfy the demand for electrical energy.
Also, I believe that this technology will be useful in disaster
situations. At the SSPS microwave receiving site, we use a flat-plane
antenna called a “rectenna” (rectifying antenna) to convert microwaves
into electrical energy. So, for example, if a blackout occurs due to a
natural disaster, a thin, portable rectenna can be unfolded and deployed
to receive microwaves from space, which can be converted into
electrical energy.
Finally, in order to construct a structure as large as the SSPS in
space, it will be essential to have a new space transport system and
sophisticated robots. I think the SSPS project will push forward R&D
in the rocketry and robotics fields, which will inevitably contribute
to the growth of both industries.

Q. Are there any safety concerns about electrical power transmission via microwave or laser beams?


We intend to make the intensity of the energy of the microwaves similar
to that of sunlight. However, it is necessary to take strong measures to
ensure the safety of living organisms on Earth in case they are exposed
to microwave beams that are misaligned with the receiving site on the
ground. For example, even with weak microwaves, the impact of prolonged
exposure on the human body has not yet been fully understood. So I think
it is essential to take operational measures to ensure the safety of
the surroundings of the receiving site.
Similarly, there must be strict safety measures for the use of laser
beams. For example, the SSPS station would transmit a laser beam aiming
at a navigation signal light on the ground. If the power transmission
facility shifts in space and the navigation signal is interrupted,
transmission should be stopped immediately.


Putting SSPS into Practical Use


Q. Is there any international research collaboration on SSPS?

Microwave-type SSPS Microwave-type SSPS


We have not really discussed it yet because SSPS is still under basic
study, and Japan is the only country that is proactively dedicating
itself to the research, by carrying out demonstration tests, for
instance. Having said that, though, in reality, the enormous costs will
make it very difficult for Japan to make the project happen
independently, so I think that we will eventually need to run the
project at an international level.
Q. Could you tell us what your goal is now.I
believe that Japan’s long-term, steady efforts in SSPS research have
made us the leading country in the field. I would like to carry on
technology demonstration, step by step, in order to put the technology
into practice in the future.
Although, Japan depends on imported energy resources today, if we can
establish SSPS technology, it may even become possible for us to become
an energy exporter. We would like to continue to lead the world in SSPS
technology development, so that Japan will be able to play a major role
as a contributor to the world’s energy supply.



Yasuyuki Fukumuro
Advanced Missions Research Group, Innovative Technology Research Center, JAXA
Mr. Fukumuro joined the National Space Development Agency of Japan
(NASDA, now part of JAXA) in 1981, and has since worked in project
planning and management, public information, and financial accounting
systems. He has been in charge of research planning for the Space Solar
Power Systems (SSPS) since 2007.


A Solar-Powered Plane Is About To Take A Flight Around The Worldwww.fastcoexist.com750 × 422Search by image

Everything You Need To Know About The First Solar-Powered Flight …

www.buzzfeed.com996 × 498Search by image

Everything You Need To Know About The First Solar-Powered Flight Around The World

Everything You Need To Know About The First Solar-Powered Flight …

www.buzzfeed.com940 × 443Search by image

Everything You Need To Know About The First Solar-Powered Flight Around The World
Solar Powered Plane Crosses Arabian Sea - Viral PirateViral Pirate

viralpirate.com500 × 375Search by image

The Solar Impulse 2 has a wingspan of 72m, which is wider than that of a 747 jumbo jet, but it’s much lighter at only 2.3 tons.




CHRONOS 3D FDTD simulation software - INTEGRATED

www.integratedsoft.com400 × 236Search by image

The H-field is animated on the whole surface of an airplane


How planes work | the science of flight - Explain that Stuff

www.explainthatstuff.com300 × 233Search by image

Animation showing how the angle of attack of a wing changes the lift it produces.



Flight Videos Deconstructed (GIF) : Science_Infographics

http://www.21stcentech.com/transportation-update-solar-power-commercial-aircraft/

innovation | Raoul Pop | Page 6

raoulpop.com800 × 477Search by image

It’s
only the fancy of the show’s writers, but still, it’s a good standard
by which to judge the solar car’s progress within the last …


y Statement | Terms of Use

comments (0)